EN
TR
2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi
Öz
Çalışmanın amacı, Akılcı Duygusal Davranış Terapi (ADDT) temelli, 2010-2022 yılları arasında Türkiye’de yapılmış araştırma makalelerini derleyerek tematik çıkarım elde etmektir. Çalışma, olgu sunumu, öğrenci ve yetişkin bireylere dönük ADDT odaklı çalışmaların incelenmesinden oluşan içerik analizi çalışmasıdır. Çalışmada makalenin yılı, çalışma grubu, çalışmanın türü, yazarları, çalışmanın amacı ve bulgulardan yararlanılarak tematik çıkarım elde edilmiştir. Makalelere erişimse Dergipark veritabanından ve TR Dizin üzerinden sağlanmıştır. Arama kısmına ‘Akılcı Duygusal yaklaşım, Akılcı Duygusal eğitim ve Rasyonel Duygucu eğitim’ yazılmış ve akıllı sıralama yöntemiyle eğitim alanında yapılmış makaleler seçilerek çalışmaya 50 makale dahil edilmiştir. Seçilecek makalelerin çalışmaya dahil edilme yöntemi olaraksa çalışmalarda ADDT yöntem ve tekniklerinin kullanılmış olması, makaleye ücretsiz ulaşabilme, eğitim alanında yapılmış olması ve makalenin 2010-2022 yılları arasında yayınlanmış olma şartıdır. Analiz sonucunda ADDT temelli çalışmaların 38 adetle son beş yılda daha fazla yapılmış olduğu görülmüştür. Çalışmaların 9’u deneysel, 1’i nitel durum çalışması 1’i film analizi, 1’i derleme ve 38 tanesi tarama çalışması olup; çalışmaların 36’sı öğrencilerle, 13’ü yetişkinlerle, 1 tanesi de film incelemesidir. Bulgular incelendiğinde akılcı olmayan inançların depresyon, kaygı, stres gibi duygusal durumlar üzerindeki etkisinden meslek seçimine kadar pek çok noktada bireyin yaşamında etkili olduğu ve ADDT odaklı eğitim programlarının da akılcı olmayan inançları azaltmada etkili sonuçlar verdiği yönündedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altun, E. (2006). Akılcı duygusal temelli güvengenlik eğitiminin ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin akılcı olmayan inanç ve güvengenlik düzeylerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Artıran, M. (2019). Ergenlerde olumlu ve olumsuz duygulanım yordanmasında temel psikolojik ihtiyaçlar irrasyonel inanışların rolü. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7, 79-85.
- Aydın, Y.E., Buğa, A. (2020). Özel yetenekli çocukların ebeveynlerinin akılcı olmayan inançları ve ebeveyn yetkinliklerinin incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15 (22). doi: 10.26466/opus.640449
- Bacanlı, F. (2012). Kariyer karar verme güçlükleri ve meslek seçimine ilişkin akılcı olmayan inançların ilişkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37), 86-95.
- Balkıs, M. (2015). Erteleme eğilimi, akademik başarı ve akademik doyum ilişkisinde akılcı inançların farklılaştırıcı rolü. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 48 (1), 87-107.
- Baykal, F., Çivitci, A. (2021). Akılcı Duygusal eğitimin yatılı ve yatılı olmayan ortaokul öğrencilerinin zorbalığa maruz kalma düzeylerine etkisi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 12 (2), 36-54. doi: 10.19160/e-ijer.883330.
- Baytemir, K. (2019). Ebeveyn sınav kaygısının yordayıcısı olarak mükemmeliyetçilik, akılcı olmayan inançlar, sosyal onay ihtiyacı ve cinsiyet. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (1), 161-178.
- Cansız, Aktaş, M. (2015). Nitel veri toplama araçları. M. Metin (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 337–371). Ankara: Pegem Akademi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
20 Nisan 2023
Kabul Tarihi
15 Aralık 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 15 Sayı: 29
APA
Özdemir, M. B. (2023). 2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 712-736. https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175
AMA
1.Özdemir MB. 2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;15(29):712-736. doi:10.38155/ksbd.1286175
Chicago
Özdemir, Melih Burak. 2023. “2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 15 (29): 712-36. https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175.
EndNote
Özdemir MB (01 Aralık 2023) 2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 15 29 712–736.
IEEE
[1]M. B. Özdemir, “2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi”, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 29, ss. 712–736, Ara. 2023, doi: 10.38155/ksbd.1286175.
ISNAD
Özdemir, Melih Burak. “2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 15/29 (01 Aralık 2023): 712-736. https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175.
JAMA
1.Özdemir MB. 2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;15:712–736.
MLA
Özdemir, Melih Burak. “2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 29, Aralık 2023, ss. 712-36, doi:10.38155/ksbd.1286175.
Vancouver
1.Melih Burak Özdemir. 2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2023;15(29):712-36. doi:10.38155/ksbd.1286175