Organizational Support in the Light of Charismatic Leadership: A Research in Educational Institutions

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 145 - 164, 30.12.2025

Halil Karadaş , Zekiye Seçkin

Öz

This study examines the relationship between school principals' charismatic leadership behaviors and teachers' perceptions of organizational support. The study employed a correlational survey design from quantitative research methods. Participants were selected using purposive sampling from criterion sampling methods. According to the research results, a positive and significant relationship was found between charismatic leadership characteristics and teachers' perceived organizational support. The research results show that as the charismatic leadership levels of school principals increase, teachers' perception of organizational support increases. The findings of the study reveal that the charismatic leadership characteristics of school principals can positively affect teachers' perception of organizational support. As principals' levels of charismatic leadership increase, they can positively contribute to the overall performance of the organization by increasing the motivation and job satisfaction of school employees. In the context of the research results, it can be suggested that principals should participate in activities that increase their knowledge and skills, such as starting graduate education and attending in-service seminars, in order to support teachers by the school administration.

Anahtar Kelimeler

Charismatic Leadership , Perceived Organizational Support , School Principals , Teachers

Karizmatik Liderlik Işığında Örgütsel Destek: Eğitim Kurumlarında Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmada, okul müdürlerinin karizmatik liderlik davranışları ile öğretmenler tarafından algılanan örgütsel destek arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama desenine başvurulmuştur. Araştırmanın katılımcıları ölçüt örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, karizmatik liderlik özellikleri ile öğretmenlerin algıladığı örgütsel destek arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırma sonucu okul müdürlerinin karizmatik liderlik düzeyleri arttıkça öğretmenlerin örgütsel destek algısının arttığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları, okul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin, öğretmenlerin örgütsel destek algısını olumlu yönde etkileyebileceğini ortaya koymaktadır. Okul müdürlerinin karizmatik liderlik düzeyleri arttıkça okuldaki çalışanların motivasyonunu ve iş memnuniyetini artırarak örgütün genel performansına olumlu katkı sağlayabilir. Araştırma sonuçları bağlamında öğretmenlerin okul yönetimi tarafından desteklenmesi adına okul müdürlerinin lisansüstü eğitime başlama ve hizmet içi seminerlere katılma gibi bilgi ve becerilerini arttıran faaliyetlere katılmalarının gerektiği önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Örgütsel Destek , Karizmatik Liderlik , Okul Müdürleri , Öğretmenler

