A Meta-Synthesis Analysis of Studies Published as Articles on the Problems Encountered in Teaching Turkish as a Foreign Language (Problems, Solutions and Suggestions)

Yıl 2025, Cilt: 17 Sayı: 33, 831 - 852, 20.12.2025

Demet Kardaş , Rand Mohammad Khaleel

https://doi.org/10.38155/ksbd.1730578

Öz

Several problems encountered during the teaching of Turkish as a foreign language can negatively affect the effectiveness of education. In this study, a meta-synthesis of the research in the existing literature was conducted by using the meta-synthesis method. This meta-synthesis addresses the main problems encountered in teaching Turkish as a foreign language and solutions to these problems. The study aims to increase the existing knowledge in this field and to contribute to the development of better teaching techniques and strategies by shedding light on future research. In this study, articles and theses written and published in Turkey on the subject of teaching Turkish as a foreign language were analyzed by using the meta-synthesis method in line with certain themes. In the study, a 29 articles were analyzed by the meta-synthesis method. Google Scholar, Research Gate and DergiPark databases were used to select the studies to be analyzed. Solving these problems encountered in language teaching makes the language learning process of teachers and students more efficient.

Anahtar Kelimeler

Teaching Turkish as a foreign language , problems, solutions, suggestions

Proje Numarası

-

Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Üzerine Makale Olarak Yayınlanmış Çalışmaların Meta Sentezi Bir Analizi (Sorunlar, Çözümler ve Öneriler)

Öz

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi tarihi olarak köklü bir geçmişe dayansa da programlar, ders materyalleri, öğretim kadrolarının yetiştirilmesi gibi öğretimin önemli bileşenleriyle ilgili çalışmalar son yıllarda ağırlık kazanmıştır. Gerek yurt içinde gerek yurt dışında yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi yaygınlaştıkça karşılaşılan sorunlar eğitimin kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Meta sentez yöntemiyle tasarlanan bu çalışmada, literatürde yer alan araştırmalardaki yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde karşılaşılan başlıca sorunların ve bunlara yönelik çözümlerin analizi yapılmıştır. Çalışmanın amacı, bu alandaki mevcut bilgi birikimini artırmak ve gelecekteki araştırmalara ışık tutarak daha iyi öğretim teknikleri ve stratejileri geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Çalışmada, Türkiye’de yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde karşılaşılan sorunlar ile ilgili olarak yayımlanmış 29 makale belirli temalar doğrultusunda meta-sentez yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İncelenen araştırmaların tespitinde Google Akademik, Research Gate ve DergiPark veri tabanlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan bu sorunları ele alan çalışmaları sentezlediği için alana katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi , sorunlar , çözümler

Etik Beyan

Etik Beyan raporunda belirtildiği üzere etik izin almaya gerek olmayan bir çalışma yürütülmüştür.

