Muhasebe Meslek Mensuplarının Kripto Varlık Bilgi Düzeyleri ve Kripto Varlıkların Muhasebeleştirilmesine Dair Tutumları: Malatya ve İzmir İli Örneği

Öz

Kripto varlıklar blokzincir teknolojisi ile üretilen kripto evrenindeki coinler ve tokenların tamamını ifade etmektedir ve merkezi bir otoriteye bağlı olmadan taraflar arasında işlemleri doğrulmak için kriptografik tekniklerin kullanıldığı varlıklardır. Yeni bir varlık sınıfı olan kripto varlıkların nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğine dair henüz yasal bir düzenleme mevcuttur değildir ve belirsizlik söz konusudur. Çalışmanın amacı muhasebe meslek mensuplarının kripto varlık bilgi düzeylerini ölçmek ve bu varlıkların kullanımına ilişkin işlemlerin nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğine dair görüşlerini belirlemektir. Bu amaçla yapılan çalışmada anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Malatya ve İzmir illerinde bulunan Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odasına Kayıtlı olan ve bu illerde mesleğini sürdüren muhasebe meslek mensuplarıdır. Uygulama anketinde meslek mensuplarının demografik özellikleri belirlemeye yarayan sorular dışında meslek mensuplarının kripto varlıklar hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesini amaçlayan sorular da sorulmuştur. Ayrıca kripto varlıkların hangi varlık sınıfında sınıflandırılması gerektiği, kripto varlıkların hangi hesapta izlenmesi gerektiği, kripto varlıkların hangi değerleme ölçeğine göre değerlemeye tabi tutulması gerektiği, kripto varlıkların nasıl vergilendirilmesi gerektiğini ölçmeye yönelik sorular yer almaktadır. Araştırma sonucunda muhasebe meslek mensuplarının kripto varlıklar hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Yeterli bilgiye sahip olmayan meslek mensuplarının konu ile ilgili belirsizlikleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada kripto varlıkların finansal varlık olarak kabul edilmesi ve gerçeğe uygun değer üzerinden değerlendirilmesi gerektiği sonuçları öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kripto Varlık
• BLOKZİNCİR
• MUHASEBE

Kaynakça

1. Akanbi,A.(2024) Financial Reporting and Accounting Treatment of Crypto Assets: Professional Accountants Perspectives. International Journal of Accounting, Finance and Risk Management, 9(1), 1- 11. https://doi.org/10.11648/j.ijafrm.20240901.11
2. Al-Dulaımı, A.F. T. (2021). Kripto Para ve Muhasebeleştirilmesi. Uluslararası İşletme, Ekonomi ve Yönetim Perspektifleri Dergisi, 5, 506-526.
3. Aslantaşateş, B. (2016). Kripto Para Birimleri, Bitcoin ve Muhasebesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 349-366.
4. Binici,F.Ö. ve Aslan,Y.(2022). Kripto Paraların Muhasebe Ve Raporlama Sisteminde Gösterimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 12, 344-354
5. Çelik, D. İ.(Ed) (2022). Farklı Perspektiflerden Kripto Varlıklar. Ekin Yayınevi, Bursa.
6. Elliott, D. J. And Lima,L.D (2018). Crypto-Assets:Theır Future And Regulatıon. https://www.atlantafed.org/-/media/documents/news/conferences/2018/1018-financial-stability- implications-of-new-technology/papers/elliott_crypto-assets.pdf Erişim Tarihi:02:10:2023
7. İçten, T. (2021). Kripto Varlıkların Vergi-Muhasebe ve Denetim Yönünden İncelenmesi Raporu. Türkiye Bilişim Vakfı.
8. Judijanto, L.,Kusnadi,I.and Amin,A.(2024) Accounting Analysis for Cryptocurrencies: Challenges And Solutions In Financial Reporting Standards, Journal of Education, Economics, and Technology,Vol. 1 No.6,500-512.

