BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Aydın Gürbüz

doi:10.33437/ksusbd.1400787

BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, 2014 – 2021 dönemleri arasında ARDL sınır testini kullanarak, BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin döviz kuru, CDS risk primi, CBOE oynaklık endeksi (VIX) ve petrol fiyatları arasındaki ilişkileri performans karşılaştırması yaparak incelemektedir. Analiz bulguları, döviz kurunun, CDS risk priminin ve VIX endeksinin hem BIST 100 hem de KAT 50 endekslerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Ancak, bu etkilerin boyutu BIST 100 endeksinde daha yüksek iken KAT 50 endeksinde daha düşüktür. Ayrıca, petrol fiyatlarının BIST 100 endeksi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, KAT 50 endeksini pozitif etkilemektedir. Son olarak, Covid-19 salgını döneminde KAT 50 endeksi BIST 100 endeksine kıyasla daha iyi performans gösterdiği ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar gösteriyor ki, çalışmada ele alınan değişkenlere karşı KAT 50 endeksinin BIST 100 endeksine kıyasla daha iyi performans sergilemektedir. Bu durum, geleneksel hisse senetlerinin yanında İslami hisse senetlerinin de yatırımcılar için hem getiri hem de çeşitlendirme açısından katkıda bulunacağı düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Açıkalın, S., Aktaş, R., & Ünal, S. (2008). Relationships between stock markets and macroeconomic variables: an empirical analysis of the Istanbul Stock Exchange. Investment Management and Financial Innovations, 5(1), 8-16.
Ajmi, A. N., Hammoudeh, S., Nguyen, D. K., & Sarafrazi, S. (2014). How strong are the causal relationships between Islamic stock markets and conventional financial systems? Evidence from linear and nonlinear tests. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 28, 213-227. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2013.11.004
Aktaş, H., Kayalıdere, K. & Karataş, Y. (2018). Petrol, dolar kuru ve hisse senedi piyasası arasındaki ortalama-oynaklık yayılımı etkisi: BİST 100 üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 354-377. https://doi.org/10.29067/muvu.374610
Altınöz, B., & Umut, A. (2022). Döviz kuru ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların hisse senedi getirileri ile ilişkisi: Borsa İstanbul sektör endeksleri için bir uygulama. İstanbul İktisat Dergisi, 72(1), 385-405. https://doi.org/10.26650/ISTJECON2021-1026350
Arfaoui, M., & Ben Rejeb, A. (2021), Modeling the volatility of DJIM equity indices: a fundamental analysis using quantile regression. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 14(3), 482-505. https://doi.org/10.1108/IMEFM-09-2019-0418
Arslan, C. (2022). Dünya’da ve Türkiye’de İslami endeksler: Katılım 30 endeksi ile BIST 100 endeksi arasındaki nedensellik ilişkisinin ampirik analizi [Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi].
Asutay, M., Wang, Y., & Avdukic, A. (2022). Examining the performance of Islamic and Conventional stock indices: A comparative analysis. Asia-Pacific Financial Markets, 29, 327–355. https://doi.org/10.1007/s10690-021-09351-7
Basher, S. A., Haug, A. A. & Sadorsky, P. (2017). The impact of oil-market shocks on stock returns in major oil-exporting countries: A Markov-Switching approach. University of Otago Economics Discussion Papers No: 1710.

