KUR’AN-I KERİM’DE CARİYELERLE EVLİLİK MESELESİ

Öz

Kadın köle anlamında kullanılan cariye ve cariyelik meselesi

çok eski dönemlerden beri var olan bir problemdi. Kur’an

inmeye başladığı dönemde de son derece yaygın bir şekilde uygulanıyordu.

Kur’an, cariyelik meselesini onaylamamış ama

dünya çapında yaygın bir sosyal problem olduğu içinde bir anda

kaldırmamıştır. Bir taraftan hür insanların köleleştirilmelerini

yasaklarken diğer taraftan da ortaya koymuş olduğu uygulamalarla

kölelik ve cariyeliği ortadan kaldırmayı amaçlamıştı.

Kur’an, insan yerine konulmadığı için evlenmeye dahi layık

görülmeyen cariyelere birçok haklar tanımıştır. Onlara güçlerinin

üzerinde görev verilmemesi ve dövülmemesi emretmiştir.

Ayrıca efendilerinin onları dışlamak yerine aileden birileri olarak

görerek yediklerinden yedirmelerini ve giydiklerinden giydirmelerini

istemistir.

Nikâh olmadan onlarla beraber olmayı yasaklamıs, onlarla

beraber olmak isteyenlere de nikâh yaparak beraber olmalarını

emretmiştir. Cariyelerle evlenmeyi bir ruhsat olarak kabul

etmiş ve hür kadınlarla evlenme imkânı olmayanlara tavsiye

etmiştir. Hür kadınlarda sınırsız sayıda kadınla evlenmek olmadığı

gibi cariyeler için de aynı kuralı koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• cariye,evlilik,infak,savas,esir

Kaynakça

1. Alûsî, Şihabuddin es-Seyyid Mahmûd, Rûhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’an’ı-l-Azîm ve’s-Sebı’l-Mesânî, Beyrut, Darü’l-Fıkr, 1993
2. Aydın, M. Akif, “Köle”, İslam Ansiklopedisi, Ankara, TDV Yayınları, 2002
3. Beğâvî, Huseyn b. Mesûd, Meâlîmu’t-Tenzîl, Beyrut, Darü’l-Ma’rife, 1987
4. Beydâvî, Nasuruddin Ebu Saîd Abdullah b. Ömer b. Mu- hammed eş-Şirâzî, Envârü’t-Tenzîl ve Esrârü’t- Te’vîl, Beyrut, Dar-ü Sâder, 2001
5. el-Beyhakî, Ebu Bekir Ahmed b. El-Huseyn b. Ali b. Ab- dullah ibn Musa, Ahkamu’l-Kur’an li İmamı’ş-Şafî, Beyrut, Darü’l-Ihyâi’l-Ulûm, 1990
6. Buharî, el- Buhari, Muhammed b. İsmail, Sahihu’l- Buhari, İstanbul, Çağrı Yayınevi, 1992
7. Bursevî, İsmail Hakkı b.Mustafa, Ruhu’l-Beyân fî Tefsîrî’l- Kurân, Beyrut, Darü’l-Kutübi’l-İlmiyye, 2009
8. Cassâs, Ebu Bekir Ahmed er-Razî, Ahkamu’l-Kur’an, III, 642, Beyrut, Darü’l-Fıkr, 1993