Kaynakça

• Akalın, Ç. (2006). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde çalışanların algıladığı örgütsel destek ve ara değişken olarak örgüt temelli özsaygı. [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Akbulut A. (2020). Öğretmenlerin örgütsel adalet ve örgütsel destek algılarının örgütsel sinizm tutumuna yönelik etkisinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Sabahattin Zaim Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Akçin K. (2018). Çalışanların örgütsel destek algısı ve psikolojik sahiplenmelerinin, sessizlik davranışlarına ve görev performansına etkisi: eğitim sektöründe bir araştırma. [Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Anafarta, N. (2015). Algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: iş tatmininin aracılık rolü. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 26(79), 112-130.
• Arar, K., Karadaş, H. ve Culha, A. (2025). Exploring the sources of success for refugee students with high academic performance: experiences at two high schools in Southeast Turkey. Journal of Educational Administration and History, 1–17. https://doi.org/10.1080/00220620.2025.2505140
• Büyüköztürk, Ş. (2024). Sosyal bilimler için veri el kitabı. İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. (31. Baskı). Pegem Akademi.
• Can, A. (2024). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (12. Baskı). Pegem Akademi.
• Can, M. ve Kara, M. (2025). Okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 228-249. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1433642
• Conger, J. A. ve Kanungo, R. N. (1994). Charismatic leadership in organizations: Perceived behavioral attributes and their measurement. Journal of Organizational Behavior, 15(5), 439-452. https://doi.org/10.1002/job.4030150508
• Çelik V. O. (2011). Basketbol oyuncularının görüşlerine göre antrenörlerin karizmatik liderlik özelliklerinin takım bütünlüğüne etkisi. [Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Çelik, O. T. ve Kahraman, Ü. (2022). Öğretmenlerin Örgütsel destek algıları ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 7(1), 1-17. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1134102
• Çevrik, M. ve Koçak, S. (2022). Karizmatik liderlik ile kolektif öğretmen yeterliğinin okul etkililiği üzerindeki rolü. Gelecek Vizyonlar Dergisi, 6(3), 1-15.
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2025). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. (8. Baskı). Pegem Akademi
• Çokyiğit, M. ve Güçlü, N. (2022). Bürokratik yapı, örgütsel destek ve örgütsel destek arasındaki ilişki. Milli Eğitim Dergisi, 51(236), 3209-3240. https://doi.org/10.37669/milliegitim.932673
• Çorbacıoğlu S. ve Üren S. G. (2012). Algılanan örgütsel desteğin örgütsel bağlılığa etkisi: İmalat sektöründe faaliyet gösteren bir işletme örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 14(1), 29-52
• Dağlı, E. ve Kalkan, F. (2021). The Relationship between organisational support and teacher leadership perceptions of high school teachers. Kastamonu Education Journal, 29(5), 987-999. https://doi.org/10.24106/kefdergi.859758
• Demir, C. ve Yirci, R. (2021). Okul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin okulların kurumsal itibarına etkisi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 234-256. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.958569
• Demir, A. (2012). Örgütsel destek, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma eğilimi ilişkisi: havalimanı yer hizmetleri işletmelerine yönelik bir araştırma. ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 14(1), 47-64.
• Deniz, E. ve Kara, M. (2025). Öğretmenlerin iletişim becerileri ile öğretmen liderliği algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(2), 508-525. https://doi.org/10.33206/mjss.1548776
• Doğan, S. (2020). İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel algısı. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 361-379. https://dx.doi.org/110.30855/gjes.2020.06.03.006
• Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S. ve Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500.
• Eğriboyun, D. (2013). Ortaöğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin Örgütsel Destek ve örgütsel destek algıları arasındaki ilişki. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1(12), 17-43.
• Ekmekçioğlu, E. B. ve Sökmen, A. (2016). Algılanan örgütsel desteğin işten ayrılma niyetine etkisinde örgütsel bağlılığın aracı rolü: Sınır birimi çalışanları üzerine bir araştırma. International Review of Economics and Management, 4(2), 32-45. https://doi.org/10.18825/irem.23569
• Erkol H. (2015). Ortaöğretim öğretmenlerinin algıladıkları örgütsel desteğin bireysel özelliklerine göre incelenmesi. Anadolu Eğitim ve Liderliği ve Öğretim Dergisi, 3(1), 1-17.
• Gökyer, N. ve Türkoğlu, İ. (2018). Liselerde görev yapan öğretmenlerin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 43(196), 317-340.
• Gül, H. ve Aykanat, Z. (2012). Karizmatik liderlik ve örgüt kültürü ilişkisi üzerine bir araştırma. /A research on the relationship between charismatic leadership and organizational culture. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 17-36.
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2018). Multivariate data analysis. (8th Edition). Cengage Learning EMEA.
