EN
TR
Perge Batı Kapıdan Bir Heykel
Öz
Arkeoloji bilimine ilk kez tanıtılan portre heykel, 2016 yılında Perge Antik Kenti'ndeki batı kapısında
gerçekleştirilen kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkartılmıştır. Geç dönemde kanalizasyon kapağı olarak kullanılan
giyimli portre heykel, baş ve gövde olmak üzere iki parça olarak keşfedilmiştir. Genç bir erkeği temsil eden portre
baştaki saç stili, diğer karakteristik özellikler ve heykeltıraşlık eserindeki üslup özellikleri de irdelenerek eser için
kimlik ve dönem önerisinde bulunulmuştur. İlk önce durum ve tanımı gerçekleştirilen portre heykelin saç stili
yorumlanmıştır. Uygulanan saç stiliyle birlikte favorilerle oluşturulan sakal yapısı da Severuslar Hanedanlığı’nın
son imparatoru, MS 222-235 yıllarında hüküm süren Alexander Severus’un III. tip (MS 230-235)
portresindekilerle benzerdir. Alın üzerinde tasarlanan saç bukleleri dışında hacimli, hareketli ve farklı yönlere
eğilim gösteren saç stiliyle birlikte diğer kendine özgü karakteristik özellikler de erkek başını, tarihlendirildiği
dönemin imparator portresinden ayırmaktadır. III. tipteki Alexander Severus portrelerinden esinlenerek yontulan
portre heykeldeki diğer üslup özellikleri de imparatorun da bünyesinde yer aldığı Severuslar Hanedanlığı
dönemine özgüdür. Ayrıca ince tanecikli beyaz mermerden üretilen portre heykel için üretim yeri konusunda da
Dokimeion varsayımı yapılmıştır.
gerçekleştirilen kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkartılmıştır. Geç dönemde kanalizasyon kapağı olarak kullanılan
giyimli portre heykel, baş ve gövde olmak üzere iki parça olarak keşfedilmiştir. Genç bir erkeği temsil eden portre
baştaki saç stili, diğer karakteristik özellikler ve heykeltıraşlık eserindeki üslup özellikleri de irdelenerek eser için
kimlik ve dönem önerisinde bulunulmuştur. İlk önce durum ve tanımı gerçekleştirilen portre heykelin saç stili
yorumlanmıştır. Uygulanan saç stiliyle birlikte favorilerle oluşturulan sakal yapısı da Severuslar Hanedanlığı’nın
son imparatoru, MS 222-235 yıllarında hüküm süren Alexander Severus’un III. tip (MS 230-235)
portresindekilerle benzerdir. Alın üzerinde tasarlanan saç bukleleri dışında hacimli, hareketli ve farklı yönlere
eğilim gösteren saç stiliyle birlikte diğer kendine özgü karakteristik özellikler de erkek başını, tarihlendirildiği
dönemin imparator portresinden ayırmaktadır. III. tipteki Alexander Severus portrelerinden esinlenerek yontulan
portre heykeldeki diğer üslup özellikleri de imparatorun da bünyesinde yer aldığı Severuslar Hanedanlığı
dönemine özgüdür. Ayrıca ince tanecikli beyaz mermerden üretilen portre heykel için üretim yeri konusunda da
Dokimeion varsayımı yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albustanlıoğlu, T. (2006). Dokimeion ışığı altında Roma İmparatorluk döneminde mermer kullanımı: İmparatorluk yönetimindeki Anadolu mermer ocaklarının işletme stratejisi ve organizasyonu (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Altun, Ö. (2016). Geç Roma portreciliği (Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
- Bergmann, M. (1977). Studien zum römischen porträt des 3. jahrhunderts n. Chr. Bonn: Rudolf Habelt Verlag Gmbh.
- Bernoulli, J. J. (1891). Römische ikonographie: Die bildnisse der römischen kaiser II. Von Galba bis Commodus. Stuttgart-Berlin-Leipzig: Union Deutsche Verlagsgesellschaft.
- Durugönül, S. (2021). Roma devlet kabartmalarında propaganda ve sanat. Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
- Fittschen, K. ve Zanker, P. (1985). Katalog der römischen porträts in den Capitolinischen Museen und den anderen kommunalen sammlungen der stadt Rom: Band I-text. West Germany: Philipp von Zabern-Mainz am Rhein.
- Fittschen, K. ve Zanker, P. (1985). Katalog der römischen porträts in den Capitolinischen Museen und den anderen kommunalen sammlungen der stadt Rom: Band I-tafeln. West Germany: Philipp von Zabern-Mainz am Rhein.
- Güven, B. A. (2014). Pamphylia Bölgesi Roma dönemi portreciliği (Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Mart 2022
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2022
Kabul Tarihi
21 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 26
APA
Arlı, Y., & Atalay, S. (2022). Perge Batı Kapıdan Bir Heykel. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(26), 38-51. https://doi.org/10.38155/ksbd.1088098
AMA
1.Arlı Y, Atalay S. Perge Batı Kapıdan Bir Heykel. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;14(26):38-51. doi:10.38155/ksbd.1088098
Chicago
Arlı, Yaşar, ve Süleyman Atalay. 2022. “Perge Batı Kapıdan Bir Heykel”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 14 (26): 38-51. https://doi.org/10.38155/ksbd.1088098.
EndNote
Arlı Y, Atalay S (01 Mart 2022) Perge Batı Kapıdan Bir Heykel. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 14 26 38–51.
IEEE
[1]Y. Arlı ve S. Atalay, “Perge Batı Kapıdan Bir Heykel”, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 26, ss. 38–51, Mar. 2022, doi: 10.38155/ksbd.1088098.
ISNAD
Arlı, Yaşar - Atalay, Süleyman. “Perge Batı Kapıdan Bir Heykel”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 14/26 (01 Mart 2022): 38-51. https://doi.org/10.38155/ksbd.1088098.
JAMA
1.Arlı Y, Atalay S. Perge Batı Kapıdan Bir Heykel. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2022;14:38–51.
MLA
Arlı, Yaşar, ve Süleyman Atalay. “Perge Batı Kapıdan Bir Heykel”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 14, sy 26, Mart 2022, ss. 38-51, doi:10.38155/ksbd.1088098.
Vancouver
1.Yaşar Arlı, Süleyman Atalay. Perge Batı Kapıdan Bir Heykel. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Mart 2022;14(26):38-51. doi:10.38155/ksbd.1088098