Bhargava, V., & Konku, D. (2023). Impact of exchange rate fluctuations on US stock market returns. Managerial Finance, 49(10), 1535-1557. https://doi.org/10.1108/MF-08-2022-0387
Brown, R. L., Durbin, j., & Evans, j.M. (1975). Techniques for testing the constancy of regression relationships over time. Journal of the Royal Statistical Society, 37(2), 149-192.
Borsa İstanbul (BIST), (2022). 2021/76 sayılı BIST Katılım endekslerinin hesaplanmaya başlaması hakkında duyuru. https://borsaistanbul.com/tr/sayfa/6842/BIST-KATILIM-endeksleri (Erişim tarihi: 14.10.2023)
Boudoukh J., & Richardson, M. (1993). Stock returns and inflation: A long-horizon perspective. American Economic Review, 83(5), 1346-1355. https://www.jstor.org/stable/2117566
Çakır, Ö., Özkul, G. (2023). Türkiye’de döviz kuru oynaklığı ile borsa endeks oynaklığı arasındaki etkileşim. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(100), 232-253. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1335725
Dai, Z., Zhou, H., Wen, F., & He, S. (2020). Efficient predictability of stock return volatility: The role of stock market implied volatility. North American Journal of Economics and Finance, 52, 101174. https://doi.org/10.1016/j.najef.2020.101174
Das, S., & Debanth, A. (2023). Impact of CO2 emission on life expectancy in India: an autoregressive distributive lag (ARDL) bound test approach. Future Business Journal, 9(5), https://doi.org/10.1186/s43093-022-00179-9
Duvar, N. Ç., & Eygü, H. (2022), Türkiye’de borsa endeksinin seçili değişkenlerle ilişkisinin analizi. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(25), 102-122.
Essayem, A., Görmüş, Ş., & Güven, M. (2022). Testing the effect of local macroeconomic indicators and global risk factors on the Turkish participation stock market: Evidence from quantile regression approach. Trends in Business and Economics, 36(3), 258-267. https://doi.org/10.5152/TBE.2022.1018360
Eyüboğlu, E., & Eyüboğlu, K. (2018). Borsa İstanbul sektör endeksleri ile döviz kurları arasındaki ilişkilerin incelenmesi: ARDL modeli. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 8-28. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.332352
Ezanoğlu, Z. (2022). BIST Banka ve Sigorta endeksleri ile risk primleri arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 14(1), 108.121. https://doi.org/10.55978/sobiadsbd.1128130
Fama, E. F. (1981). Stock returns, real activity, inflation and Money. American Economic Review, 71(4), 545-65. https://www.jstor.org/stable/1806180
Fattah, A. S., & Kocabıyık, T. (2020). Makroekonomik değişkenlerin borsa endeksleri üzerine etkisi: Türkiye ve ABD karşılaştırması. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 12(22), 116-151. https://doi.org/10.14784/marufacd.691108
Geske, R., & Roll, R. (1983). The fiscal and monetary linkage between stock returns and inflation. The Journal of Finance, 38(1), 7-33. https://doi.org/10.2307/2327635
He, X., Gokmenoğlu, K. K., Kirikkaleli, D., & Rizvi, S. K. A. (2021). Co-movement of foreign exchange rate returns and stock market returns in an emerging market: Evidence from the wavelet coherence approach. International Journal of Finance and Economics, 28(2), 1994-2005. https://doi.org/10.1002/ijfe.2522 İçellioğlu, C. Ş. (2018). Sermaye piyasalarında İslami endeksler ve geleneksel endeksler arasındaki ilişkiler: Katılım 30 endeksi ve BİST 100 endeksi. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 132-144.
İlkhan, C., Çevikgil, D., Aydın, B., & Zeren, F. (2022). Altın fiyatları, ABD doları ve BIST 100 endeksi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye Örneği. Malatya Turgut Özal Üniversitesi İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(1), 46-53.
İmamoğlu, İ. K., & Aydın, R. (2023). Exchange rate and share prıces passage: An applıcatıon On Bıst100 and Sub-Indıces. Journal of Economics and Administrative Sciences, 24(3), 302-316. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1235466
Kartal, M. T., Depren, Ö., & Depren, S. K. (2020). The determinants of main stock exchange index changes in emerging countries: Evidence from Turkey in COVID-19 pandemic age. Quantitative Finance and Economics, 4(4), 526- 541. https://doi.org/10.3934/QFE.2020025
Katmas, E., & Indarningsih, N. A. (2022). The effect of BI interest rate, exchange rate, and inflation on the Indonesian Sharia Stock Index (ISSI). Indonesian Interdisciplinary Journal of Sharia Economics (IIJSE), 5(2), 768-782. https://doi.org/10.31538/iijse.v5i2.2144
Kazak, H. (2023). Korku endeksi etkisinde İslami ve konvansiyonel pay piyasa endeksleri arasındaki ilişki: Türkiye Örneği. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2) 196-208.
Kılıç, E. & Naimoğlu, M. (2022). Türkiye’de döviz kuru ve BIST 100 ilişkisi: Zamanla değişen asimetrik nedensellik analizi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(42), 1-11.
Kum, H., Topaloğlu, Z. E., & Kıdemli, M. (2023). Türkiye’de kredi temerrüt swapları ile küresel ekonomik belirsizlik endeksi BIST 100 ve banklara yapılan doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişki. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 8(2), 323-334. https://doi.org/10.30784/epfad.1207405