9. Karacan, P. A. (2021). Kripto Varlıklar. Scala, İstanbul.
10. Kılıç,İ. Ve Alataş,A. (2023). Kripto Varlıkların Muhasebeleştirilmesi Üzerine Bir İçerik Analizi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi,16, 157-183.
11. Klopper,N. and Brink,S.M.(2023) Determining the Appropriate Accounting Treatment of Cryptocurrencies Based on Accounting Theory, Journal of Risk and Financial Management, 16, 379. 1- 16.https://doi.org/10.3390/jrfm16090379
12. Koç, F. (2022) Kripto Paranın TMS/TFRS İle Uyumlu Olarak Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yaklaşımlar, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(2), 287-307. https://doi.org/10.31460/mbdd.867251 Kripto Varlık Yasa Tasarısı. (2022). Kripto Varlık Yasa Tasarısı Çalıştayı. Grand Ankara Hotel, 11 Şubat 2022.
13. Kuzuloğlu, S. (2022) Bitcoin (BTC) Nedir? Paribu https://www.paribu.com/blog/sozluk/bitcoin- btc-nedir. Erişim Tarihi: 11.10.2022.
14. Luo,M. And Yu,S. (2024) Financial reporting for cryptocurrency, Review of Accounting Studies (2024) 29:1707–1740 https://doi.org/10.1007/s11142-022-09741-w.
15. Özkul, P. F. (2022). Kripto Varlıklar Muhasebesi: Blokzincir Teknolojisi İle Muhasebe Dünyasında Paradigma Değişimine Doğru. Hümanist Ajans A.Ş, İstanbul.
16. Özkul,F. ve Baş,E. (2020). Dijital Çağın Teknolojisi Blokzincir ve Kripto Paralar: Ulusal Mevzuat ve Uluslararası Standartlar Çerçevesinde Mali Yönden Değerlendirme, Muhasebe ve Denetime Bakış (60), 57-74.
17. Sabuncu, B. (2022). Kripto Varlık İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Journal of Academic Value Studies, 8(3), 220-230.http://dx.doi.org/10.29228/javs.64257
18. Serçemeli, M. (2018) Kripto Para Birimlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Vergilendirilmesi Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar (639), 33-66
19. Sarıkaya, S. (2020). Kripto Para Birimlerinin Gelişimi İle Türkiye'de Vergilendirilmesi ve Muhasebeleştirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). YÖK Tez Merkezi
20. Sayar, A.R.Z, Ergüden, A.E. ve Güven, V. (2021). Bitcoin İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış(64), 83-94
21. Şahin, N.K. (2024). Dijital Evren “Metaverse” Platformlarındaki İşlemlerin Muhasebe Faaliyetlerine Etkisi. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 17(ICAFR Özel Sayısı), 54-75. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1391018
22. TCMB. (2021, 04 16). Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik
23. Temelli, F. (2019). Kripto Para Birimlerinden Bitcoin ve Muhasebe Açısından Değerlendirilmesi. İktisadi Yenilik Dergisi, 6(2), 107-119.
24. Tılı, A. (2021). Kripto özkulVarlıklar ve Kripto Varlıklar İle İlgili Regülâsyonlar (Yüksek Lisans Tezi, Antalya).
25. Toraman, A. E. (2020). Bir Kayıt Zinciri Uygulaması Olarak Kripto Para Uygulaması ve Finansal Piyasalara Etkileri (Yüksek Lisans Tezi, Malatya).
26. Türkiye Bilişim Vakfı. (2021). Kripto Varlıkların Vergi Muhasabe Ve Denetim Yönünden İncelenmesi Raporu
27. Üstünsoy, P. and Kaya, H. P. (2023). TMS/TFRS ve muhasebe meslek mensuplarının görüşleri çerçevesinde kripto paraların muhasebeleştirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(3), 1058-1075.
28. Yücenurşen, M. (2022). Sosyal Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar (e- kitap). Eğitim, İstanbul.
29. Zengin, H. (2022). Uluslararası Muhasebe Standartlarında Kripto Varlıkları Sınıflandırma Çabaları.içinde H. Dr. Çelik & H. Dr. Yılmaz (Eds.), İktisat ve Finans Yazınında Güncel Eğilimler (ss. 111- 129). Gazi. Bitlo. (2022). Altcoin Nedir?. https://www.bitlo.com/rehber/altcoin-nedir. Erişim Tarihi: 11.07.2022.
30. Mynet. (2022). Token ve Coin Farkı Nedir? Token ve Coin Arasındaki Farklar Nelerdir?.
31. https://finans.mynet.com/haber/detay/kripto-para/token-ve-coin-farki-nedir-token-ve-coin- arasindaki-farklar-nelerdir/441929/. Erişim Tarihi: 27.12.2022.
32. BloombergHT. (2022). Merkez Bankası'na Göre Türkiye'de Kripto Paraların 9 Riski.
33. https://www.bloomberght.com/merkez-bankasi-na-gore-turkiye-de-kripto-paralarin-9-riski- 2281193/. Erişim Tarihi: 28.12.2022.
34. KGK. (2021). Webinar Sonuç Raporu.
35. https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/webinar/Webinar%20Sonuç%20Rapo ru.pdf. Rapor Tarihi: 03.02.2021, Erişim Tarihi: 22.01.2022.