Hellen Kolonizasyon Sürecinde Ekonomik Boyut: Sinope Örneği

Öz

Pontos Eukseinos (Karadeniz) bölgesinde Hellenler tarafından bir kolonizasyon süreci başlatılmıştır. Karadeniz coğrafyasında kurulan koloni kentler üzerinden gerçekleştirilen ticaret ise bölgenin ekonomik olarak güçlenmesini sağlamıştır. Bu kolonizasyon sürecinde Sinope (günümüzdeki Sinop) kentinin önemli bir yeri olmuştur. Nitekim kentin elverişli yapısı kolonileştirmeyi kolaylaştıran etkenlerden birini oluşturmuştur. Sinope kentinin coğrafi konumundan kaynaklanan verimliliği kuruluş gerekçelerinden biri olarak görülmüştür. Bu verimlilik ve bölge üzerinden yapılan ticaretin genişlemesi sonucunda ise kent ekonomik olarak güç elde etmiş ve kendi kolonilerini kurmaya başlamıştır. Koloni kentlerin kurulmasıyla şekillenen idari yapıda ticari ürünlerin üretiminin yanı sıra bu ürünlerin diğer bölgelere ulaşımının hız kazanması hedeflenmiştir. Sinope kentinin en önemli kolonileri ise Doğu Karadeniz’de yer alan Kotyora (günümüzdeki Ordu), Kerasos (günümüzdeki Giresun) ve Trapezus (günümüzdeki Trabzon) olarak bilinmektedir. Bu çalışmada, Sinope kentinin kolonileştirilmesiyle birlikte kentin kendi kolonilerinde yürütülen ticari faaliyetler Antik ve modern literatür incelenerek anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Pontos Eukseinos (Karadeniz),
• Koloni,
• Sinope,
• Kotyora
• Trapezus

Proje Numarası

Proje Numarası bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik Beyan gerekmemektedir.

Economic Dimension in the Hellenic Colonization Process: The Case of Sinope

Öz

A colonization cycle was started by the Greeks in the Pontos Eukseinos (Black Sea) Region. The trade carried out through the colonial cities established in the Black Sea geography enabled the region to strengthen economically. The city of Sinope (modern Sinop) had an important place in this colonization process. As a matter of fact, the convenient location of the city was one of the factors that facilitaded colonization. The efficiency of the city of Sinope, resulting from its geograptical location, was seen as one of the reasons for its establishment. As a result of this productivity and the expansion of trade through the region, the city became economically stronger and began to establish its own colonies. In the administrative structure shaped by the establishment of colonial cities, it was aimed to produce commercial products as well as to quickly deliver these products to other regions. The most important colonies of the city of Sinope are known as Kotyora (modern Ordu), Kerasos (modern Giresun) and Trapezus (modern Trabzon) located in the Eastern Black Sea Region. In this study, following the colonization of the city of Sinope, the commercial activities carried out in the city’s own colonies were discussed using ancient and modern literature.

Anahtar Kelimeler

• Pontos Eukseinos (Black Sea),
• Colony,
• Sinope,
• Kotyora,
• Trapezus

Proje Numarası

Proje Numarası bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Akurgal, E. (1956). Sinop kazıları, Türk Arkeoloji Dergisi VI, 48-62. Arslan, M. (2006). Pontos’tan Karadeniz’e: Bir Adlandırmanın Ardındaki Önyargılar, Varsayımlar, Gerçekler, OLBA XIV, 71-87.
2. Arslan, M. (2007). Mithradates VI Eupator-Roma’nın büyük düşmanı, Odin Yayıncılık, İstanbul.
3. Arslan, M. (2008). Trapezus sikke darpları, Belleten, 72(265), 707-746.
4. Atasoy, S. (1994). Antik Çağ’da Amisos, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Boardman, J. (1962/1963). Greek archaeology on the shores of the Black Sea, The Society for the Promotion of Hellenic Studies, No. 9, 34-51.
6. Bonner, R. J. (1925). Greek colonies and the Hinterland, The Classical Journal, 20(6), 359-362.
7. Burstein, S. M. (2006). The Greek cities of the Black Sea, A Companion To The Classical Greek World, (Ed. Konrad H. Kinzl), Blackwell Publishing, Oxford, 137-152.
8. Burn, A. R. (1949). Early Greek chronology, The Journal of Hellenic Studies, Vol. 69, 70-73.

