A Meta-Synthesis Analysis of Studies Published as Articles on the Problems Encountered in Teaching Turkish as a Foreign Language (Problems, Solutions and Suggestions)

Öz

Several problems encountered during the teaching of Turkish as a foreign language can negatively affect the effectiveness of education. In this study, a meta-synthesis of the research in the existing literature was conducted by using the meta-synthesis method. This meta-synthesis addresses the main problems encountered in teaching Turkish as a foreign language and solutions to these problems. The study aims to increase the existing knowledge in this field and to contribute to the development of better teaching techniques and strategies by shedding light on future research. In this study, articles and theses written and published in Turkey on the subject of teaching Turkish as a foreign language were analyzed by using the meta-synthesis method in line with certain themes. In the study, a 29 articles were analyzed by the meta-synthesis method. Google Scholar, Research Gate and DergiPark databases were used to select the studies to be analyzed. Solving these problems encountered in language teaching makes the language learning process of teachers and students more efficient.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a foreign language
• problems, solutions, suggestions

Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Üzerine Makale Olarak Yayınlanmış Çalışmaların Meta Sentezi Bir Analizi (Sorunlar, Çözümler ve Öneriler)

Öz

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi tarihi olarak köklü bir geçmişe dayansa da programlar, ders materyalleri, öğretim kadrolarının yetiştirilmesi gibi öğretimin önemli bileşenleriyle ilgili çalışmalar son yıllarda ağırlık kazanmıştır. Gerek yurt içinde gerek yurt dışında yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi yaygınlaştıkça karşılaşılan sorunlar eğitimin kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Meta sentez yöntemiyle tasarlanan bu çalışmada, literatürde yer alan araştırmalardaki yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde karşılaşılan başlıca sorunların ve bunlara yönelik çözümlerin analizi yapılmıştır. Çalışmanın amacı, bu alandaki mevcut bilgi birikimini artırmak ve gelecekteki araştırmalara ışık tutarak daha iyi öğretim teknikleri ve stratejileri geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Çalışmada, Türkiye’de yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ile ilgili olarak yayımlanmış 29 makale belirli temalar doğrultusunda meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İncelenen araştırmaların tespitinde Google Akademik, Research Gate ve DergiPark veri tabanlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan bu sorunları ele alan çalışmaları sentezlediği için alana katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi
• sorunlar
• çözümler

Etik Beyan

Etik Beyan raporunda belirtildiği üzere etik izin almaya gerek olmayan bir çalışma yürütülmüştür.

Kaynakça

1. Akkaya, A. ve Gün, M. (2016). Araplara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Ürdün örneği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume, 11(19), 9-18. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11231
2. Akyürek, H. M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar üzerine genel bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 14(79), 231-240. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/yabancilara-turkce-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-uzerine-genel-bir-degerlendirme.pdf
3. Balcı, M. ve Melanlıoğlu, D. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı üzerine. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 173-198.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1217478
4. Bican, G. ve Demir, N. (2018). Danimarka’da Türkçe-Danca konuşan öğrencilerin dil baskınlığının iki dillilik temelinde incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 43(194), 131-155 http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7418
5. Can, E. ve Can, C. (2014). Türkiye’de ikinci yabancı dil öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 43-63. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/200394
6. Candaş-Karababa, Z. C. (2009). Teaching Turkish as a foreign language and problems encountered. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 42(2), 265-278.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/508940
7. Chishti, S. Z. (2020). Geçmişten günümüze yabancı dil olarak Türkçenin varlığı (Hindistan örneği). Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(2), 99-110.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1237767
8. Çakmak, F. (2025). Generative AI for learning English as a foreign language (EFL). In M. Ali, M. Anwar, S. Fazal, ve S. Ayyaz (Eds.), AI Applications for English Language Learning (pp. 293-312). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-9077-1.ch012

9. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
10. Çalışır Zenci, S. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 10(38), 211-218. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/992892
11. Çarkungöz, E. ve Ediz, B. (2009). Meta analizi. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 28(1), 33-37.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/144445
12. Çelebi, M. D. (2006). Türkiye’de anadili eğitimi ve yabancı dil öğretimi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), 285-307.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/219375
13. Demir, A. ve Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 30, 51-72. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/157086
14. Demir, Ş. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi: yöntemler, uygulamalar, öğrenme ve öğretmede karşılaşılan bazı sorunlar. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(7), 144-158.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/59553
15. Demiralay, İ. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde anlamsal açıdan karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Aydın Tömer Dil Dergisi, 1(2), 33-40.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/382494
16. Derman, S. (2010). Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğreniminde karşılaştıkları sorunlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29(29), 227-247.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/184285
17. DeWitt-Brinks, D. ve Rhodes, S. C. (1992). Listening instruction: A qualitative meta-analysis of twenty-four selected studies. Running Head: Listening Instruction. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED351721.pdf
18. Durmuş, M. (2013). Türkçenin yabancilara öğretimi: sorunlar, çözüm önerileri ve yabancilara Türkçe öğretiminin geleceğiyle ilgili görüşler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6(11), 207-228. https://doi.org/10.14520/adyusbd.488
19. Dyla, M. ve Şengül, K. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Arnavutluk örneği. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 1(2), 98-118.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3078756
20. Er, O., Biçer, N. ve Bozkıtlı, K. Ç. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların ilgili alan yazını ışığında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 1/2 s. 51-69. https://doi.org/10.7884/teke.51
21. Göktaş, B. ve Karataş, F. (2022). Sudan’da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 5(1), 26-54.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2394619
22. Gümüş, S. (2018). Nitel araştırmaların sistematik derlemesi: meta-sentez. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Eds.) içinde. Eğitim yönetiminde araştırma (s. 533-550). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786052415054
23. Güneş, D. ve Erdem, R. (2022). Nitel araştırmaların analizi: Meta-sentez. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 81-98.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864443
24. Güven, A. Z., Özbilen, U. ve Karaca, M. Y. (2022). Türkçenin yabancı dil olarak uzaktan öğretim sürecinde karşılaşılan sorunlar. International Journal of Languages' Education and Teaching, 10(1), 1-14.‏ https://doi.org/10.29228/ijlet.57362
25. İşcan, A. (2011). Türkçenin Yabancı dil olarak önemi. International Journal of Eurasia Social Sciences, 2011(4), 29-36.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/90094
26. Kahriman, R., Dağtaş, A., Çapoğlu, E. ve Ateşal, Z. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi kaynakçası. Türük Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 80-132.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/143403
27. Kalaycı, Ü. ve Demir, M. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde “yumuşak g” ünsüzüyle ilgili karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. International Journal of Filologia, (9), 47-57.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3140926
28. Kara, M. ve Işır, E. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminin temel sorunları ve bunlara çözüm önerileri. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi, 6(1), 1-17.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3705081
29. Kaymak, B. ve Tosun, A. (2024). Sosyal bilgiler eğitiminde sürdürülebilirlik ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: bir meta analiz çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 233-253.‏ https://doi.org/10.24315/tred.1515912
30. Khomeniuk, A. (2020). Ukrayna’da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ve karşılaşılan sorunlar üzerine bir inceleme. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(1), 5-20.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1186813
31. Korkmaz, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde yaşanan bazı sorunlar ve çözümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 89-104. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/473183
32. Maden, S. ve İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi amaç ve sorunlar (Hindistan örneği). Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 23. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ksbd/issue/16226
33. Moralı, G. (2018). Suriyeli mülteci çocuklara Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1426-1449. https://doi.org/ 10.26466/opus.443945
34. Mutlu, H. H. ve Gümüş, E. (2021). Akademik çalışmalara göre yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan güncel sorunlar. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 829-853.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1594590
35. Polat, S. ve Ay, O. (2016). Meta-sentez: kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 52-64.‏ http://dx.doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m
36. Sertoğlu, G. (2020). Yazma eğitiminde yöntem ve teknikler: bir meta-sentez çalışması. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 410-427.‏ https://doi.org/10.31464/jlere.698288
37. Seçkin, H. (2020). Yabancı dil öğretiminde kültürün rolü ve aktarımı. O. Köksal (Ed)., Yabancı dil öğretimi ve kültür (pp.131-142). Pegem Akademi Yayıncılık.
38. Şengül, K. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde alfabe sorunu. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 3(1), 325-339.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/13690
39. Şengül, K. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 174-222.‏ https://doi.org/10.29000/rumelide.995482
40. Turan, M. ve Polat, F. (2017). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Qualitative Studies, 12(4), 31-60. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/352675
41. Tüm, G. (2014). Çok uluslu sınıflarda yabancı dil Türkçe öğretiminde karşılaşılan sesletim sorunları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 255-266, https://dergipark.org.tr/en/pub/hunefd/issue/7788/101820
42. Urazaliev, N. (2020). Rusya Federasyonu’nda Türkçe öğretimindeki sorunlar. International Journal of Teaching Turkish as a Foreign Language, 3(2), 89-98. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijotfl/issue/56185/772621
43. Ünal, K., Taşkaya, S. M., ve Ersoy, G. (2018). Suriyeli göçmenlerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenirken karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 134-149. https://doi.org/10.31592/aeusbed.472814
44. Yağcı, G. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri: Belarus örneği, Belleten, 65-1, 191-199. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/399813