• İş, E. ve Bayat, A. (2025). Öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin teknolojik liderlik becerilerinin değerlendirilmesi. Eğitimde Bilimsel Gelişim Dergisi, 1(1), 31-46. https://doi.org/10.5281/zenodo.14677354
• Kalağan, G. (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki. [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Karadaş, H. ve Ocak, M. (2025). A conceptual and applied analysis of the level 5 leadership. Firat University Journal of Social Sciences, 35(1), 35-50. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1470631
• Karadaş, H., Taşdemir, A. ve Özdemir, E. (2025). Okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ile okuldaki yenileşme iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (63), 349-366. https://doi.org/10.53444/deubefd.1507816
• Karasar N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri. (39. Baskı). Nobel Yayınları.
• Kartal, S. E., Kartal, S. E. ve Özdemir, T. Y. (2015). Öğretmenlerde algılanan örgütsel destek düzeyi ile yaşam memnuniyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (24), 477-504. https://doi.org/10.14582/DUZG
• Kazan, A. ve Özgenel, M. (2021). Okul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin okul gelişimine etkisi. APJEC- Academic Platform Journal of Education and Change, 4(1), 175-194. https://dergipark.org.tr/tr/pub/apjec
• Kılıç, H. (2024). Toplumun öğretmen ve okula bakışındaki değişim; tespitler ve çözüm önerileri. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi (61), 47-60. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1413010
• Limon, İ. ve Dilekçi, Ü. (2025). The relationship between instructional leadership and collective teacher efficacy: Teachers' professional learning activities as mediator. Journalof Educational Leadership and Policy Studies, 9(1), 1-19. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1477399.pdf
• Meriç, E., Öztürk Çiftçi, D. ve Yurtal, F. (2019). Algılanan örgütsel destek ve işe adanmışlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(1), 65-74. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2296
• Mert, İ. S. ve Şen, C. (2019). Örgütsel destek, örgütsel adalet ve öz kendilik değerlendirmesinin psikolojik sermaye üzerindeki etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (36), 213-231. https://doi.org/10.30794/pausbed.533963
• Özdemir, M. ve Pektaş, V. (2020). Conger-Kanungo karizmatik liderlik ölçeğinin Türk kültürüne uyarlama çalışması. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 2-18.
• Özer, N. ve Karadaş, H. (2021). Okul müdürlerinin yönetim tarzları ile müdür öğretmen ilişkilerinde güven. OPUS International Journal of Society Researches, 17(34), 1095-1123. https://doi.org/10.26466/opus.767321
• Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2020). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Anı Yayıncılık.
• Tanrıverdi, H. ve Kılıç, N. (2016). Algılanan örgütsel destek ve örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-Dergisi, 1(1), 1-18.
• Terzi, A. R. ve Çelik, H. (2016). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ve algılanan örgütsel destek ilişkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 87-98.
• Toklucu, E., Silman, F., Turan, S., Atasoy, R. ve Kalkan, Ü. (2022). The effects of the crisis management skills and distance education practices of universities on student satisfaction and organizational image. Sustainability, 14(10), 5813. https://doi.org/10.3390/su14105813
• Turunç, Ö. ve Çelik, M. (2010). Çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve iş stresinin örgütsel özdeşleşme ve iş performansına etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 17(2), 183-206.
• Tüysüz H. (2019). Eğitim yöneticilerinin örgütsel destek algısı, örgütsel hafıza ve yenilikçi iş davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Uzun, T. (2018). Okullarda algılanan örgütsel destek, örgütsel güven, duygusal bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler. OPUS International Journal of Society Researches, 8(15), 958-987. https://doi.org/10.26466/opus.418335
• Yazıcı, A. M. ve Öztırak, M. (2023). The mediator role of the organizational culture in the relationship between charismatic leadership and corporate reputation. Organizacija, 56(3), 247-264. https://doi.org/10.2478/orga-2023-0017
• Yiğit, M. ve Ağalday, B. (2022). Unutulmuş bir okul yöneticisi: okul müdür yardımcılarının yönetim tarzları okul iklimini nasıl etkiler?. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 732–750. https://doi.org/10.33308/26674874.2022363447
• Yılmaz, İ. H. (2024). Education in complex emergencies: effects of the february 6 earthquake on Syrian students in Türkiye. İstanbul University Journal of Sociology, 44(1), 131-155. https://doi.org/10.26650/SJ.2024.44.1.0014
• Yılmaz, K., Oğuz, A. ve Altınkurt, Y. (2017). Öğretmenlerin liderlik davranışları ile öğrenen özerkliğini destekleme davranışları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(3), 659-675. https://doi.org/10.16986/HUJE.2016016394
• Yüzer, B. (2019). Okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
• Zengin, R., Akın, M. A. ve Karadaş, H. (2021). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkininin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2677-2706. https://doi.org/10.17679/inuefd.991281