Dijital Medyada Yer Alan Akran Zorbalığına Yönelik Haberlerin Din Eğitimi Açısından İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 17 Sayı: 33, 889 - 911, 20.12.2025

İlhan Tetik , Maşite Kır

https://doi.org/10.38155/ksbd.1730704

Öz

Son yıllarda akran zorbalığı ile ilgili haberlerin yaygınlık kazandığı görülmektedir. Akran zorbalığının görünürlüğünün artması eğitim alanında da bu konunun tartışılmasını ve çözüm arayışlarını beraberinde getirmektedir. Bu çözüm arayışları içerisinde din eğitiminin katkılarının neler olabileceği de araştırılması gereken konulardandır. Bu çalışma dijital haber sitelerinde yer alan, akran zorbalığı ile ilgili haberlerin din eğitimi açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışmanın materyalini, 2015-2024 yılları arasındaki araştırma konusuyla ilgili haberler oluşturmaktadır. Konu ile ilgili materyallere, resmi haber kaynakları olan TRT Haber ve Anadolu Ajansı dijital haber sitelerinde yer alan veri kaynaklarından ulaşılmıştır. Haber kaynaklarında yer alan 45 haber incelenmiştir. Uluslararası medyada yer alan akran zorbalığı ile ilgili haberlere ise basılı kaynak ve dijital veri tabanlarından ulaşılmıştır. Araştırma, dijital veri kaynaklarında ulaşılan olgular ile sınırlıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Literatür taraması yapılmış ve veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre akran zorbalığının son yıllarda arttığı özellikle 2023 ve 2024 yıllarında akran zorbalığına dair haberlere daha çok yer verildiği, haberlerde en çok adı geçen kurumların Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler olduğu böylece akran zorbalığı ile ilgili eğitim kurumlarının politika oluşturmaya çalıştığı ve çözüm arayışları içinde olduğu söylenebilir. Akran zorbalığının, din eğitiminin dini gelişim, aile, ahlak ve değerler gibi birçok konusu ile ilgili olduğu ve akran zorbalığına yönelik haberlerin eğitimin olduğu kadar, din eğitiminin de konusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Din Eğitimi , Akran Zorbalığı , Eğitim , Din

Investigation Of News About Peer Bullying In Digital Media From The Perspective Of Religious Education

Öz

In recent years, it has been observed that news about peer bullying has become widespread. The increasing visibility of peer bullying has brought about discussions and solutions to this issue in the field of education. The contributions of religious education to these solutions are also among the issues that need to be investigated. This study aims to examine the news about peer bullying in digital news sites in terms of religious education. The material of the study consists of news related to the research topic between the years 2015-2024. The materials related to the subject were accessed from the data sources in the official news sources TRT News and Anadolu Agency digital news sites. 45 news items in the news sources were examined. News about peer bullying in the international media were accessed from printed sources and digital databases. The research is limited to the facts accessed in digital data sources. The document review method, one of the qualitative research methods, was used in the study. A literature review was conducted and the data were examined using the descriptive analysis method. According to the results of the research, it can be said that peer bullying has increased in recent years, especially in 2023 and 2024, news about peer bullying has been given more space, the institutions most mentioned in the news are the Ministry of National Education and universities, thus educational institutions are trying to create policies and seek solutions regarding peer bullying. It has been concluded that peer bullying is related to many issues of religious education such as religious development, family, morality and values, and that news about peer bullying is a subject of religious education as much as education.

