Duyusal Yetersizliği Bulunan ve Diğer Özel Gereksinimli Okul Öncesi Öğrencilerine Yönelik Eğitim Uyarlamalarının Karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında duyusal yetersizliği (işitme veya görme yetersizliği) bulunan çocuklar ile diğer özel gereksinimli çocuklara yönelik gerçekleştirdikleri eğitim-öğretim uyarlamalarını karşılaştırmaktır. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmış ve veriler, alan yazın taraması sonucunda geliştirilen bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma grubunda, farklı illerde okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan ve sınıfında özel gereksinimli veya duyusal yetersizliğe sahip en az bir öğrenci bulunan 41 okul öncesi öğretmeni yer almaktadır. Bulgular, öğretmenlerin duyusal yetersizliği olan öğrenciler için özellikle iletişim ve fiziksel ortam uyarlamalarına yöneldiklerini ancak bu konularda bilgi ve materyal eksikliği yaşadıklarını göstermektedir. İşitme yetersizliği olan çocuklar için görsel materyallerin ve beden dilinin, görme yetersizliği olanlar için ise dokunsal uyaranlar ile güvenli ortam düzenlemelerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Diğer özel gereksinimli çocuklar için öğretim yöntemi, içerik ve etkinlik uyarlamalarına daha sıklıkla yer verildiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı duyusal yetersizlikler alanında destek ve rehberliğe ihtiyaç duymakta olup uyarlamaları genellikle bireysel çabalar doğrultusunda gerçekleştirmektedir. Elde edilen sonuçlar ışığında, öğretmen eğitimi programlarında duyusal yetersizliği olan öğrencilere yönelik uyarlama içeriklerinin arttırılması, sınıf içi destek mekanizmalarının geliştirilmesi ve okul ortamlarının daha kapsayıcı hale getirilmesi gerekliliğine dikkat çekilmektedir.

This study aims to compare in-class adaptions implemented by pre-school teachers for children with sensory impairments (hearing or visual impairments) and other children with special educational needs. The research employed a descriptive survey model, and data were collected through a questionnaire developed based on the relevant literature. The study group consisted of 41 preschool teachers working in various provinces who had at least one child with special needs or sensory impairment in their classrooms. The findings revealed that teachers primarily focus on communication and physical environment adaptations for children with sensory impairments; however, they experience challenges due to a lack of knowledge and materials in these areas. For children with hearing impairments, visual materials and body language were emphasized, while for those with visual impairments, tactile stimuli and safe classroom arrangements were prioritized. It was also determined that adaptations of instructional methods, content and activities were more frequently made for children with other special needs. Most teachers reported that they need support and guidance on sensory impairments and that their adaptations were generally based on individual efforts. The results highlight the need to enhance the adaptation of content for students with sensory impairments in teacher education programs, to develop in-class support mechanisms, and to create more inclusive school environments.