“Siyasal Alan” Sorunsalı Bağlamında Kültür-Politik Şiddet*
Öz
Şiddetin türleri, tanımı, amaçları, araçları ve
uygulama biçimleri farklılık gösterse de, genel anlamda şiddet, doğrudan veya
dolaylı olarak karşıdakine zarar verme durumudur. Aynı zamanda bireysel,
kitlesel veya siyasi boyutta karşılaşılabilen bir zor ve zulüm halidir. 21.
Yüzyıl, şiddetin tamamen bitirilemeyeceği, ancak kontrol altına alınabileceği
gerçeği ile biçimlenmektedir. Bu
makalede, “şiddet ile siyaset” arasındaki etkileşim analiz edilecektir. Şüphe
yok ki, böyle bir etkileşim ortamının bulunmaması gerekir. Ancak günümüzün
ortak varoluş düzeyi olarak siyaset, şiddetin bir araç olarak kullanıldığı veya
şiddetin etkisine maruz kalan bir alandır. Şiddet otoriter ve özellikle
totaliter rejimlerde sistematik bir siyasi araca dönüşürken, yoğun kitlesel gerilimin
ve terörün yaşandığı koşullarda ise, siyasete nüfuz edebilen kaotik bir güç
ortaya çıkmaktadır. Devletli düzenin varlık sebebi olarak görülen hukukun
yaptırım gücünün, her zaman iradî (hegemonya) değil, gerektiğinde zecrî (zor)
olması, siyasetin şiddet üretmesine denk gelmektedir. Siyasetin, gerektiğinde
düzenin selameti, toplumun huzuru ve devletin bekası adına zora başvurması da
gerekebilmektedir. Ancak rızaya dayalı hegemonik ilişkiler içinde, yani iradî
olarak da olsa, hukukun kötüye kullanımı bir şiddet temeli oluşturur, hatta bir
şiddettir. Aynı şekilde kültür temelli uğrakların, örneğin din ve etnikçiliğin
siyasallaşması da, şiddet üretecek bir etkiye sahiptir. Ortaya çıkan terör ise,
siyasetin dinamiklerini etkileyen, yapısını bozan ve şiddeti siyasetin alanına
taşıyan çok daha ağır bir etki yaratmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Althusser, L. (1995). Kapital’i Okumak. Çev. Celal A. Kanat. İstanbul: Belge Yayınları.
- Althusser, L. (2003). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. Çev. Alp Tümertekin. İstanbul: İthaki Yayınları.
- Anderson, P. (1974). Lineages of the Absolutist State. Londra: NLB
- Arendt, H. (2006). Şiddet Üzerine. Çev. Bülent Peker. İstanbul: İletişim Yayıncılık.
- Bayat, A. (2007). Making Islam Democratic: Social Movement and the Post-Islamist Turn. Stanford: Stanford University Press.
- Carnoy, M. (2015). Devlet ve Siyaset Teorisi. Çev. Simten Coşar, Aykut Örküp, Mete Pamir ve Mehmet Yetiş. Ankara: Dipnot Yayınları.
- Cemal, M. (1997). Birikim Dergisi. Hegelci Marx mı,Spinozacı Althusser mi? S: 97. s. 1-7. (http://www.birikimdergisi.com . Erişim tarihi: 21.06. 2016).
- Engels, F. (2002). Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni. Çev. Kenan Somer. Ankara: Sol Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Betül Karagöz Yerdelen
GİRESUN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2016
Gönderilme Tarihi
6 Mart 2017
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 8 Sayı: 14