6 Şubat 2023 Depremlerinin Tarihi ve Kültürel Turizm Mekanlarına Etkisinin Değerlendirilmesi: Kahramanmaraş Şehri Örneği

Öz

Depremler; fiziki ortamlarda, beşeri faaliyetlerde ve ekonomik anlamda büyük ölçüde zararlara yol açmaktadır. Asrın felaketi olarak nitelendirilen 6 Şubat depremleri sosyal, kültürel, eğitim ve ekonomik anlamda yerel, bölgesel ve ülke genelinde aksaklıkların yaşanmasına sebep olmuştur. Aynı zamanda turizm mekanlarında hasarlara ve yıkımlara yol açmış, tarihi ve kültürel değerler zarar görmüştür. Araştırmada amaç; depremlerin turizm mekanlarına etkisini ortaya koymaktadır. Araştırma evrenini Kahramanmaraş Şehri’nin Dulkadiroğlu ve Onikişubat ilçeleri oluşturmaktadır. Araştırmada, depremden sonra turizm noktalarında meydana gelen durumu ortaya koymak adına arazi çalışmaları ve gözlemleri yapılmış, turizm noktaları fotograflanmıştır. Şehirde il kültür envanteri verilerinden ve arazi gözlemlerinden yararlanılarak tarihi ve kültürel turizm değerleri belirlenmiş ve bu noktaların depremlerden etkilenme durumları ortaya konulmuştur. Camiler, türbeler, çeşmeler, konaklar, müzeler ve tarihi çarşılar araştırmadaki değerleri oluşturmaktadır ve bu değerlerin büyük kısmının depremlerde hasar aldığı ve kullanılamaz durumda olduğu belirlenmiştir. Depremden zarar gören bu tarihi ve kültürel turizm değerlerinin zararlarının tespit edilmesi ve giderilmesi şehirde turizmin geleceği adına önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Kahramanmaraş şehri
• turizm
• tarihi değer
• kültürel değer

Evaluation Of The Effects Of The 06 February 2023 Earthquakes Historical and Culturel On Tourism Locations: Thecase Of Kahramanmaraş City

Öz

Earthquakes result in major harm to physical environments, human activities and economic efforts. The 2023 Turkey-Syria earthquake, which is considered as the disaster of the century and occurred on 6 February, caused interruptions in the social as well as cultural, educational and financial activities on a local, regional and domestic scale. Touristic spaces and elements including historical and cultural assets were also damaged and destroyed. The aim of this study is to reveal the effect of earthquakes on touristic spaces. The population consisted of the districts of Dulkadiroğlu and Onikişubat in Kahramanmaraş, Türkiye. Field studies and observations were performed in these areas to reveal the post-earthquake situation at the tourism destinations which were also photographed. Historical and cultural assets with touristic value were found in the city, and the impact of the earthquake on these assets was demonstrated. Mosques, shrines, fountains, mansions, museums and historical bazaars constituted the assets in this study, and most of these assets were found to have been damaged during the earthquake which rendered them useless. Determining the physical and financial losses suffered by these historical and cultural assets and compensating them is critical for the future of tourism in Kahramanmaraş.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Kahramanmaraş city
• tourism
• historical value
• cultural value

Kaynakça

1. Adanır, F. (2012). Kahramanmaraş Beylik ve Osmanlı Dönemi Çarşıları, Kristal Reklam Matbaacılık Kahramanmaraş Belediye İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, Kudeb Kahramanmaraş. 123 S.
2. Becken, S. (2015). What Can Tourists Do To Help, Not Hinder, Nepal’s Quake Recovery? The Conversation, 3 June 2015.
3. Becken, S. Zammit C. & Hendrikx J. (2015). Developing Climate Change Maps For Tourism: Essential Information Or Awareness Raising? J. Travel. Research, 430–441.
4. Becken, S. Mahon, R. Rennie, H. & Shakeela A. (2014). The Tourism Disaster Vulnerability Framework: An Application to Tourism in Small İsland Destinations, Natural Hazards, 71(1), 955–972.
5. Berke, P. R. (1998). Reducing Natural Hazard Risks Through State Growth Management, Journal of the American Planning Association, 64(1), 76–87.
6. Chu, F. L. (2008). A Fractionally İntegrated Autoregressive Moving Average Approach To Forecasting Tourism Demand, Tourism Management, 29(1), 79–88.
7. Duman, A. S. & Güneş, G. (2023). Depremlerı̇n Kültür Varlıkları Üzerı̇ndekı̇ Etkı̇lerı̇, Deprem ve Turizm, Eğitim Yayınevi. 75-104.
8. Huang, J .H. & Min, J. C H. (2002). Earthquake Devastation And Recovery İn Tourism: The Taiwan Case, Tourism Management, 23, 145–154.

