Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Rukiye Çakmak; Selma Doğanalp Çoban

Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Öz

Öz: Ahlaki duyarlılık bireyin ahlaki ilkeleri bilme, anlama ve hayatına yansıtabilme becerisi olarak ifade edilebilir. Ahlaki duyarlılık özellikle sağlık sektöründe yoğun olarak çalışılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, ahlaki duyarlılık ile ilgili yapılmış araştırmaları bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek, bu konuda araştırma yapan akademisyenlere ve profesyonellere kapsamlı bir yol haritası sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda Web of Science veri tabanı kullanılarak Moral Sensitivity (Ahlaki Duyarlılık) kavramı ile ilgili bir tarama gerçekleştirilmiştir. Yayın aralığı olarak 1984-2024 yılları arasındaki yayınlar baz alınmış ve 454 adet yayına ulaşılmıştır. Verilerin analizinde VOSviewer (Version 1.6.18) paket programı kullanılmış ve araştırma soruları ile ilgili görseller elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ahlaki duyarlılık konusunda en fazla yayının 2022 yılında ve hemşirelik alanında olduğu görülmüştür. Ahlaki duyarlılık konusunda yayınlanan makalelerin en çok ESCI’li dergilerde yayınlandığı bir diğer sonuçtur. Analiz sonucunda en çok tercih edilen anahtar kelime ahlaki duyarlılıktır. K. Lützen’in 228 atıf ile en fazla atıf alan yazar olduğu görülmektedir. En fazla atıf alan ülke ise İsveç’tir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aslan, H., Kaplan, F., & Çelik, H. (2023). Palyatif ve yoğun bakım hemşirelerinin etik tutum ve ahlaki duyarlılıklarının değerlendirilmesi. Perspectives in Palliative & Home Care, 2(3), 127–135.
Borhani, F., Abbaszadeh, A. & Hoseinabadi-Farahani, M. J. (2016). Moral sensitivity and its dimensions in Iranian nursing students. Journal of medical ethics and history of medicine, 9(19), 1-7.
Borhani, F., Abbaszadeh, A., Mohamadi, E., Ghasemi, E. & Hoseinabad-Farahani, M. J. (2017). Moral sensitivity and moral distress in Iranian critical care nurses. Nursing ethics, 24(4), 474–482. Doi: 10.1177/0969733015604700
Jaeger, S. M. (2001). Teaching health care ethics: the importance of moral sensitivity for moral reasoning. Nursing Philosophy, 2(2), 131–142. Doi:10.1046/j.1466-769x.2001.00045.x
Jia C, Mustafa H. A. (2022). Bibliometric analysis and review of nudge research using vosviewer. Behavioral Sciences (Basel). 25;13(1),19. Doi: 10.3390/bs13010019.
Göke Arslan, G., Çınar Yücel, Ş., & Khorshtd, L. (2023). Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin hasta mahremiyetine verdikleri önem ile ahlaki duyarlılıklarının karşılaştırılması. Sağlık Akademisi Kastamonu, 8(2), 237–248. Doi:10.25279/sak.990655
Kim Y-S, Kang S-W, & Ahn J-A. (2013). Moral sensitivity relating to the application of the code of ethics. Nursing Ethics. 20(4),470-478. Doi:10.1177/0969733012455563
Köse, A., & Göçmen Baykara, Z. (2022). Hemşirelerin ahlaki duyarlılıklarının profesyonellik davranışlarına etkisinin belirlenmesi. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 19–33. Doi:10.52881/gsbdergi.1084962.

