Evaluation of Information Technologies and Software Course Curriculum in terms of Digital Skills and Competencies

Yıl 2025, Cilt: 22 Sayı: 3, 1180 - 1191, 31.12.2025

Recep Başarıcı

Öz

The purpose of this study is to evaluate the Information Technologies and Software course curriculum in Türkiye from an international perspective, focusing on the acquisition of digital skills and competencies. The research considers the digital skills outlined in the student standards by ISTE (International Society for Technology in Education) and the digital competencies outlined in the Digital Competencies-Citizen Framework developed by the European Union. Using a qualitative approach, the research employs document analysis method. Thematic analysis is applied to analyze the data and derive research findings. The research reveals that the Information Technologies and Software curriculum fulfills 42.86% of the digital skills outlined in the ISTE Student Standards, covering twelve out of the twenty-eight skills. Moreover, it meets 61.9% of the digital competencies outlined in the European Union Digital Competencies-Citizen Framework, encompassing thirteen out of the twenty-one competencies. The study concludes by providing recommendations for practical implementation and future research in the field.

Anahtar Kelimeler

Curriculum , Digital skills , Information Technologies and Software course

Dijital Beceri ve Yeterlikler Bağlamında Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programının Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de uygulanmakta olan Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının, dijital beceri ve yeterlikleri kazandırma durumları açısından, uluslararası bakış açısıyla değerlendirilmesidir. Araştırma kapsamında ISTE-Uluslararası Eğitimde Teknoloji Derneği tarafından geliştirilen öğrenci standartlarında yer alan dijital beceriler ile Avrupa Birliği tarafından geliştirilen Dijital Yeterlikler-Vatandaş Çerçevesinde yer alan dijital yeterlikler göz önünde bulundurulmuştur. Araştırma, nitel paradigma altında doküman incelemesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde tematik analiz tekniğine başvurularak araştırma bulguları elde edilmiştir. Araştırma sonucunda Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının ISTE Öğrenci Standartlarında yer alan dijital becerileri karşılama oranı %42,86 olarak belirlenmiştir. ISTE Öğrenci Standartlarında yer alan 28 beceriden 12 tanesi Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programında karşılanmaktadır. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının Avrupa Birliği Dijital Yeterlikler-Vatandaş Çerçevesinde yer alan dijital yeterlikleri karşılama oranı ise %61,9 olarak tespit edilmiştir. Avrupa Birliği Dijital Yeterlikler-Vatandaş Çerçevesinde yer alan 21 yeterlikten 13 tanesi Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programında karşılanmaktadır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak uygulama alanı ve gelecek araştırmalar açısından önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi , Dijital beceriler , Öğretim programı

Etik Beyan

Araştırma süreci, bilimsel araştırma etiğine uyularak gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda verinin manipülasyonundan kaçınılmış, yanlılıktan uzak (nesnel) bir değerlendirmeye özen gösterilmiştir. Araştırmada kişilerden veri toplanmadığı ve doküman incelemesi tekniğine başvurulduğu için etik kurul onayına ihtiyaç duyulmamıştır.

Kaynakça

• Akınoğlu, O. (2005). Türkiye’de uygulanan ve değişen eğitim programlarının psikolojik temelleri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 22, 31-46.
• Albayrak-Özer, E. (2017). Sürdürülebilir bir bilişim teknolojileri öğretim programı geliştirme modelinin (SÖPGEM) hazırlanması ve etkililiğinin incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
• Avrupa Birliği [AB], (2023). Vatandaşlar için Dijital Yeterlik Çerçevesi (DigComp). https://joint-research-centre.ec.europa.eu/digcomp_en
• Bowen, G. A. (2009) Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
• Braun, V., and Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
• Debbağ, M., ve Fidan, M. (2019). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının teknoloji okuryazarlığı boyutları açısından incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 22-50. https://doi.org/10.21764/maeuefd.342552
• Geçitli, E., ve Bümen, N. T. (2020). İlkokul ve ortaokulda bilişim teknolojileri alanında yer alan derslerin öğretim programları üzerine bir analiz: 1998-2018. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(4), 1912-934. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.58249-627376
• Gündüz, G. F., and Kuzu Demir, E. B. (2018). Comparison of 2017 5th grade information technologies and software course draft curriculum and 21012 Information Technologies and Software Course curriculum. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 9(2), 147-175. https://doi.org/10.17569/tojqi.411971
• Gündüz, G. F., ve Kuzu Demir, E. B. (2020). 2017 Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi: Eskişehir ili örneği. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3) ,1024-1041. https://doi.org/10.24315/tred.735723
• Hammersley, M. (2007). The issue of quality in qualitative research. International Journal of Research & Method in Education, 30, 287-305.
• International Society for Technology in Education [ISTE], (2016a). ISTE Standards: Students. https://www.iste.org/standards/iste-standards-for-students
• International Society for Technology in Education [ISTE], (2016b). Öğrenciler için ISTE standartları. https://cdn.iste.org/www-root/Libraries/Documents%20%26%20Files/PDFs/ISTE%20Standards_One-Sheets_Students-2016_Turkish_v3.pdf
• International Society for Technology in Education [ISTE], (2023). ISTE Standards: Students. https://www.iste.org/explore/ISTE-blog/Because-the-world-is-changing%2C-so-are-the-ISTE-Standards
• Korucu, A. T., Çoklar, A. N., Gündoğdu, M. M., ve Gençtürk, A. T. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin İnternette Buldukları Bilgilere Yönelik Farkındalıklarının Belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 79-95. https://doi.org/10.34056/aujef.463678
• Mercimek, B., ve İliç, U. (2017). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programı güncelleme önerisine yönelik bir değerlendirme. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-9.
• Miles, M. B., and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Ed). Sage.
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (1998). İlköğretim Okulları Seçmeli Bilgisayar Dersi Öğretim Programı. http://dhgm.meb.gov.tr/tebligler-dergisi/1998/2492-eylul-2-1998.pdf
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (Ortaokul 5 ve 6. Sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018124103559587-Bili%C5%9Fim%20Teknolojileri%20ve%20Yaz%C4%B1l%C4%B1m%205-6.%20S%C4%B1n%C4%B1flar.pdf
• OECD (2022). Skills for the Digital Transition: Assessing Recent Trends Using Big Data. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/38c36777-en.
• Özkan, M. A., Kil, G., ve Aldan Karademir, Ç. (2022). Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Journal of Research in Education and Teaching, 11(1), 27-39.
• Öztürk, C. (2019). 8. Sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
• Seale, C. (1999). The quality of qualitative research. Sage.
• Seferoğlu, S.S. (2007). İlköğretim bilgisayar dersi öğretim programı: Eleştirel bir bakış ve uygulamada yaşanan sorunlar. Eurasian Journal of Educational Research, 29, 99-111.
• VERBI Software. (2021). MAXQDA 2022 [computer software]. Berlin, Germany: VERBI Software. Available from maxqda.com.
• Vuorikari, R., Kluzer, S. and Punie, Y. (2022). DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens - With new examples of knowledge, skills and attitudes. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/115376
• World Bank (2021). Digital Skills for Everyone. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/0a4174d70030f27cc66099e862b3ba79-0200022021/original/DSCAP-MethodGuidebook-Part1.pdf