9. el-Cevzî, Ebu’l-Ferec Cemalüddîn Abdurrahman b.Ali b. Muhammed, Zâdü’l-Mesîr fî Ilmı’t-Tefsîr, Beyrut, el-Kütübü’l-İslamî, 1984
10. el-Cevzî, Ebu’l-Ferec Cemalüddîn Abdurrahman b. Ali b. Muhammed, (Garîbü’l-Kur’anı’l-Kerîm), Beyrut, Darü’l-Kütübi’l- İlmiyye, 2004 fî Tefsîri’l-Garîb
11. Ebubekir İbnü’l Arabî, Ebu Bekir Muhammed b. Abdul- lah, Ahkamu’l-Kurân, Beyrut, Darü’l-Meârife, 1987
12. Ebû Davud, Sleyman bin el-Eşa’s, Sünen-ü Ebî Dâvud, İstanbul, Çağrı Yayaınları, 1992
13. Ebu Hayyan, Muhammed b. Yusuf el-Endülüsî, Tefsîrü’l- Bahri’l-Muhît, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, III. Baskı, 1993
14. el-Fîruzâbâdî, Mecidüddin Muhammed b. Yakup, Tenvîrü’l-Mikbâs min Tefsîri İbni Abbâs, Darü’l- Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2008
15. Firûzâbâdî, Mecidüddin Muhammed b. Yakup, Mu’cemu’l- Kâmûsi’l-Muhît, Beyrut, Darü’l-Ma’rife, 2005
16. el-Geylânî, Muhyiddin Abdulkadir, Tefsîrü’l-Geylânî, İs- tanbul, Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2009
17. el-Haccâc, Ebu’l-Huseyin Müslüm, Sahih-i Müslüm, İs- tanbul, Çağrı Yayınevi, 1992
18. el-Halebî, Ahmed b. Yusuf, ed-Dürrü’l-Me’sûn fî Ulûmi’l- Kitâbi’l-Meknûn, Dımeşk, Darü’l-Kalem, Tarihsiz
19. Hanbel, Ahmed b., Müsned, İstanbul, Çağrı Yayınevi, 1992
20. el-Hazin, Alaâddin Ali b. Muhammed b.İbrahim el- Bağdadî, Lübâbü’t-Te’vîl fî Meâni’t-Tenzîl, Midyat, Tarihsiz
21. İbn Aşûr, Muhammed Tahir, et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, Tunus, ed-Darü’t-Tûnisiyyetü, 1984
22. İbn Atıyye, Ebu Muhammed Abdu’l-Hak b. Atıyye el- Endülisî, El- Muharrerü’l-Vecîz fî Tefsîri’l-Kitâbi’l- Azîz, Beyrut, Dar-ü İbni Hazm, 2002
23. İbn Ebî Zemenîn, Ebu Abdullah Muammed b. Abdulah, Tefsîrü’l-Kur’anı’l-Azîm, el-Faruku’l-Hadîs, 2002
24. İbn Gudâme, Muvaffıkuddîn Ebu Muhammed Abdullah b. Ahmed b. Ahmed b. Muhammed, e-Muğnî, Riyad, Dar-u Âlemi’l-Kütüb, Tarihsiz
25. İbn Kesîr, Ebu’l-Fıdâ İsmâil, Tefsirü’l-Kur’anı’l-Azîm, Ka- hire, Mektebetü Darü’t-Türâs, Kahire, Tarihsiz
26. İbn Mâce, Ebû Abdullah, Muhammed bin Yezîd, Sünen-ü İbni Mâce, İstanbul, Çağrı Yayaınları, 1992
27. İbn Manzur, Cemaleddin Muhammed b. Mükerrem, Lisânü’l-Arab, İran, 1405 h.
28. el-Isfahânî, Ebu’l-Kasım Huseyn b. Muhammed er-Rağıp, el-Müfredât, fî Garîbi’l-Kur’an, Kahire, 1961 el-Kelbî, Ebu’l-Kasım Muhammed b. Ahmed b. Cüzeyy, et-Teshîl li Ulûmi’t-Tenzîl, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1995
29. Keyalharrâsî, Imadüddin b. Muhammed et-Taberî, Ahkamu’l-Kurân, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1985
30. Kurtûbî, Ebu Abdullah Muhammed b.Ahmed, el-Camı’ li- Ahkâmi’l-Kur’an, Beyrut, Darü’l-Fıkr, 1987
31. el-Kurtûbî, Ebu Amr Yusuf b.Abdullah b.Muhammed b.Abdulberr en-Nemrî, el-Kâfî fî Fıkhı Ehli’l- Medîneti’l-Mâlikiyyi, İlmiyye, Tarihsiz Beyrut, Darü’l-Kütübi’l
