İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata

Hüseyin Kürşat Türkan; Ayşe Çelik Kan

doi:10.33437/ksusbd.1480430

İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata

Öz

Toplumsal değişimler; siyasal, sosyal ve ekonomik değişimleri beraberinde getirdiğinden kültürde bundan etkilenmektedir. Kültürün toplumdan bağımsız olmaması bünyesinde barındırdığı birçok unsurun çağa ve olaylara ayak uydurarak değişimini gerekli kılmıştır. Toplumun aynası olan edebi eserlerde bu durum net bir şekilde görülmektedir. Zamanın baskın ideolojik düşünceleri şair ve ozanları da etkileyerek onları dönem olaylarını işleyen şiirler yazmaya sevk etmiştir. Buradan hareketle yazılı ve sözlü unsurlarından şiir, şairin ideolojik yaklaşımlarını doğrudan veya dolaylı olarak okuyan ve dinleyenlere vermektedir. Bu bakımdan şiir, şairin okuyucuların kalbine bir yolculuktur. Şairin düşüncelerini topluma kabul ettirme veya toplumun hissiyatını yansıtma olarak görülen şiir, şairin eylemsel faaliyetidir. Bu yolla kitleleri etkilemekte ve harekete geçmelerini sağlamaktadır. Âşıklık geleneğinde âşık, halkın yaşantısını, derdini, sevincini ve psikolojisini şiirlerinde işleyerek çağın olaylarını yansıttığı gibi bu olayları gelecek nesillere aktarmaktadır. Çalışmada, Âşık Kıraç Ata’nın ideolojik tutumu ve şiirlerinde metafor kullanımına değinilmiş, şiirlerinde ideolojinin olup olmadığı, metaforun nasıl kullanıldığı irdelenerek verilmeye çalışılmıştır. İlgili çalışma “Âşık Kıraç Ata (Ekrem Kıraç)’nın Hayatı Sanatı ve Şiirleri” (Türkan, 2016) kaynağından alıntılar yapılarak hazırlanmıştır. Çalışmada dokuz şiir ideolojik bir sınıflandırmaya tabi tutularak incelenmiş, konuyu özetleyecek mahiyette dörtlükler kullanılarak aşığın satır aralarına sakladığı anlamlar gün yüzüne çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Allardt, E. (1971). Finland: Institutionalized radicalism decline of ideology. Adline Atherton.
Althusser, L. (2003). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. İthaki Yayınları.
Bilgin, A. A. (2020). Yunus’un Sözü. Türk Dili, 69 (819), 30-34.
Çetin, H. (2007). Totaliterizm: İdeolojik kökenleri ve toplumsal inşa araçları. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 26 (1), 16.
Daşcıoğlu, Y. (2015). Dilin içinde dil, doğanın içinde perde: Şiirde metafor ve imge. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, 109 (767), 167-173.
Demir, C. ve Karakaş Yıldırım, Ö. (2019). Türkçede metaforlar ve metaforik anlatımlar. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (4), 1085-1096. doi.org/10.32709/akusosbil.599335
Dursun, Ç. (2001). Tv haberlerinde ideoloji. İmge Yayınları.
Erdoğan, İ. ve Alemdar, K. (2002). Öteki kuram. Erk Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Kürşat Türkan
0000-0002-6743-9056
Türkiye

Ayşe Çelik Kan ^*
0000-0002-6884-220X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

14 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 21 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1480430

IZ

https://izlik.org/JA26RY72CM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Türkan, H. K., & Çelik Kan, A. (2024). İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 1246-1255. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1480430

AMA

1.Türkan HK, Çelik Kan A. İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;21(3):1246-1255. doi:10.33437/ksusbd.1480430

Chicago

Türkan, Hüseyin Kürşat, ve Ayşe Çelik Kan. 2024. “İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 (3): 1246-55. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1480430.

EndNote

Türkan HK, Çelik Kan A (01 Aralık 2024) İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21 3 1246–1255.

IEEE

[1]H. K. Türkan ve A. Çelik Kan, “İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 3, ss. 1246–1255, Ara. 2024, doi: 10.33437/ksusbd.1480430.

ISNAD

Türkan, Hüseyin Kürşat - Çelik Kan, Ayşe. “İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21/3 (01 Aralık 2024): 1246-1255. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1480430.

JAMA

1.Türkan HK, Çelik Kan A. İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2024;21:1246–1255.

MLA

Türkan, Hüseyin Kürşat, ve Ayşe Çelik Kan. “İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 3, Aralık 2024, ss. 1246-55, doi:10.33437/ksusbd.1480430.

Vancouver

1.Hüseyin Kürşat Türkan, Ayşe Çelik Kan. İdeolojik ve Metafor Bağlamda Akademisyen Âşık: Kıraç Ata. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2024;21(3):1246-55. doi:10.33437/ksusbd.1480430