9. Jin. X., Qu, M. & Bao J. (2019). Impact of Crisis Events on Chinese Outbound Tourist Flow: A Framework For Post-Events Growth, Tourism Management, 74, 334–344.
10. Karademir, N. Sandal, E.K. & Urhan, F.B. (2018). Kahramanmaraş’ta Turizm Algısı, Doğu Coğrafya Dergisi: 23 (39), 45-64.
11. Kılınç, N. (2020). Kahramanmaraş İlinin Turı̇zm Potansiyeli (Basılmamış Doktora Tezi). Kahramanmaraş: Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Lim, C. & Mcaleer, M. (2005). Analyzing The Behavioral Trends İn Tourist Arrivals From Japan To Australia. Journal Of Travel Research, 43, 414–421.
13. Mertol, H. C., Tunç, G., Akış, T., Kantekin, Y., & Aydın, İ. C. (2023). Investigation of RC buildings after 6 February 2023 Kahramanmaraş Türkiye earthquakes. Buildings, 13 (7), 1789. https://doi.org/10.3390/buildings13071789
14. Okumus, F., Altinay, M. & Arasli H. (2005). The İmpact Of Turkey’s Economic Crisis Of February 2001 On The Tourism İndustry İn Northern Cyprus. Tourism Man-Agement, 26, 95–104.
15. Okuwaki, R., Y. Yagi, T. Taymaz, & S. P. Hicks (2023). Multi-scale rupture growth with alternating directions in a complex fault network during the 2023 south-eastern Türkiye and Syria earthquake doublet, pre-print, EarthArXiv.
16. Pizam, A. & Fleischer, A. (2002). Severity Versus Frequency Of Acts Of Terrorism: Which Has A Larger İmpact On Tourism Demand? Journal Of Travel Research, 40, 337–339.
17. Prideaux, B. & Witt , S. F. (2000). The İmpact Of The Asian Financial Crisis On Australian Tourism, Asia Pacific Journal Of Tourism Research, 5(1), 1–7.
18. Rossello, J., Becken, S., & Santana-Gallego, M. (2020). The Effects of Natural Disasters on İnternational Tourism: A Global Analysis, Tourism Management 79, 104080.
19. Ruan, W. Q., Li, Y. Q., & Liu, C. H. S. (2017). Measuring Tourism Risk İmpacts On Destination İmage. Sustainability, 9(9), 1501–1516.
20. Shaw, G., Saayman, M., & Saayman, A. (2012). Identifying Risks Facing The South African Tourism İndustry, South African Journal Of Economic And Management Sciences, 15(2), 190–206.
21. Sönmez, S., Apostolopoulos, Y., & Tarlow P. (1999). Tourism İn Crisis: Managing the Effects of Terrorism. Journal Of Travel Research, 38, 13–18.
22. Wachinger, G., Renn, O., Begg, C., & Kuhlicke, C. (2012). The Risk Perception Paradox—İmplications For Governance and Communication of Natural Hazards, Risk Analysis, 33, 1049–1065.
23. Wang, Y. S. (2009). The İmpact Of Crisis Events and Macroeconomic Activity on Taiwan’s İnternational İnbound Tourism Demand, Tourism Management, 30, 75–82.
24. WTTC. (2018). Caribbean Resilience And Recovery: Minimising The İmpact Of The 2017 Hurricane Season On The Caribbean’s Tourism Sector. London.
25. Web Kaynakları: https://yigm.ktb.gov.tr/TR-9851/turizm-istatistikleri.html (05.01.2023 tarihinde erişim sağlandı).
26. https://turkiye.un.org/tr/220232-bm-kalkınma-uzmanları (18. 03. 2024 tarihinde erişim sağlandı).
27. https://eqe.bogazici.edu.tr/tr/6-subat-2023-kahramanmaras-gaziantep-turkiye-m77-depremi-raporlari (28.03. 2024 tarihinde erişim sağlandı).
28. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (28.03. 2024 tarihinde erişim sağlandı).
29. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kahramanmaras/gezilecekyer/mahmut-arif-i-pasa-konagi-etnografya-muzesi (20.04.2024 tarihinde erişim sağlandı).