Araştırma Makalesi

Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik

Cilt: 22 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik

Öz

Covid-19 salgını, sağlık çalışanlarının ahlaki ve ruh sağlığını derinden etkileyen bir dönem olmuştur. Yoğun iş yükü, risk altında olma duygusu ve sürekli değişen koşullar, birçok sağlık çalışanında ahlaki yaralanma ve tükenmişlik düzeyini artırmıştır. Bu kapsamda çalışma, Covid-19 salgını sonrası sağlık çalışanlarının yaşamış oldukları ahlaki yaralanma düzeylerinin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul’da bulunan bir özel hastanede görev yapan sağlık çalışanları oluşturmuştur. Ahlaki yaralanmanın tükenmişlik üzerindeki etkisi Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda ahlaki yaralanma alt boyutlarından kınama, suçluluk ve manevi sıkıntı boyutlarının tükenmişlik değişkeninin alt boyutlarından kişisel başarı üzerinde negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte ahlaki yaralanma alt boyutlarından manevi sıkıntının tükenmişliğin alt boyutlarından duyarsızlaşma üzerinde negatif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, Covid-19’un sağlık çalışanlarının psikolojik sağlığı üzerindeki etkisini anlamak ve uygun destek mekanizmalarının geliştirilmesi açısından önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Best, J. (2021). Undermined and undervalued: how the pandemic exacerbated moral injury and burnout in the NHS. BMJ, 374, 1858.
  2. Čartolovni A, Stolt M, Scott PA, Suhonen R. (2021). Moral injury in healthcare professionals: A scoping review and discussion. Nursing Ethics, 28(5), 590-602.
  3. Chen, Q., Liang, M., Li, Y., Guo, J., Fei, D., Wang, L., ... & Zhang, Z. (2020). Mental health care for medical staff in China during the COVID-19 outbreak. The Lancet Psychiatry, 7(4), e15-e16.
  4. Dean, W., Talbot, S., & Dean, A. (2019). Reframing clinician distress: moral injury not burnout. Federal Practitioner, 36(9), 400-402.
  5. Deschenes, S., Gagnon, M., Park, T., & Kunyk, D. (2020). Moral distress: A concept clarification. Nursing ethics, 27(4), 1127-1146.
  6. Emanuel, E. J., Persad, G., Upshur, R., Thome, B., Parker, M., Glickman, A., ... & Phillips, J. P. (2020). Fair allocation of scarce medical resources in the time of Covid-19. New England Journal of Medicine, 382(21), 2049-2055.
  7. Ergin, C. (1992). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi, 22th September 1992, Ankara (Turkey).
  8. Fernandez, R., Lord, H., Halcomb, E., Moxham, L., Middleton, R., Alananzeh, I., & Ellwood, L. (2020). Implications for COVID-19: A systematic review of nurses’ experiences of working in acute care hospital settings during a respiratory pandemic. International Journal of Nursing Studies, 111, 103637.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yönetim ve Organizasyon Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2024

Kabul Tarihi

21 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Biçer, İ., & Selvi Sarıgül, S. (2025). Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 1530-1543. https://izlik.org/JA23KP65PW
AMA
1.Biçer İ, Selvi Sarıgül S. Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;22(3):1530-1543. https://izlik.org/JA23KP65PW
Chicago
Biçer, İsmail, ve Seval Selvi Sarıgül. 2025. “Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (3): 1530-43. https://izlik.org/JA23KP65PW.
EndNote
Biçer İ, Selvi Sarıgül S (01 Aralık 2025) Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 3 1530–1543.
IEEE
[1]İ. Biçer ve S. Selvi Sarıgül, “Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 3, ss. 1530–1543, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23KP65PW
ISNAD
Biçer, İsmail - Selvi Sarıgül, Seval. “Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/3 (01 Aralık 2025): 1530-1543. https://izlik.org/JA23KP65PW.
JAMA
1.Biçer İ, Selvi Sarıgül S. Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;22:1530–1543.
MLA
Biçer, İsmail, ve Seval Selvi Sarıgül. “Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 3, Aralık 2025, ss. 1530-43, https://izlik.org/JA23KP65PW.
Vancouver
1.İsmail Biçer, Seval Selvi Sarıgül. Covid-19 Dönemi Sonrası Sağlık Çalışanlarında Ahlaki Yaralanma ve Tükenmişlik. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;22(3):1530-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23KP65PW

KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi ULAKBİM-TR Dizin tarafından dizinlenen hakemli ve bilimsel bir dergidir.