Anahtar Kelimeler

Religious Education , Peer Bullying , Education , Religion

Kaynakça

• AA, A. A. (2022a, Ekim 17). Kızından etkilenen baba Karagöz ve Hacivat’la “akran zorbalığı”nı anlatıyor [Haber]. Yaşam. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/kizindan-etkilenen-baba-karagoz-ve-hacivatla-akran-zorbaligini-anlatiyor/2712850
• AA, A. A. (2022b, Kasım 30). Dijitalleşmenin beraberinde getirdiği yeni nesil tehlike: Siber zorbalık [Haber]. Gündem. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/dijitallesmenin-beraberinde-getirdigi-yeni-nesil-tehlike-siber-zorbalik/2751784
• AA, A. A. (2022c, Aralık 30). Akran zorbalığının temelinde ne var? [Haber]. PODCAST. https://www.aa.com.tr/tr/podcast/akran-zorbaliginin-temelinde-ne-var/2776196
• AA, A. A. (2023a, Kasım 29). MEB, siber zorbalık ve akran zorbalığını müfredata aldı [Haber]. Eğitim. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/meb-siber-zorbalik-ve-akran-zorbaligini-mufredata-aldi/3067620
• AA, A. A. (2023b, Aralık 11). “Akran zorbalığı” PISA araştırmasına katılan ülkelerin tamamında görülüyor [Haber]. Yaşam. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/akran-zorbaligi-pisa-arastirmasina-katilan-ulkelerin-tamaminda-goruluyor/3079226
• AA, A. A. (2024, Mayıs 16). MİT’ten çocuklara güvenli sosyal medya kullanımı uyarıları [Haber]. Gündem. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/mitten-cocuklara-guvenli-sosyal-medya-kullanimi-uyarilari/3221149
• akt. Pi̇şki̇n, M. (2002). Okul Zorbalığı: Tanımı, Türleri, İlişkili Olduğu Faktörler ve Alınabilecek Önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2(2), Article 2.
• BBC, B. B. C. (2023a, Nisan 28). Bullying in schools under-reported say experts [Haber]. https://www.bbc.com/news/uk-scotland-65389485
• BBC, B. B. C. (2023b, Kasım 28). “Don’t just stand back and record the bullies, get help” [Haber]. https://www.bbc.com/news/uk-scotland-67556821
• BBC, B. B. C. (2024, Ocak 26). Mia Janin took own life after bullying—İnquest [Haber]. https://www.bbc.com/news/articles/cn0nd1gnj4lo
• Bilgin, B. (1998). Eğitim bilimi ve din eğitimi. Ankara Üniversitesi Basımevi.
• Conklin, A. (2024, Mayıs 16). Indiana boy, 10, dies by suicide after school bullying, parents say [Haber]. Fox News. https://www.foxnews.com/us/indiana-boy-10-dies-suicide-school-bullying-parents-say
• Çelik, A. (2013). Din eğitimi (1. Baskı). Arı Sanat Yayınevi.
• Dodurgalı, A. (1995). Eğitim sosyolojisi (1. Baskı). Marmara Üniversitesi Vakfı Yayınları.
• Ekşisu, M. (2009). Liseli öğrencilerin zorbalık düzeyleri ile aile işlevleri ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
• Erk, A. B. (2019). Çocuklarda akran zorbalığı. Ekinoks Yayın Grubu.
• FNC, F. N. C. (2024, Şubat 4). The story is not about Mark Zuckerberg’s apology to parents: Christine McComas [Haber]. https://www.foxnews.com/video/6346218106112
• Fromm, E. (1990). Sevginin ve şiddetin kaynağı (Y. Salman & N. İçten, Çev.; 5. Basım). Payel Yayınevi.
• Güneş, A. (2022). Şiddet: Din eğitimi ve değerler (3. Basım). Arı Sanat Yayınevi.
• Güneş, H. (2015). Eğitim bilimleri sözlüğü (1. Baskı). Ütopya Yayınevi.
• Kapar, M. A. (Ed.). (2009). Nebevî Mesajın Evrenselliği: Sîret Sempozyumu: 9-10 Mayıs 2008, Meram/Konya, Konevi Kültür Merkezi (1. baskı). Nebevî mesajın evrenselliği, sîret sempozyum, Konya. İlahiyat Derneği Yayınları.
• Kılınç, S. (2023). Türkiye’de akran zorbalığı konusunda yapılan çalışmaların sistematik analizi (2010-2020). Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(1), 97-115. https://doi.org/10.57115/karefad.1276921
• Korkmaz, T., Erkin, M., & Atbaşı, Z. (2021). Akran zorbalığı kavramının lisansüstü tezlerde incelenmesi. Turkish Special Education Journal: International, 3(1), 1-19.
• Köylü, M., & Oruç, C. (2022). Çocukluk dönemi din eğitimi (3. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kuşkaya, E. Ö., & Akyürek, S. (2024). Psikoloji, eğitim ve din (M. Ulu & C. Osmanoğlu, Ed.; 1. Baskı). Kimlik Yayınları.
