ZEKERİYYÂ EL-ENSÂRÎ’NİN FETHU’L-BÂKÎ Bİ ŞERHİ ELFİYYETİ’L-‘IRÂKÎ’DEKİ ŞERH METODU

Öz

Özet Memlükler dönemi, ilmî kültürel ve ilmî hareketlilik açısından oldukça verimli bir dönem olmuştur. Bu dönem, önemli ilmî mirası insanlığa bırakmıştır. Özellikle hadislerin şerh edilmesi bakımından altın çağ Memlükler döneminde yaşanmıştır. Burada yetişen âlimler değişik alanlarda birçok eser yazmıştır. Zekeriyyâ el-Ensârî (ö.926/1520) de bu dönemin önemli âlimlerinden biridir. Hicri IX./X. asırlarında yaşayan el-Ensârî, yüz yılı aşkın ömrünü ilim tahsiline adamış, birçok ilimde mahir konuma gelmiştir. Birçok öğrenci yetiştirmiş ve birçok kitap yazmıştır. Yazdığı eserlerden biri de H. VIII/IX. asırlarda yaşayan el-Irâkî (öl. 806/1404)’nin et-Tabsıra ve’t-Tezkira isimli Elfiyye’sine yazdığı şerh eseridir. el-Ensârî’nin bu şerh eserinin ismi Fethu’l-Bâkî bi Şerhi Elfiyyeti’l-Irâkî olup, bu eser âlimler tarafından kabul görmüş ve referans olarak kullanılmıştır. Bu makalemizde, el-Ensârî’nin ve ‘Irâkî’nin hayatları, ilmi kişilikleri, hocaları, öğrencileri, eserleri ve vefat tarihleri hakkında kısaca bilgi verilecektir. el-Ensârî, şerhinde takip ettiği yöntem sayesinde ‘Irâkî’nin beyitlerine açıklık getirmiştir. Şerh eserindeki yöntemini tespit etmek için söz konusu eser, detaylı bir şekilde incelenmiş, önemli bulunan yerler başlıklandırılmış ve onun yöntemi bu başlıkların altında örneklendirilerek ortaya konulmuştur. Bu şerhin günümüz akademik camia tarafından tanınmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: el-Ensârî, et-Tabsıra, Fethu’l-Bâkî, Metot, Şerh.

Anahtar Kelimeler

• el-Ensârî
• et-Tabsıra
• Fethu’l-Bâkî
• Metot
• Şerh

ZEKERİYYÂ EL-ENSÂRÎ'S COMMENTARY METHOD IN FETHU'L-BÂKÎ A COMMENTARY ELFIYYETI'L-'IRÂKÎ

Öz

The Mamluk period was a very productive period in terms of scientific, cultural and scholarly activity. This period left an important scientific legacy to humanity. Especially in terms of the interpretation of hadiths, the golden age was experienced during the Mamluk period. Scholars who grew up at this time have written many works in different fields. Zakariyya al-Ansari (d.926/1520) is also one of the important scholars of this period. According to Hijri IX./X, Al-Ansari, who lived in the 6th century BC, devoted his life of more than a hundred years to the study of science and became proficient in many sciences. In this regard, she educated many students and wrote many books. One of the works he wrote is a work of commentary written by el-Irâkî (d. 806/1404), who lived in the centuries. He dedicated to his Elfiyye named et-Tabsıra ve't-Tezkira. The name of this commentary work of al-Ansari is Fethu'l-Bâkî bi Şerhi Elfiyyeti'l-İrâkî, and this work was accepted by scholars and used as a reference. In this article, brief information is given about the lives of al-Ansari and al-Iraqi, their scientific personalities, teachers, students, works and dates of death. In addition, al-Ansari's commentary and the method he followed in his commentary have been revealed in our study. al-Ansari clarified the couplets of al-‘Iraki thanks to the method he followed in his commentary. the work in question was examined in detail, the important places were titled and her method was exemplified under these headings. We believe that it would be beneficial for this commentary to be recognized by today's academic community. Key Words: el-Ansârî, et-Tabsıra, Fethu'l-Bâkî, Method, Commentary.

Anahtar Kelimeler

• el-Ansârî
• et-Tabsıra
• Fethu
• Method
• Commentary.

Kaynakça

1. ez-Zâhirî Y, (t.y.), el-Menhelu’s-sâfî ve’l-mustevfâ bade’l-vâfî. Mısır, el-Hey’etu’l-Mısriyyetu’l’ammetu li’l-kutub. el-Askalânî A, (1969). İnbâu’l-ğamr bi ebnâi’l-amr. Mısır, Lücnetü ihyâi’t-turasi’l-İslâmî.
2. es-Sâ’âtî İ, (2000). İmtâ’ul-fudala bi terâcimi’l-kurrai fîmâ ba’de karni’s-samini’l-hicrî. Riyâd, Dâru’n-nedveti’l-’alemiyye.
3. el-’Ayderûs M, (2001). en-Nûru’s-sâfir ’an ahbâri’l-karni’l-’aşir, Beyrut, Dâr Sâdir.