İngiltere’nin Basra Körfezi ve Ticaret Yolunu Kontrol Etme Çabaları

Yıl 2026, Cilt: 23 Sayı: 1 , 132 - 139 , 30.04.2026

Mustafa Çabuk

https://izlik.org/JA85ED82FA

Öz

İngiltere’nin en önemli sömürgesi Hindistan’dı. İngiltere’nin Ortadoğu politikasının temeli de Hindistan ve Hindistan’a giden yolların güvenliğini sağlamaktı. Bu bağlamda özellikle de Süveyş Kanalı açılana kadar Basra Körfezi ticaret yolu ön plana çıkmaktaydı. Hem yol hem de Körfez bölgesini Hindistan’a yakın olması İngiltere’nin bölgeye daha çok ilgi göstermesine neden oldu. Bu amaç doğrultusunda İngiltere öncelikle bölgedeki küçük şeyhlikleri Osmanlı Devletinden bağımsız hale getirme politikası izledi. Osmanlı Devleti gibi güçlü bir devletin olması İngiltere’nin bölgede nüfuz alanı oluşturmasının önündeki en büyük engeldi.
İngiltere, sömürgelerde uyguladığı geleneksel böl-parçala-yönet politikasına uygun olarak Körfez bölgesinde aynı dil, din, ırk hatta aynı kabileden olan insanlardan farklı siyasi oluşumlar ortaya çıkardı. Körfez bölgesinde birbiriyle kavgalı, İngiltere’ye bağımlı birçok küçük devletçik ortaya çıkardı. Daha sonra küçük devletçikler haline gelen şeyhliklerle himaye antlaşmaları imzalayarak diğer sömürgeci güçleri bölgeden uzak tutma politikası izledi.

Anahtar Kelimeler

osmanlı , İngiltere , Körfez , Ticaret , Sömürge

Kaynakça

• ...............