Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine
Öz
Çalışmanın amacı, Eski Uygur Türkçesi Dönemi eser metinlerinde geçen “padak” teriminin anlam değerleri üzerinde durularak, Türk Halk edebiyatındaki “ayak, ayak verme, ayak açma vb.” terimleri ve onunla ilişkili olarak kullanılan edebiyat terimlerinin anlam değerlerini değerlendirmektir. Çalışmanın problemini, “ayak” teriminin Türk Halk edebiyatındaki kullanımı ve anlam değeri ile Eski Uygur Türkçesi metinlerinde geçen “padak” teriminin anlam değeri bakımından ilişkisinin olup olmadığı sorusu oluşturmaktadır. Çalışmada, bu problemin yanıtına uygun bulgulara kapı açan Ana Altay Türkçesindeki *pata kavramının ifade ettiği anlam değerinden hareketle de “ayak” terimi ve onunla birlikte kurulan genel anlamlı diğer kavram işaretlerine nasıl temel oluşturduğuna dikkat çekilmiş ve kavram işaretinin eylemden isme dönüşümü ve anlam yakınlığı vurgulanmıştır. Yöntem olarak araştırmanın veri kaynağını oluşturan Eski Uygur Türkçesi Dönemi’ne ait eser metinleri ve Türk Halk Edebiyatı halk ozanlarının kaleme aldıkları şiirleri ve deyişleri, “ayak” terimini karşılayan örnekler için kullanılmış ve elde edilen bulgular temelinde terim adına tanıklanarak tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksan, D. (2009). Her yönüyle dil, ana çizgileriyle dilbilim. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Arat, R. R. (2007). Eski Tür şiiri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Artun, E. (2001). Âşıklık geleneği ve Âşık edebiyatı. Akçağ Yayınları.
- Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin grameri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Clauson, G, Sir. (1972). An etymological dictionary of pre-thirteenth-century Turkish. Oxford: The Clarendon Press.
- Edgerton. F. (1977). Buddhist hybrid Sanskrit grammar and dictionary, Volume II. Dictionary. New Delhi.
- Eker, S. (2011). Çağdaş Türk dili. Grafiker Yayınları.
- Eraslan, K. (2012). Eski Uygur Türkçesi grameri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dil Çalışmaları, Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
30 Nisan 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
26 Eylül 2022
Kabul Tarihi
10 Ocak 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 1
APA
Şehitoğlu, M. (2023). Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 71-78. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1180388
AMA
1.Şehitoğlu M. Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20(1):71-78. doi:10.33437/ksusbd.1180388
Chicago
Şehitoğlu, Muammer. 2023. “Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (1): 71-78. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1180388.
EndNote
Şehitoğlu M (01 Nisan 2023) Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 1 71–78.
IEEE
[1]M. Şehitoğlu, “Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 1, ss. 71–78, Nis. 2023, doi: 10.33437/ksusbd.1180388.
ISNAD
Şehitoğlu, Muammer. “Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/1 (01 Nisan 2023): 71-78. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1180388.
JAMA
1.Şehitoğlu M. Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20:71–78.
MLA
Şehitoğlu, Muammer. “Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 1, Nisan 2023, ss. 71-78, doi:10.33437/ksusbd.1180388.
Vancouver
1.Muammer Şehitoğlu. Eski Uygurca Padak ve Türk Halk Edebiyatındaki Ayak Terimi Üzerine. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2023;20(1):71-8. doi:10.33437/ksusbd.1180388