Leung, H., Schiereck, D., & Schroeder, F. (2017). Volatility spillovers and determinants of contagion: Exchange rate and equity markets during crises. Economic Modelling, 61, 169-180. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.12.011
Marashdeh, H., Ashraf, S., v& Muhammad, N. (2020). Impact of macroeconomic variables on Islamic and conventional stock market returns: a panel data approach. Global Business and Economics Review, 23(4), 390-411. https://doi.org/10.1504/GBER.2020.110685
Münyas, T. (2022). VIX korku endeksi ve gelişmekte olan ülke borsaları üzerine ampirik bir analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 1-19. https://doi.org/10.46928/iticusbe.796019
Narayan, P. K. (2005). The saving and investment Nexus for China: Evidence from cointegration tests. Applied Economics, 37(17): 1979-1990. https://doi.org/10.1080/00036840500278103
Ngene, G. M., Hassan, M. K., & Alam, N. (2014). Price discovery process in the emerging sovereign CDS and equity markets. Emerging Markets Review, 21, 117–132. http://dx.doi.org/10.1016/j.ememar.2014.08.004
Ögel, S., & Gökgöz, H. (2020). BİST 100 ve katılım endeksinin faiz ve döviz kurlarıyla ilişkisinin analizi. Maliye ve Finans Yazıları, 114, 353-374. https://doi.org/10.33203/mfy.662421
Özçelebi, O., & Pérez-Montiel, J. A. (2023). Examination of the impacts of the immediate interest rate of the United States and the VIX on the Dow Jones IslamicMarket Index. Bulletin of Economic Research, 75, 1157-1180. https://doi.org/10.1111/boer.12399
Özgür, Y., & Karaaslan, İ. (2023). Pay senedi fiyatının belirleyicilerinin tespit edilmesi: bist-100 ve bist-30 borsa endeksi’nde karşılaştırmalı bir uygulama. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 898-908.
Pazarcı, Ş., Kar, A., Kılıç, E., & Umut, A. (2022). Türkiye’de borsa, döviz kuru, CDS primi ve VIX endeksi ilişkisinin ampirik analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1090-1103. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1084718
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
Phillips, P. C., & Peraon, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
Prasad, A., & Bakhshi, P. (2022). Role of the Global Volatility Indices in Predicting the Volatility Index of the Indian Economy. Risks 10(12), 2-18. https://doi.org/10.3390/risks10120223
Rana, M. E., & Akhter, W. (2015). Performance of Islamic and conventional stock indices: empirical evidence from an emerging economy. Financial Innovation, 1(15), 2-17. https://doi.org/10.1186/s40854-015-0016-3
Sarwar, G. (2012). Is VIX an investor fear gauge in BRIC equity markets? Journal of Multinational Financial Management, 22, 55-65. https://doi.org/10.1016/j.mulfin.2012.01.003
Sertkaya, B. (2022). Katılım endeksinin döviz kuru ve altın fiyatlarıyla ilişkisi: Türkiye için ARDL Sınır Testi yaklaşımı. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 7(1), 173-188. https://doi.org/10.25229/beta.1117113
Shaikh, I., & Padhi, P. (2016), On the relationship between implied volatility index and equity index returns. Journal of Economic Studies, 43(1), 27-47. https://doi.org/10.1108/JES-12-2013-0198
Syzdykova, A., & Tanrıöven, C. (2018). Petrol fiyatındaki değişimlerin seçilmiş Asya ülkelerinin borsalarına etkileri. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 2(2), 183-196. https://doi.org/10.29216/ueip.441279
Şeyranlıoğlu, O., & Çilek, A. (2023). Kredi temerrüt takası (CDS) ile Borsa İstanbul seçili pay endeksleri arasındaki etkileşim. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(1), 213-229.
Tekin, N., & Görmüş, Ş. (2022). Katılım 30 ve BIST 100 Endekslerinin Banka Mevduat Faizleri ve Döviz Kuru ile İlişkisi: Kantil Regresyon Yöntemi. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8(1), 16-24.
Topaloğlu, E. E., & Ege, Ġ. (2020). Kredi temerrüt swapları (CDS) ile Borsa İstanbul 100 endeksi arasındaki ilişki: Kısa ve uzun dönemli zaman serisi analizleri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1373-1393. https://isarder.org/index.php/isarder/article/view/1088
Tursoy, T., & Faisal, F. (2018). The impact of gold and crude oil prices on stock market in Turkey: Empirical evidences from ARDL bounds test and combined cointegration. Resources Policy, 55, 49–54. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2017.10.014
Ülev, S., & Özdemir, M. (2015, Ekim 21-24). Katılım endeksi ile piyasa faiz oranları arasındaki nedensellik ilişkisi. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Kongresi (ICISEF), 47-54.
Ünal, B., & Eroğlu, Y. (2022). BIST100 endeksi ve dolar kuru arasındaki ilişkinin Transfer Entropisi ile Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 539-549.
Yahya, T. (2020). The effect of macro variables on the Jakarta Islamic Index. Asian Journal of Islamic Management (AJIM), 2(1), 36–45. https://doi.org/10.20885/ajim.vol2.iss1.art4
Yamak, N., Kolcu, F. & Köyel, F. (2018). Döviz kuru oynaklığı ve borsa endeks oynaklığı arasındaki asimetrik ilişki. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 7(14), 171-187.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi, Uluslararası İşletmecilik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aydın Gürbüz ^*
0000-0002-2428-2327
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Ağustos 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2023