Lazarides MK, Lazaridou IZ, & Papanas N. Bibliometric analysis: bridging ınformatics with science. Interational Journal of Lower Extrem Wounds. 29:15347346231153538. Doi: 10.1177/15347346231153538
Lutzen, K. (1993). Moral sensitivity, a study of subjective aspects of the process of moral decision making in psychiatric nursing. Doctoral Dissertation, Karolinska Inst.
Lützen, K., & Nordin, C. (1994). Modifying autonomy, derived in a grounded theory study of nurses’ experience of moral decision making in psychiatric settings. Journal of Medical Ethics, 20, 101-7.
Lützén, K., Dahlqvist, V., Eriksson, S. & Norberg, A. (2006). Developing the concept of moral sensitivity in health care practice. Nursing Ethics, 13(2), 187–196. doi:10.1191/0969733006ne837oa
Lützén, K., Evertzon, M. & Nordin, C. (1997). Moral sensitivity in psychiatric practice. Nursing Ethics, 4(6), 472–482. Doi:10.1177/096973309700400604
Lützén, K., Nordström, G., & Evertzon, M. (1995). Moral sensitivity in nursing practice. scandinavian. Journal of Caring Sciences, 9(3), 131–138. Doi:10.1111/j.1471-6712.1995.tb00403.x
Şimşir, İ. (2022). Bibliyometri ve bibliyometrik analize ilişkin kavramsal çerçeve, Öztürk, O. ve Gürler, G. (Ed.) içinde Bir Literatür İncelemesi Aracı Olarak Bibliyometrik Analiz, 3. Basım, Nobel Bilimsel Yayıncılık. Ankara.
Türkeköle, S., & Hakverdioğlu Yönt, G. (2025). Yoğun bakım hemşirelerinin ahlaki duyarlılık düzeylerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışlarına etkisi: Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 29(3), 220–230.
Tomaszewski, R. (2023). Visibility, impact, and applications of bibliometric software tools through citation analysis. Scientometrics. 128, 4007–4028. Doi: 10.1007/s11192-023-04725-2.
Yıldız, G. N., & Kara Kaşıkçı, M. (2023). Klinik uygulamaya çıkan hemşirelik öğrencilerinin ahlaki duyarlılıkları ve eleştirel düşünme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. ISPEC International Journal of Social Sciences and Humanities, 7(3), 683–702. Doi:10.5281/zenodo.8358563.
Weaver, K. & Morse, J. M. (2006). Pragmatic utility: using analytical questions to explore the concept of ethical sensitivity. Research and Theory for Nursing Practice, 20(3), 191–214. Doi: 0.1891/rtnp.20.3.191
Weaver, K., Morse, J. & Mitcham, C. (2008). Ethical sensitivity in professional practice: concept analysis. Journal of advanced nursing, 62(5), 607–618. Doi: 10.1111/j.1365-2648.2008.04625.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rukiye Çakmak
0000-0003-0088-710X
Türkiye

Selma Doğanalp Çoban ^*
0000-0003-1113-5931
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

12 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA57RH55EH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çakmak, R., & Doğanalp Çoban, S. (2026). Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 652-662. https://izlik.org/JA57RH55EH

AMA

1.Çakmak R, Doğanalp Çoban S. Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;23(2):652-662. https://izlik.org/JA57RH55EH

Chicago

Çakmak, Rukiye, ve Selma Doğanalp Çoban. 2026. “Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 (2): 652-62. https://izlik.org/JA57RH55EH.

EndNote

Çakmak R, Doğanalp Çoban S (01 Ağustos 2026) Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23 2 652–662.

IEEE

[1]R. Çakmak ve S. Doğanalp Çoban, “Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 2, ss. 652–662, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RH55EH

ISNAD

Çakmak, Rukiye - Doğanalp Çoban, Selma. “Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 23/2 (01 Ağustos 2026): 652-662. https://izlik.org/JA57RH55EH.

JAMA

1.Çakmak R, Doğanalp Çoban S. Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;23:652–662.

MLA

Çakmak, Rukiye, ve Selma Doğanalp Çoban. “Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 23, sy 2, Ağustos 2026, ss. 652-6, https://izlik.org/JA57RH55EH.

Vancouver

1.Rukiye Çakmak, Selma Doğanalp Çoban. Ahlaki Duyarlılık ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2026;23(2):652-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57RH55EH