Roma Silahlanma Sistemleri: Askeri Atölyeler ve Ekipman Üretimi Üzerine Bir İnceleme

Yıl 2025, Cilt: 22 Sayı: 3, 1544 - 1554, 31.12.2025

Metehan Koç , Handegül Canlı

Öz

Roma İmparatorluğu, askeri gücünü sürdürülebilirlik ve genişleme stratejilerinin merkezine yerleştirerek, askeri üretim atölyelerinin etkinliğini sürekli geliştirmiştir. Bu çalışma, Roma'nın askeri ekipmanlarının üretimi ve bu süreçlerde kullanılan teknolojik yeniliklerin, Roma İmparatorluğu’nun güç dinamiklerine nasıl katkı sağladığını incelemektedir. Literatür taraması yoluyla, Roma’daki askeri üretim atölyelerinin işleyişi, kullanılan üretim araçları, hammadde kaynakları ve iş gücü organizasyonlarına dair mevcut teorik yaklaşımlar ele alınmaktadır. Roma askeri üretim süreçlerinin, imparatorluğun güvenlik yapısına ve savaş stratejilerine olan etkisi de çalışmanın odak noktalarındandır. Ayrıca, bu atölyelerdeki üretim standartları ve yeniliklerin, askeri verimliliği nasıl dönüştürdüğü de araştırılmaktadır. Roma askeri üretim atölyelerinin analizi, tarihsel bağlamda, toplumsal ve teknolojik evrimin nasıl şekillendiğini anlamak için kritik bir perspektif sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Roma Askeri Atölyeleri , Roma Silah Üretimi , Roma Silahlanması ve Ekipmanları , Fabricae , Roma Askeri Reformları

Kaynakça

• Diodoros. Diodoros Siculus Library of History. çev. Russel Geer. Cambridge: Harvard University Press., 1954
• Marcellinus, A. (2024). Roma Tarihi. Çev. Samet Özgüler. İstanbul: Turkuvaz Yayınevi.
• Not. Dign. Notitia Dignitatum: Accedunt notitia urbis Constantinopolitane et Laterculi provinciarum, O. Seeck (ed.),Berlin 1876.
• Tacitus. Volume II. Çev. Clifford.H Moore. USA: Harvard University Press, 1925.
• Tacitus. Annals: Book 4-6, 11-12. Çev. John Jackson. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1937.
• Aldrete, G. S. (2019). The Roman Empire From Augustus to the Fall of Rome. UK: The Great Courses. Allason- Jones, L. and Dungworth, D.B. (1995). Metal Working on Hadrian’s Wall, Roman Frontier Studies, ed. W. Ggroenman-van Waateringeyd, 317-321. Oxford: Oxbow Books.
• Bishop, M.C.B (1985). The Military Fabrica and the Production of Arms in the Early Principate, Proceedings of the Second Roman Military Equipment Research Seminar, BAR S275, Oxford
• Bishop, M.C.B and Coulston, J. (2020). Roma ordusunda Kullanılan Savaş Aletleri, çev. Samet Özgüler. İstanbul: Selenge Yayınları.
• Berger, A. (1948). “A labor contract of A.D. 164.” Classical Philology, 43, 231–242.
• Breeze, D. J. (2016).The Roman Army. New York: Bloomsbury Academic.
• Dickinson, R. (2006).Tools of the Ancient Romans. Chıcago: Nomad.
• Dixon, K. R. and Southern, P. (1996). The late Roman army. USA: Batsford.
• Edmondson, J.C. ((1989). “Mining in the Later Roman Empire and beyond”, The Journal of Roman Studies, Vol. 79 pp. 84-102. Society for the Promotion of Roman Studies.
• Esposito, G. (2018). Armies of the Late Roman Empire AD 284 to 476. UK: Pen & Sword Books.
• Ferrill, A. (1991) Roman Imperial Grand Strategy: Publications of the Association of Ancient Historians, 3. England: Library of Congress Publications.
• Goldsworthy, A. (2023). Roma Nasıl Çöktü. İstanbul: Kronik Kitap, 2.Basım.
• Healy, J. (1978). Mining and Metallurgy in the Greek and Roman World. England: Cambridge University Press, 1978.
• Heather, P. J. (2006). The fall of the Roman Empire: a new history of Rome and the Barbarians, Oxford University Press, 2006.
• Hirt, A. M. (2010). İmperial Mines and Quarries in the Roman World. UK: Oup Oxford.
• Hoss, S. (2018), “The Production of Military Equipment – Fabricae, Private Production and More”, Archaeology and Economy in the Ancient World:The Production of Military Equipment – Fabricae, Private Production and More, 48/9.1, 1-13.
• James, S. (1988). The Fabricae: State Arms Factories in the Later Roman Empire, in: J. Coulston (ed.), Military Equipment and the Identity of the Roman Soldier (Oxford 1988) 257–331.
• Kaminski, D. and Sim J. (2012). Roman Imperial Armour. Roman Imperial Armour The Production of Early Imparial Military Armour. UK: Congress Library Publications.
• Koç, M. (2024). Roma İmparatorluk Dönemi’nde orduda kullanılan askerî ekipmanlar ve üretim teknolojisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi. Lomas, K. (2022). Roma’nın Yükselişi. İstanbul: Kronik Kitap.
• MacMullen, R. (1960). “Inscriptions on Armor and the Supply of Arms in the Roman Empire”. American Journal of Archaeology, 64/1, 23-40.
• Meijer, F. (2023). İmparatorlar Yataklarında Ölmez, İstanbul : Kronik Kitap Yayınları, 1. Baskı.
• Oldenstein, J. (1985). “Manufacture and Supply of the Roman Army With Bronze Fittings”. The Production and Distribution of Roman Military Equipment: Proceedings of the Second Roman Military Equipment Research Seminar 275. 44-82.
• Orzechowski, S. (2017). “Rzymskie kopalnictwo rud metali – własność kopalń, metody eksploatacji i wpływ na środowisko przyrodnicze”, Extra Limites, ed. Marcin Bohr – Milena Teska. 119- 147. Polonya: Instytut Archeologii Uniwersytet.
• Penrose, J. (2020). Roma ordusu Roma Savaş Makinesi’nin Tarihi. İstanbul: Kronik Kitap, 2. Basım.
• Prag, J. R. W. (2015). Auxilia and clientelae: Military service and foreign clientelae reconsidered. In M. Jehne & F. Pina Polo (Eds.), Foreign clientelae in the Roman Empire: A reconsideration (pp. 281– 296). Franz Steiner Verlag.
• Renatus, F. V. (2020). Roma Askerî Teşkilatı, Çev. Recep Efe Çoban İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
• Rickard, Th. (1928). “The Mining of the Romans in Spain”. The Journal of Roman Studies, 18, 129- 143.
• Sage, M. (2020). Septimius Severus and the Roman Army, USA: Pen and Books.
• Saliola, M. and Casprini, F. (2012). Pugio-Gladius Brevıs Est: History and Technology of the Roman Battle Dagger. Oxford: British Archaeological Reports Oxford.
• Tekçam, T. (2022). Arkeoloji Sözlüğü. İstanbul: Alfa Kitap, 3.Basım.
• Tylecote, R. (1979). A History of Metallurgy. England: IBM Press.