Kabul Tarihi

24 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1400787

IZ

https://izlik.org/JA72TE46BB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gürbüz, A. (2024). BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 769-782. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1400787

AMA

1.Gürbüz A. BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;21(2):769-782. doi:10.33437/ksusbd.1400787

Chicago

Gürbüz, Aydın. 2024. “BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (2): 769-82. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1400787.

EndNote

Gürbüz A (01 Ağustos 2024) BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 2 769–782.

IEEE

[1]A. Gürbüz, “BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 2, ss. 769–782, Ağu. 2024, doi: 10.33437/ksusbd.1400787.

ISNAD

Gürbüz, Aydın. “BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/2 (01 Ağustos 2024): 769-782. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1400787.

JAMA

1.Gürbüz A. BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;21:769–782.

MLA

Gürbüz, Aydın. “BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 2, Ağustos 2024, ss. 769-82, doi:10.33437/ksusbd.1400787.

Vancouver

1.Aydın Gürbüz. BIST 100 ve Katılım 50 Endekslerinin Döviz Kuru, CDS Risk Primi, CBOE Oynaklık Endeksi (VIX) ve Petrol Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Ağustos 2024;21(2):769-82. doi:10.33437/ksusbd.1400787

Cited By

Döviz kurları ile CDS primleri arasındaki volatilite yayılımları: Kırılgan beşli ülkelerinden kanıtlar

Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1621363