Serahsî’nin el-Mebsût Adlı Eserinde Kerhî’nin Furû’ Fıkha Dair Görüşleri

Hanefî mezhebinin mütekaddimun döneminin önemli simalarından olan Kerhî, yaşadığı dönemde Bağdat’ta mezhebin önderliğini yapmış ve çok sayıda öğrenci yetiştirmişlerdir. Yaşadığı dönem itibariyle mezheplerin görüş ve delillerinin ortaya konulup tartışıldığı ilmî bir atılım çağı olması nedeniyle Kerhî’de, önceki imamların fıkhını inceleme, onların usulü üzerine tahricte bulunma, mezhep imamından ve öğrencilerinden gelen farklı rivayetler arasında tercihte bulunma ve mezhep sistematiği içinde ictihad etme yönünde çaba sarf ederek mezhebin teşekkül sürecine katkı sağlamıştır. Sonraki dönem fıkıhçıları Kerhî’nin görüşlerine ve nakillerine sıkça atıfta bulunmuşlardır. Bu anlamda Kerhî, Hanefî fıkhının sistemleştirilmesinde büyük önemi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda özellikle, ta‘dîl-i erkânın ve sehiv secdesinin vâcipliği gibi Hanefî mezhebinde genel kabul gören görüşleri olmakla beraber, zekat ve hac emrinin hemen ifa edilmesi gerektiği, nikahta denkliğin gerekli olmadığı, sarhoşun boşamasının geçerli olmadığı, ariyet akdinin mülkiyet ifade etmediği gibi meselelerde kendi mezhebine muhalefet ettiği de görülmektedir.