MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)

Seda Yalman; Derya Karaburun Doğan

doi:10.33437/ksusbd.1177203

MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)

Öz

Kadim bir geçmişe sahip olan Mardin, birçok dine ev sahipliği yapmıştır. Bu dinlerden biri de Ezidilerdir. Ezidiler’ in şeytana taptığı inancı, bir arada yaşadığı farklı etnik toplulukların baskısına ve tepkisine sebep olmuştur. Bu sorundan kaynaklı ülkemizde çok az sayıda kalmalarının yanında başta Almanya olmak üzere, Belçika, Fransa, Ermenistan ve Gürcistan gibi ülkelere göç etmişlerdir. Türkiye’de de Mardin, Batman ve Urfa gibi bölgelerde yaşamlarını sürdürmektedirler. Ezidiler’ in sözlü bir kültür geleneğiyle geçmişten bugüne gelmeleri ve yazılı kaynak eksikliği, bu toplumun değerlerinin anlatılıp aktarılmasında bazı yetersiz ve yanlış bilgi aktarımlarına neden olmuştur. Bu araştırmada da literatüre bir katkı sağlaması amacıyla Mardin’ in Midyat ilçesinde ve Taqa köyünde yapılan görüşmelerle birlikte Ezidiler, ibadetleri ve de ibadetlerinin bir parçası olan sema törenleriyle ilgili bilgiler toplanmış ve semalarında kullandıkları müziklerle ilgili olarak dört eser, dilleri olan Kürtçe ifadelerle notaya alınmıştır. Notaya alınan bu eserler, makamsal yapı bakımından duyumsal analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bağçeci, S. E. (2003). Piyano Eğitiminde Müzikal Analiz Kavramı – Kapsamı ve Örnek Klavye Analizleri, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 1, Sayfa: 159-176.
Cebe, R., & Soydan, E. (2012). Batman Yezidileri ve Yezidi sözlü kültürü. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 1143-1152.
Doğan, D. Mehmet (1996), Büyük Türkçe Sözlük, 11.Baskı, İstanbul: İz Yayıncılık, s. 142.
Erdoğan, İrfan (2012) Pozitivist Metodoloji ve Ötesi: Araştırma Tasarımları, Niteliksel ve İstatistiksel Yöntemler. Ankara: Erk, s.159.
Gıddens, Anthony (1996), Introduction to Sosiology, Newyork: W.W.Norton.
Gökçen, A., Aral, F. (Yay. haz.). (2014). Ezidiler: Kara Kitap Kara Talih. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Gökçen, A. (2015). Kadim Bir Nefes: Ezidi Ağıtları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Guest, J. S. Keskin, A. (Ed.). (2001). Yezidilerin Tarihi: Melekê Tawus ve Mushefa Reş’in İzinde. İbrahim Bingöl (Çev.). İstanbul: Avesta.

Güven, Mustafa, (2012). “Kültürün Bir Unsuru Olarak Din”, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, C.1, S. 1, s. 935.
Karaburun Doğan, Derya (2015). “Divriği Yöresi Alevi-Bektaşi Cemaati Dini Ritüel ve Müzikleri”, Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, s.266.
Koç, M. (2003). Ergenlik Döneminde Dua ve İbadet Psikolojisi Üzerine Teorik Bir Yaklaşım, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt:7, S.1, s.373-397.
Kreyenbroek, P. G., Reşow, X. C., Keskin, A. (Ed.). (2011). Tanrı ve Şeyh Adi Kusursuzdur: Yezidi Tarihinden Kutsal Şiirler ve Dinsel Anlatılar. İbrahim Bingöl (Çev.). İstanbul: Avesta Yayınları.
Olgun, Hakan, (2016). İbadet, Ritüel ve Kurban, Milel ve Nihal, 13 (2), s.82-99.
Peker, Hüseyin, (2011). Din Psikolojisi, İstanbul, s.47.
Süvari, Ç.Ceyhan, YILDIRIM, Ayşe (2006). Artakalanlar Anadolu’da Etnik Manzaralar, İstanbul: E Yayınları. Taşğın, A. (2014). Türkiye Yezidiler Bibliyografyası: Yazılı Metinlerde Dini-Sosyal Bir Grubun Serüveni. Konya: Çizgi Kitapevi.
Tolstoy, L.N. (2010), Sanat Nedir? Çev: Mazlum Beyhan, İstanbul: İş Bankası Yayınları.
Torî (2000). Bir Kürt Düşüncesi: Yezidilik ve Yezidiler. İstanbul: Berfin Yayınları.
Tümer, Günay, (1986). “Çeşitli Yönleriyle Din”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C: XXVIII, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Yalkut, S. B. (2001). Melek Tavus’un Halkı Ezidiler. Sabir Yücesoy (Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
Yalnızoğlu, T., Bakırcıoğlu Arslan, Ç. (Yay. haz.). (2015). Asur’un Kadim Sabii Dininden Günümüze Ezidiler ve Mandeenler. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seda Yalman
0000-0002-8035-8031
Türkiye

Derya Karaburun Doğan ^*
0000-0001-9091-5957
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

19 Eylül 2022

Kabul Tarihi

28 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1177203

IZ

https://izlik.org/JA54FR35KM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yalman, S., & Karaburun Doğan, D. (2023). MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 277-288. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1177203

AMA

1.Yalman S, Karaburun Doğan D. MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20(1):277-288. doi:10.33437/ksusbd.1177203

Chicago

Yalman, Seda, ve Derya Karaburun Doğan. 2023. “MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (1): 277-88. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1177203.

EndNote

Yalman S, Karaburun Doğan D (01 Nisan 2023) MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 1 277–288.

IEEE

[1]S. Yalman ve D. Karaburun Doğan, “MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 1, ss. 277–288, Nis. 2023, doi: 10.33437/ksusbd.1177203.

ISNAD

Yalman, Seda - Karaburun Doğan, Derya. “MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/1 (01 Nisan 2023): 277-288. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1177203.

JAMA

1.Yalman S, Karaburun Doğan D. MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20:277–288.

MLA

Yalman, Seda, ve Derya Karaburun Doğan. “MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ)”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 1, Nisan 2023, ss. 277-88, doi:10.33437/ksusbd.1177203.

Vancouver

1.Seda Yalman, Derya Karaburun Doğan. MARDİN / MİDYAT BÖLGESİNDEKİ EZİDİLERDE İBADET VE MÜZİK (SEMA MÜZİĞİ ÖRNEKLERİNİN ANALİZİ). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2023;20(1):277-88. doi:10.33437/ksusbd.1177203

Cited By

Yezîdilerde Sünnet Merasimi ve Kirveliğin Birlikte Yaşama Kültüründeki Yeri: Midyat Örneği

e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.18403/emakalat.1465238