Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -
Öz
Kâinatın ve insanın yaradılışıyla beraber var olan fakat sırrı ilk insandan bu güne kadar çözülemeyen “aşk” insan ruhunun besleyen en ulvi muhabbet kaynağı olarak pek çok anlatının, şiirin ana malzemesi olmuştur. Varlık âleminde kimi zaman bir kadın suretinde kimi zaman da bir dağın eteğinde kuytuda açılmış olan bir çiçekte can bulan “aşk” asırlar boyunca edebiyat sahasında geleneksel halk hikâyelerinin ve pek çok şiirin içinde farklı şekillerde filizlenip ifade edilmiştir. Aşk birçok şair tarafından Türk şiirinin en canlı temi olarak yıllarca işlenmiş ve birçok şiire farklı imgelerle konu olmuştur. Klasik Türk Edebiyatında “aşk” insanın içindeki gerçek hakikati bulma çabası olarak karşımıza çıkarken Halk Edebiyatında efsanevi özelliklerle anlatıların ana malzemesi olarak görülür. Tanzimat’la birlikte Türk edebiyatının yönünü batıya çevirmesiyle Osmanlı toplumunda İslam kültürü ve geleneğinden kopuşlar yaşanmaya başlanır. Cumhuriyet döneminde ise şiirin muhtevası ve formunda bu değişimin etkileri daha net bir şekilde görülmeye başlanır. Şairlerin yeni arayışları bir taraftan modern şiir kavramını doğururken bir taraftan da 20. yüzyılda geleneğin izlerinin görüldüğü şiirlerin yapı ve muhtevasında farklı oluşumlar meydana getirmiştir.
Bu çalışmanın birinci metninde Türk edebiyatında pek çok şaire ilham kaynağı olan ve birçok şiirin konusu olarak görülen “aşk” temi incelenmiştir. Divan şiirinde aşkın tezahürü, Halk edebiyatındaki anlatılarda “aşk” ve kadın ile aşkın bağlantısı ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci metninde ise Modern Türk Edebiyatında ve Monna Rosa şiirinde aşkın geleneksel izleri irdelenecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alıcı, Lütfi, (2008), Klasik Türk şiirinde muhabbet kanunları, Türk Kültürü İncelme Dergisi 19, 119-142.
- Artun, Erman, (2011), Türk halk edebiyatına giriş, Karahan Yayınları.
- Dağlı, Hacı, (2018), Âşık edebiyatında “bade içme” motifi ve şamanizmdeki benzerliği, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 898-908.
- Diclehan, Şakir, (2018), Sanat ve edebiyat dünyasında Sezai Karakoç, Dicle Yayınları.
- Erşahin, İbrahim, (2011), Halk kültürü ve edebiyatı sözlüğü, Ötüken Yayınları.
- Kadri, Hüseyin Kâzım, (1945), Türk lügati, TDK Yayınları.
- Kayabaşı, Bekir, (2014), Aşkın ikinci yüzü: Hüsn, Leyla ve Züleyha’nın aşkı, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 2, 32-42.
- Kazmaz, Süleyman, (1985), Türk edebiyatında rüya ve aşk badesi motifi, Erdem Dergisi, 1(1), 199-208.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
31 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2023
Kabul Tarihi
17 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 20 Sayı: 3
APA
Yanardağ, M. F., & Bati, A. (2023). Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 1297-1304. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1359551
AMA
1.Yanardağ MF, Bati A. Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20(3):1297-1304. doi:10.33437/ksusbd.1359551
Chicago
Yanardağ, Mehmet Fetih, ve Azize Bati. 2023. “Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve ‘Monna Rosa’ - I -”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (3): 1297-1304. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1359551.
EndNote
Yanardağ MF, Bati A (01 Aralık 2023) Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 3 1297–1304.
IEEE
[1]M. F. Yanardağ ve A. Bati, “Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve ‘Monna Rosa’ - I -”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 3, ss. 1297–1304, Ara. 2023, doi: 10.33437/ksusbd.1359551.
ISNAD
Yanardağ, Mehmet Fetih - Bati, Azize. “Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve ‘Monna Rosa’ - I -”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 20/3 (01 Aralık 2023): 1297-1304. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1359551.
JAMA
1.Yanardağ MF, Bati A. Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;20:1297–1304.
MLA
Yanardağ, Mehmet Fetih, ve Azize Bati. “Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve ‘Monna Rosa’ - I -”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 3, Aralık 2023, ss. 1297-04, doi:10.33437/ksusbd.1359551.
Vancouver
1.Mehmet Fetih Yanardağ, Azize Bati. Türk Şiirinde Destansı Sevdalar ve “Monna Rosa” - I -. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2023;20(3):1297-304. doi:10.33437/ksusbd.1359551