An Examination of Character Development Techniques in Sara Şahinkanat’s Short Stories

Öz

In this study, the characters presented in the short stories of Sara Şahinkanat were examined in terms of their depth and change characteristics as well as character development techniques. The research was conducted within a qualitative research framework and was based on document analysis. The documents of the study consisted of seven children’s books written in the short story genre. The data obtained through document analysis were analyzed using a content analysis approach, and the findings were presented in tables through frequency and percentage distributions. In order to support the findings, direct quotations from the texts were included. As a result of the study, a total of 26 characters were identified in the seven short stories examined. Of these characters, 15 were classified as flat characters and 11 as round characters; similarly, 15 were found to be static and 11 dynamic in terms of character change. With regard to character development techniques, it was determined that development through authorial commentary was the most frequently used method (f = 30), followed by development through physical characteristics (f = 18) and development through other characters’ commentary (f = 17). Development through dialogue and development through actions and behaviors were found to be used with equal frequency (f = 13) and at a more limited level. The findings indicate that the characters in Sara Şahinkanat’s short stories are constructed through diverse character traits and multiple character development techniques.

Anahtar Kelimeler

• Children's literature
• Sara Şahinkanat
• short story
• caharacter
• character development techniques

Sara Şahinkanat’ın Öykülerinin Karakter Geliştirme Yolları Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, Sara Şahinkanat’ın öykülerinde yer alan karakterler; karakterlerin derinlik ve değişim özellikleri ile karakter geliştirme yolları bağlamında incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesine dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışmanın dokümanlarını, öykü türünde yazılmış yedi çocuk kitabı oluşturmaktadır. Doküman incelemesi yoluyla elde edilen veriler, içerik analizi yaklaşımı esas alınarak çözümlenmiş; elde edilen bulgular frekans ve yüzde dağılımları üzerinden tablolar hâlinde sunulmuştur. Bulguların desteklenmesi amacıyla metinlerden yapılan doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, incelenen yedi öyküde toplam 26 karakter tespit edilmiştir. Bu karakterlerin 15’inin kapalı, 11’inin açık karakter niteliği taşıdığı; yine 15’inin durağan, 11’inin devingen karakter özelliği gösterdiği belirlenmiştir. Karakter geliştirme yolları açısından bakıldığında, yazarın yorumuyla karakter geliştirme yolunun en sık kullanılan yol olduğu (f = 30); bunu fiziksel özelliklerle karakter geliştirme (f = 18) ve diğer karakterlerin yorumlarıyla karakter geliştirme (f = 17) yollarının izlediği tespit edilmiştir. Konuşmalarla ve davranış ve eylemlerle karakter geliştirme yollarının ise eşit sıklıkla (f = 13) ve daha sınırlı düzeyde kullanıldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, Sara Şahinkanat’ın öykülerinde karakterlerin farklı özellikler ve birden fazla geliştirme yolu aracılığıyla kurgulandığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• : Çocuk yazını
• Sara Şahinkanat
• öykü
• karakter
• karakter geliştirme yolları

Etik Beyan

Bu araştırma, doküman incelemesine dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında çocuk yazınından örnekler incelenmiş olup insan veya hayvanlar üzerinde herhangi bir veri toplama süreci gerçekleştirilmemiştir. Bu nedenle mevcut araştırma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Aksoy, B. (2009). Hikâye sanatı üzerine yazılar. Pan Yayıncılık.
2. Aslan, C. (2013). Çocuk edebiyatı yapıtlarının temel işlevleri. Eğitimci Öğretmen Dergisi, 17, 6-9.
3. Baş, B. ve Ucuzsatar, N. (2020). Okul öncesi çocuk kitaplarındaki hayvan karakterlerin geliştirilme yolları açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 9(1), 336-353.
4. Bayram, B. (2021). Çocuk yazınında karakter geliştirme bağlamında Aytül Akal’ın masal kitapları. Rumeli Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (23), 1-14. https://doi.org/10.29000/rumelide.948283
5. Doğan Güldenoğlu, B. N. (2017). Çocuk edebiyatı kitaplarındaki yetişkin ve çocuk karakterlerin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 14(4), 4768-4780. doi:10.14687/jhs.v14i4.5083
6. Dumanlı Kadızade, E. (2014). “Öykü”ye yolculuk ve karakter yaratmak. B. Özkan (Ed.), Çocuk yazını dersleri içinde (s. 111-126). Karahan Kitabevi.
7. Dursunoğlu, H. (2013). Çocuk, edebiyat ve çocuk edebiyatı. Ö. Yılar ve L. Turan (Ed.), Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı içinde (s. 1-36). Pegem Akademi.
8. Karagül, S. ve İnce Samur, A. Ö. (2017). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan öykülerdeki kişilerin karakter özelliklerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 336-352.

9. Karakoç Öztürk, B. (2020). Yazınsal metinlerde yer alan karakter geliştirme yolları: Ortaokul Türkçe ders kitapları örneği. OPUS International Journal of Society Researches (Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 16, 6362-6391. https://doi.org/10.26466/opus.6901746362-6391.
10. Karataş, E. (2014). Çocuk edebiyatında “karakter” kavramı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 60-77.
11. Karatay, H. (2016). Çocuk edebiyatı metinlerinde bulunması gereken özellikler. T. Şimşek (Ed.), Kuramdan uygulamaya çocuk edebiyatı içinde (s. 81-129). Grafiker Yayınları.
12. Önder, B. (2019). Gülçin Alpöge’nin yapıtlarında karakter yaratımı bağlamında çocuk (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi). Mersin Üniversitesi.
13. Özdemir, E. (2014). Edebiyat sözlüğü. Bilgi Yayınevi.
14. Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Kök Yayıncılık.
15. Sever, S. (2013). Çocuk edebiyatı ve okuma kültürü. Tudem Yayıncılık.
16. Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). İçerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayıncılık.
17. Tuncer, H. ve Yardımcı, M. (2002). Eğitim fakülteleri için çocuk edebiyatı. Ürün Yayınları.
18. Ucuzsatar, N. (2019). Okul öncesi çocuk kitaplarındaki hayvan karakterlerin geliştirilme yolları üzerine bir durum tespiti (Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınevi.
20. Şahinkanat, S. (2012). Üç kedi bir dilek. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
21. Şahinkanat, S. (2013). Annemin çantası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
22. Şahinkanat, S. (2014). Kim korkar kırmızı başlıklı kız’dan. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
23. Şahinkanat, S. (2015). Üç kedi bir canavar. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
24. Şahinkanat, S. (2022). Babamın battaniyesi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
25. Şahinkanat, S. (2022). Maymun kral. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
26. Şahinkanat, S. (2022). Yavru ahtapot olmak çok zor. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.