32. Malik bin Enes, Muvatta, İstanbul, Çağrı Yayınevi, 1992
33. el-Mehdî, Ebu’l-Abbas Ahmed b. Muhammed, el-Bahru’l- Medîd fî Tefsîri’l-Kur’anı’l-Mecîd, Beyrut, Darü’l- Kütubi’l-İlmiyye, 2010
34. Merağî, Ahmed Mustafa, Tefsîrü’l-Merâgî, Beyrut, Dar-ü İhyâü’t-Türâs, Tarihsiz
35. Muhammed Ali es-Sâyis; Abdullatif es-Sübkî; Muham- med İbrahim Kârsûn, Âyâtü’l-Ahkâm, Beyrut, Dar- ü İbni Kesîr, III. Baskı, 1999
36. Mücahid bin Cebr el-Kureyşî, Tefsîr’ü-Mücahid, Beyrut, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, I. Baskı, 2005
37. Nesefî, Abdullah b.Ahmed b. Muhammed, Medârîkü’t- Tenzîl, İstanbul, Pamuk Yayınları, Tarihsiz
38. en-Nehhâs, Ebu Cafer, Meâni’l-Kuranı’l-Kerîm, Mekke, Câmiatü Ümmi’l-Kurâ, 1988
39. en-Nisâburî, Mahmud b. Ebu’l-Hasan, Îcâzü’l-Beyân an Meâni’l-Kur’an, Beyrut, Darü’l-Garbi’l-İslamî, 1995
40. Razî, Muhammed b. Ömer, Tefsîrü’l-Fahri’r-Râzî, Beyrut, Darü’l-Fıkr, 2005,
41. es-Sâbûnî, Muhammed Ali, Tefsîrü Ayâti’l-Ahkâm mine’l- Kur’an, İstanbul, Dersaâdet, Tarihsiz es-Sanânî, Abdurrezzak b. Hemmâm, Tefsîrü’l-Kurân, Riyad, Mektebetü’r-Rüşd, Tarihsiz es-Sâvî, Şeyh Ahmed, Haşiyetü’s-Sâvî alâ Tefsîri’l- Celâleyn, Beyrut, Darü’l-Fikr, 1998 es-Seâlebî, Abdurrahman b. Muhammed b.Mahlûf Ebî Zîr, el-Cevâîrüi’l-Hısân fî Tefsîri’l-Kur’an, Beyrut, Dâr-ü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabiyyi, 1997 es-Serahsî, Şemsüddîn, Kitâbü’l-Mebsût, Beyrut, Darü’l- Ma’rife, Tarihsiz
42. Ebu’s-Suûd, Muhammed b. Muhammed, El-Ammâdî, İrşâdü’l-Aklı’s-Selîm ilâ Mezâya’l-Kur’anı’l-Kerîm, Beyrut, Dar-ü İhyaü’t-Türâsi’l- Arabiyye, 1990
43. es- Suyûtî, Abdurrahman Celâlüddîn, ed-Dürrü’l-Mensûr fi’t-Tefsîri’l-Me’sûr, Beyrut, Darü’l-Fikr, 1993
44. eş-Şa’râvî, Tefsirü’ş-Şa’râvî, Kahire, Mecmaü’l-Buhûsi’l- İslamiyye, 1991, IV, 1987
45. eş-Şirâzî, Ebu İshak, el-Mühezzeb, Beyrut, ed-Dârü’ş- Şamiyetü, 1996
46. eş-Şirbînî, Muhammed Ahmed el-Hatîb, es-Sirâcü’l-Münîr, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004
47. eş-Şevkânî, Muhammed b. Ali b. Muhammed, Fethü’l- Kadîr el-Câmiu beyne Fenniyi’r-Rivayeti ve’d- Dirayeti min Ilmı’t-Tefâsîr, Beyrut, Darü’l-Ma’rife, 2007
48. et-Tabâtabâî, Muhammed Hüseyin, el-Mîzân fî Tefsîr-i Kur’an, Beyrut, Dar-ü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabiyyi, 2006
49. et-Taberî, Ebu Cafer Muhammed b. Cerîr, Câmıu’l-Beyân fî Te’vîli’l-Kurân, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2005
50. Tabersî, Ebu Ali el-Fadl el-Hasan bin el-Fadl, Mecmau’l- Beyân fi Tefsîri’l-Kur’an, Beyrut, Darü’l-Kütübi’l- İlmiyye, 1997
51. Tirmizî, Ebu İsa Muhammed b. İsa, Sünenü’t-Tirmizî, İs- tanbul, Çağrı Yayınevi, 1992
52. Yazır, Elmalılı Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, Eser Kitabevi, Tarihsiz
53. Zemahşerî, Ebu’l-Kasım Carullah Mahmud b. Ömer, el- Keşşâf an Hakâiki’t-Tenzîl, Beyrut, Darü’l-Ma’rife, V. Baskı, 2005