Araştırma Makalesi

Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri

Cilt: 16 Sayı: 30 30 Haziran 2024
PDF İndir

Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri

Öz

Türk dilinin tartışmalı konularından biri de sözcük türleri konusudur. Her yeni çalışmanın, özellikle tartışmalı konularda, konunun daha doğru anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülür. Bu nedenle Tanzimat ve Cumhuriyet Dönem aralıklarında İngilizce yazılmış 17 Türkçe dil öğretimi kitabında sözcük türlerinin nasıl verildiği ve kitaplardaki durumu ele alınacaktır. Tanzimat ve Cumhuriyet Döneminde Türkçe yazılmış kitaplarda Arapça ve Farsçadan etkilenmenin fazla olması yabancı dilde yazılmış Türkçe kitapların incelenmesinin de gerekliliğini göstermektedir. Çalışma; tarihsel, karşılaştırma, inceleme-değerlendirme ve sınıflandırma yöntemleri çerçevesinde yürütülmüş ve belirtilen yöntemler sayesinde bulgular elde edilmiştir. Araştırmanın verileri, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler doküman analizi ile çözümlenmiş, tablolaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Seçilen bu iki dönem aralığı Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecinde, yaklaşık 100 yıllık bir süreçte, Türk dilinde sözcük türleri konusunda değişim ve gelişimleri göstermesi açısından da önemlidir. Bu çalışmada İngilizce yazılmış 17 kitap seçilmiştir. Bu seçim yapılırken Osmanlı Devleti’nin İngiltere ile ilişkilerinin incelenen dönemde güçlü olması ve basılan kitap sayısının fazla olması nedenlerinden yola çıkılarak bir derlem hazırlanmıştır. Ayrıca derlemde yer alan kitaplarda sözcük türlerinin veriliş sırası ve sözcük türleri ile ilgili verilen örnekler de incelenecek en çok kullanılan örnekler belirlenecektir. Bu bağlamda tespit edilen örneklerden yararlanarak kitapların yazılma sürecinde birbirinden etkilenip etkilenmediğine de değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arnold, E. (1877). A simple transliteral grammar of the Turkish language with dialogues and vocabulary. London: Trübner Co. Ludgate Hill. https://archive.org/details/simpletransliter00arno adresinden erişilmiştir.
  2. Banguoğlu, T. (2004). Türkçenin grameri (7. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Barker, W., B. (1854). A practical grammar of the Turkish language: with dialogues and vocabulary. London: Bernard Quaritch. https://books.google.com.tr/books?id=_gAGAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false adresinden erişilmiştir.
  4. Barker, W., B. (1854). A reading book of the Turkish language, with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references: the pronunciation of each word given as now used in Constantinople. London: James Madden. https://books.google.so/books?id=pIxKPpczT8MC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false adresinden erişilmiştir.
  5. Boyd, C. (1842). The Turkish interpreter or a new grammar of the Turkish language respectfully inscribed to the right honorable the earl of Abendeen K. T. secretary of state for foreign affairs. Paris: Jacob / London: Smith Elder. https://www.google.com.tr/books/edition/The_Turkish_Interpreter/jLdViwT7rwQC?hl=tr&gbpv=1&dq=Boyd,+Charles,+The+Turkish+interpreter+or+a+new+grammar+of+the+Turkish+language&printsec=frontcover adresinden erişilmiştir.
  6. Davids, A., L. (1832). A grammar of the Turkish language: with a preliminary discourse on the language and literature of the Turkish nations, a copious vocabulary, dialogues, a collection of extracts in prose and verse, and lithographed specimens of various ancient and modern manuscripts. London: Sold by Parbury & Allen. https://archive.org/details/grammarofturkish00davirich/page/n5/mode/2up adresinden erişilmiştir.
  7. Ergin, M. (1995). Üniversiteler için Türk Dili, İstanbul: Bayrak Yayınları.
  8. Hopkins, F. L. (1877). Elementary grammar of the Turkish language: With a few easy exercises. London: Trübner and Co. https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog adresinden erişilmiştir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2024

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 16 Sayı: 30

Kaynak Göster

APA
Afacan Süğümlü, A. (2024). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 16(30), 341-357. https://doi.org/10.38155/ksbd.1420116
AMA
1.Afacan Süğümlü A. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;16(30):341-357. doi:10.38155/ksbd.1420116
Chicago
Afacan Süğümlü, Ayşe. 2024. “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 16 (30): 341-57. https://doi.org/10.38155/ksbd.1420116.
EndNote
Afacan Süğümlü A (01 Haziran 2024) Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 16 30 341–357.
IEEE
[1]A. Afacan Süğümlü, “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri”, Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 30, ss. 341–357, Haz. 2024, doi: 10.38155/ksbd.1420116.
ISNAD
Afacan Süğümlü, Ayşe. “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi 16/30 (01 Haziran 2024): 341-357. https://doi.org/10.38155/ksbd.1420116.
JAMA
1.Afacan Süğümlü A. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;16:341–357.
MLA
Afacan Süğümlü, Ayşe. “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 30, Haziran 2024, ss. 341-57, doi:10.38155/ksbd.1420116.
Vancouver
1.Ayşe Afacan Süğümlü. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e İngilizce Yazılmış Türkçe Gramer Kitaplarında Sözcük Türleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2024;16(30):341-57. doi:10.38155/ksbd.1420116