9. Boysal, Y. (1958). Sinop’un en eski buluntuları ve kolonizasyonu hakkında, Türk Arkeoloji Dergisi, VIII-2, 23-29.
10. Cook, J. M. (1959-1960). Greek archaeology in Western Asia minor, The Society for the Promotion of Hellenic Studies, No. 6, 27-57.
11. Cook, R. M. (1946). Ionia and Greece in the Eighth and seventh centuries B. C., The Journal of Hellenic Studies, Vol. 66, 67-98.
12. Cox, W. G. (1876). General history of Greece from the earliest period to the death of alexander the great, with a sketch of the subsequent history to the present time, Harper & Bros, New York.
13. Çiğdem, S. (2010). Eskiçağ’da Trabzon Limanı: Askeri ve ekonomik yönden gelişimi ve doğu-batı ilişkilerindeki rolü, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 133-155.
14. Drews, R. (1976). The earliest Greek settlements on the Black Sea, The Journal of Hellenic Studies, Vol. 96, 18-31.
15. Doğancı, K. (2018). Antikçağ ’da Karadeniz Bölgesi’ndeki limanların bölgenin ticari ve ekonomik hayatına katkıları, Anadolu’nun Eski Çağlarında İktisadi ve Zirai Hayat, (Ed. L. Gürkan Gökçek, vd.), İstanbul, 673-705.
16. Doonan, O. P. (2004). Sinop landscapes exploring connection in a Black Sea Hinterlands, University of Pennsylvania Museum, Philadelphia.
17. Dönmez, Ş. (2004). Yeni arkeolojik bulgular işığında MÖ 2. binyılda Sinop, Belleten, 68/251, 1-28.
18. Erzen, A. (1956). Sinop kazısı 1953 yılı çalışmaları, Türk Arkeoloji Dergisi, 6, 70-110.
19. Gates, C. (2021). Antik kentler, Çev. Barış Cezar, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
20. Graham, A. J. (1958). The date of the Greek penetration of the Black Sea, Bulletin of the Institute of Classical Studies, No. 5, 25-42.
21. Graham, A. J. (1964). Colony and mother city in ancient Greece, Manchester University Press, Manchester.
22. Greaves, M. A. (2002). Miletos a history, by Routledge, London-New York.
23. Grote, G. (1882). A history of Greece from the earliest period to the close of the generation contemporary with alexander the great, Vol. III, WM. L. Allison & Son, Tribune Building, New York.
24. Gorman, B. V. (2001). Miletos, the ornament of Ionia a history of the city to 400 B. C. E., University of Michigan Press, Ann Arbor.
25. Ferro, M. (1997). Colonization: A global history, by Routledge, London-New York.
26. Hind, J. G. F. (1983-1984). Greek and Barbarian peoples on the shores of the Black Sea, The Society for the Promotion of Hellenic Studies, No. 30, 71-97.
27. Johnston, A. H. (1913). The Earliest Colonisers of the Euxine Sea.: II. The Hellenisation of the euxine, Studies: An Irish Quarterly Review, Vol. 2, No. 7, 247-282.
28. İplikçioğlu, B. (2015). Hellen ve Roma tarihinin anahatları, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul. Koçak, Ö. (1994). Sinope’nin Karadeniz ticaretindeki yeri ve ticaret ürünleri, Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 9-10, 247-264.
29. Koçak, Ö. (2003). Erken Sinop yerleşmeleri, Belleten, LXVII, 250, 697-718.
30. Kınacı, M. & Boyana, H. (2019). Klasik ve Hellenistik dönemde Pontos Bölgesi’nde üretim ve ticaret, TAD, 38 (66), 97-115.
31. Leaf, W. (1916). The commerce of Sinope, The Journal of Hellenic Studies, Vol. 36, 1-15.
32. Mansel, A. M. (1971). Ege ve Yunan tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayını, Ankara.
33. Memiş, E. (2019). Eskiçağ medeniyetleri tarihi, Ekin Yayınevi, Gözden Geçirilmiş 5. Baskı, Bursa.
34. Memiş, E.-Bülbül. C. (2019). Eskiçağda göçler, Ekin Yayınevi, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, Bursa.
35. Mosshammer, A. A. (1979). The Chronicle of Eusebius and Greek Chronographic Tradition, Bucknell University Press, London.
36. Oy, H. (2021). Eskiçağ’da Ordu ve yöresi, Tarihi ve Kültürel Boyutlarıyla Ordu I, (Ed. Sadullah Gülten, vd.), Fenomen Yayınları, Erzurum, 1-28.
37. Öncü, F. (2023). Persler Dönemi’nde Anadolu’da ekonomi: MÖ 6. ve 5. Yüzyıllar, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
38. Petropoulos, K. E. (2019). Colonial Landscapes and Colonial Interactions in Skythia and the Euxeinos Pontos, Greek Colonization in Local Contexts Case Studies in Colonial Interactions, (Ed. Jason Lucas, vd.), University of Cambridge Museum of Classical Archaeology Monograph 4, Oxbow Books, Oxford & Philadelphia, 193-213.
39. Reinach, T. (1905). A stele from Abonuteichos, The Numismatic Chronicle and Journal of the Royal Numismatic Society, Vol. 5, 113-119.
40. Robinson, D. (2009). Ancient Sinope, Gorgias Press.
41. Tekin, O. (2007). Eski anadolu ve Trakya-Ege göçlerinden Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılmasına kadar (MÖ 12.-MS 4. Yüzyıllar Arası), İletişim Yayınları, İstanbul.
42. Tekin, O. (2019). Eski Yunan ve Roma tarihine giriş, İletişim Yayınları, 13. Baskı, İstanbul.
43. Tezgör, K. D. (2022). From the Miltos / Sinopis of ancient Sinope to the Yoşa of modern Cappadocia, Adalya, 22, 45-69.
44. Tsetskhladze, R. G. (2002). Ionians Abroad, Greek Settlements in the Eastern Mediterranean and the Black Sea, (Ed. G. R. Tsetskhladze, vd.), BAR International Series 1062, Oxford, 81-96.
45. Tsetskhladze, R. G. (2006). Revisiting ancient Greek Colonisation, Greek Colonisation An Account Of Greek Colonies And Other Settlements Overseas, Vol. 1, Leiden Boston.
46. Sevin, V. (2019). Anadolu’nun tarihi coğrafyası I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 5. Baskı, Ankara.
47. Yıldırım, N. (2020). Mitolojik kadın Ktisteslere bir örnek olarak Sinope, Journal of Universal History Studies, 3 (2), 391-405.
48. White, E. M. (1961). Greek colonization, The Journal of Economic History, Vol. 21, No. 4, 443-454.