Destekleyen Kurum

-

Proje Numarası

-

Teşekkür

-

Kaynakça

• Akkaya, A. ve Gün, M. (2016). Araplara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Ürdün örneği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or TurkicVolume, 11(19), 9-18. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.11231
• Akyürek, H. M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar üzerine genel bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 14(79), 231-240. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/yabancilara-turkce-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-uzerine-genel-bir-degerlendirme.pdf
• Balcı, M. ve Melanlıoğlu, D. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı üzerine. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 173-198.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1217478
• Bican, G. ve Demir, N. (2018). Danimarka’da Türkçe-Danca konuşan öğrencilerin dil baskınlığının iki dillilik temelinde incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 43(194), 131-155 http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7418
• Can, E. ve Can, C. (2014). Türkiye’de ikinci yabancı dil öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 43-63. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/200394
• Candaş-Karababa, Z. C. (2009). Teaching Turkish as a foreign language and problems encountered. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 42(2), 265-278.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/508940
• Chishti, S. Z. (2020). Geçmişten günümüze yabancı dil olarak Türkçenin varlığı (Hindistan örneği). Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(2), 99-110.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1237767
• Çakmak, F. (2025). Generative AI for learning English as a foreign language (EFL). In M. Ali, M. Anwar, S. Fazal, ve S. Ayyaz (Eds.), AI Applications for English Language Learning (pp. 293-312). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-9077-1.ch012
• Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
• Çalışır Zenci, S. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 10(38), 211-218. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/992892
• Çarkungöz, E. ve Ediz, B. (2009). Meta analizi. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 28(1), 33-37.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/144445
• Çelebi, M. D. (2006). Türkiye’de anadili eğitimi ve yabancı dil öğretimi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), 285-307.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/219375
• Demir, A. ve Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 30, 51-72. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/157086
• Demir, Ş. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi: yöntemler, uygulamalar, öğrenme ve öğretmede karşılaşılan bazı sorunlar. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(7), 144-158.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/59553
• Demiralay, İ. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde anlamsal açıdan karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Aydın Tömer Dil Dergisi, 1(2), 33-40.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/382494
• Derman, S. (2010). Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkiye Türkçesi öğreniminde karşılaştıkları sorunlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29(29), 227-247.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/184285
• DeWitt-Brinks, D. ve Rhodes, S. C. (1992). Listening instruction: A qualitative meta-analysis of twenty-four selected studies. Running Head: Listening Instruction. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED351721.pdf
• Durmuş, M. (2013). Türkçenin yabancilara öğretimi: sorunlar, çözüm önerileri ve yabancilara Türkçe öğretiminin geleceğiyle ilgili görüşler. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6(11), 207-228. https://doi.org/10.14520/adyusbd.488
• Dyla, M. ve Şengül, K. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar: Arnavutluk örneği. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 1(2), 98-118.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3078756
• Er, O., Biçer, N. ve Bozkıtlı, K. Ç. (2012). Yabancılara Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların ilgili alan yazını ışığında değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 1/2 s. 51-69. https://doi.org/10.7884/teke.51
• Göktaş, B. ve Karataş, F. (2022). Sudan’da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 5(1), 26-54.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2394619
• Gümüş, S. (2018). Nitel araştırmaların sistematik derlemesi: meta-sentez. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Eds.) içinde. Eğitim yönetiminde araştırma (s. 533-550). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786052415054
• Güneş, D. ve Erdem, R. (2022). Nitel araştırmaların analizi: Meta-sentez. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 81-98.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864443
• Güven, A. Z., Özbilen, U. ve Karaca, M. Y. (2022). Türkçenin yabancı dil olarak uzaktan öğretim sürecinde karşılaşılan sorunlar. International Journal of Languages' Education and Teaching, 10(1), 1-14.‏ https://doi.org/10.29228/ijlet.57362
• İşcan, A. (2011). Türkçenin Yabancı dil olarak önemi. International Journal of Eurasia Social Sciences, 2011(4), 29-36.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/90094
• Kahriman, R., Dağtaş, A., Çapoğlu, E. ve Ateşal, Z. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi kaynakçası. Türük Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(1), 80-132.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/143403
• Kalaycı, Ü. ve Demir, M. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde “yumuşak g” ünsüzüyle ilgili karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. International Journal of Filologia, (9), 47-57.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3140926
• Kara, M. ve Işır, E. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminin temel sorunları ve bunlara çözüm önerileri. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi, 6(1), 1-17.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3705081
• Kaymak, B. ve Tosun, A. (2024). Sosyal bilgiler eğitiminde sürdürülebilirlik ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: bir meta analiz çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 233-253.‏ https://doi.org/10.24315/tred.1515912
• Khomeniuk, A. (2020). Ukrayna’da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ve karşılaşılan sorunlar üzerine bir inceleme. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(1), 5-20.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1186813
• Korkmaz, E. (2018). Yabancılara Türkçe öğretiminde yaşanan bazı sorunlar ve çözümleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 89-104. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/473183
• Maden, S. ve İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi amaç ve sorunlar (Hindistan örneği). Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5), 23. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ksbd/issue/16226
• Moralı, G. (2018). Suriyeli mülteci çocuklara Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(15), 1426-1449. https://doi.org/ 10.26466/opus.443945
• Mutlu, H. H. ve Gümüş, E. (2021). Akademik çalışmalara göre yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde karşılaşılan güncel sorunlar. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 829-853.‏ https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1594590
• Polat, S. ve Ay, O. (2016). Meta-sentez: kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 52-64.‏ http://dx.doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m
• Sertoğlu, G. (2020). Yazma eğitiminde yöntem ve teknikler: bir meta-sentez çalışması. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 410-427.‏ https://doi.org/10.31464/jlere.698288
• Seçkin, H. (2020). Yabancı dil öğretiminde kültürün rolü ve aktarımı. O. Köksal (Ed)., Yabancı dil öğretimi ve kültür (pp.131-142). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Şengül, K. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde alfabe sorunu. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 3(1), 325-339.‏ https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/13690
• Şengül, K. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 174-222.‏ https://doi.org/10.29000/rumelide.995482
• Turan, M. ve Polat, F. (2017). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Qualitative Studies, 12(4), 31-60. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/352675
• Tüm, G. (2014). Çok uluslu sınıflarda yabancı dil Türkçe öğretiminde karşılaşılan sesletim sorunları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 255-266, https://dergipark.org.tr/en/pub/hunefd/issue/7788/101820
• Urazaliev, N. (2020). Rusya Federasyonu’nda Türkçe öğretimindeki sorunlar. International Journal of Teaching Turkish as a Foreign Language, 3(2), 89-98. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijotfl/issue/56185/772621
• Ünal, K., Taşkaya, S. M., ve Ersoy, G. (2018). Suriyeli göçmenlerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenirken karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 134-149. https://doi.org/10.31592/aeusbed.472814
• Yağcı, G. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri: Belarus örneği, Belleten, 65-1, 191-199. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/399813