• MEB, M. E. B. (2021). Akran zorbalığı rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar için kitapçık [Kurum]. Akran Zorbalığı. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_08/23143200_Kuramsal_Kitap.pdf
• MEB, M. E. B. (2024, Ağustos 26). Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi [Kurum]. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/2234.pdf
• NTV, N. T. (2016, Kasım 7). Sevgisiz aile ortamı “akran zorbası” yapıyor [Haber]. Sağlık Haberleri. https://www.ntv.com.tr/saglik/sevgisiz-aile-ortami-cocuklari-akran-zorbasi-yapiyor,KTXNIIoe5UaHsYPQ2MRVpg
• NTV, N. T. (2023, Kasım 22). Lisede akran zorbalığı kamerada: “‘Çok güzel saçların varmış’” diye dövdü [Haber]. Türkiye Haberleri. https://www.ntv.com.tr/video/turkiye/lisede-akran-zorbaligi-kamerada-cok-guzel-saclarin-varmis-diye-dovdu,x1ePx8mC0UCQLdVpig71hw
• Olweus, D. (2004). Bullying at school. Blackwell Publishing.
• Özden, Y. (t.y.). Eğitimde yeni değerler (9. Baskı). Pegem Akademi.
• Özyılmaz, Ö. (2003). Çocukluk ve gençlik çağında İslami eğitim ve psikolojik temelleri. Pınar Yayınları.
• Peker, H. (2010). Zor çocuk yoktur (2. baskı). Timaş Yayınları.
• Saltalı, N. D., & Ceylan vd., Ş. (2020). Dezavantajlı çocuklar (H. G. Ogelman, Ed.; 1. Baskı). Eğiten Kitap Yayıncılık.
• Smith, P. K. (2016). School bullying in different cultures: Eastern and Western perspectives. Cambridge University Press.
• TDK, T. D. K. S. (2024, Ocak 21). Saldırganlık [Sözlük]. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/
• Tezcan, M. (1992). Eğitim sosyolojisi (1. Baskı). Zirve Ofset.
• The Independet. (2023, Eylül 27). France’s government promises to root out school bullies, reacting to wide anger over child suicides [Haber]. Haberler. https://www.independent.co.uk/news/france-ap-paris-french-europe-b2419813.html
• The Independet Türkçe. (2021, Mayıs 10). Zorbalığa uğrayan çocuk hareket halindeki servisten yola atladı [Haber]. Yaşam. https://www.indyturk.com/node/357381/ya%C5%9Fam/zorbal%C4%B1%C4%9Fa-u%C4%9Frayan-%C3%A7ocuk-hareket-halindeki-servisten-yola-atlad%C4%B1
• Tosun, C. (2023). Din eğitimi bilimine giriş (12. Baskı). Pegem Akademi.
• TRT, T. R. T. K. (2021, Aralık 2). Uzmanlardan çevrim içi oyunlarda “akran zorbalığı” uyarısı [Haber]. Sağlık. https://www.trthaber.com/haber/saglik/uzmanlardan-cevrim-ici-oyunlarda-akran-zorbaligi-uyarisi-632096.html
• TRT, T. R. T. K. (2022, Kasım 8). Okullarda siber zorbalığa karşı özel program başlatıldı [Haber]. Eğitim. https://www.trthaber.com/haber/egitim/okullarda-siber-zorbaliga-karsi-ozel-program-baslatildi-721985.html
• TRT, T. R. T. K. (2024, Nisan 5). Kastamonu’da dijital zorbalık çalıştayı başladı [Haber]. Güncel. https://www.trthaber.com/haber/guncel/kastamonuda-dijital-zorbalik-calistayi-basladi-849071.html
• TÜİK, T. İ. K. (2023, Mart 22). Türkiye çocuk araştırması, 2022 [Kurum]. İstatistik Veri Portalı.
• https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Cocuk-Arastirmasi-2022-49744
• TÜSİAD, T. S. ve İ. İ. D., & ERG. (2024, Eylül 6). Geleceğin dünyasına hazırlanırken eğitime bakış: PISA 2022 bulguları işığında Türkiye’de eğitimin durumu araştırması [Kurum]. https://www.tusiad.org/tr/basin-bultenleri/item/11618-gelecegin-dunyasina-hazirlanirken-egitime-bakis-pisa-2022-bulgulari-isiginda-turkiye-de-egitimin-durumu-arastirmasi
• Uluslararası 24. Çocuk Forumu Sonuç Bildirgesi. (2023). [Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kurumu]. https://www.aile.gov.tr/media/146029/forum_bildirge.pdf
• UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, B. M. E., Bilim ve Kültür Kurumu. (2021, Kasım 4). UNESCO Genel Direktörü Audrey Azoulay’in Uluslararası – Siber Zorbalık da Dâhil Olmak Üzere – Okullarda Şiddet ve Zorbalıkla Mücadele Gününe Dair Mesajı. Duyuru. https://www.unesco.org.tr/Home/AnnouncementDetail/5853
• Unicef Türkiye, B. M. Ç. Y. F. (2018, Eylül 6). UNICEF: Dünyadaki gençlerin yarısı okulda ve okul çevresinde akran şiddetine maruz kalıyor [Kurum]. Basın Bülteni. https://www.unicef.org/bulgaria/en/press-releases/half-worlds-teens-experience-peer-violence-and-around-school-unicef