KAZAKİSTAN ENERJİ POLİTİKALARI ÇALIŞMALARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ (2007-2025)

Öz

Enerji politikaları; ekonomik kalkınma, jeopolitik güvenlik, iklim değişikliğiyle mücadele ve teknolojinin yaygınlaştırılması gibi başlıklarda şekillenir. Enerji kaynakları, ülkelerin tarihsel ve ekonomik kalkınma süreçlerinde belirleyici rol oynar. Uygulanan politikaların sonuçları da ülkeler açısından önemli belirleyici sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu politikaların oluşturulması ve uygulanması; ekonomi, uluslararası ilişkiler ve güvenlik bağlamında çok taraflı enstrümanlarla gerçekleştirilir. Tarih boyunca enerji kaynaklarının kullanımı ve yeni kaynakların keşfiyle politikalar çeşitlenmiş, ancak enerji krizleri de yaşanmıştır. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı, enerji güvenliğini ve politikalarını tekrar gündeme taşımıştır. Bu çalışmada, Kazakistan’ın enerji politikalarına yönelik Türkiye’de yapılan lisansüstü tezler karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Çalışmada tezlerin ülke enerji politikalarının ele alış yöntemlerinin analiz edilmesi hedeflenmiştir. Bu tespitler yapılırken tezlerin konu ve konu yaklaşımı, literatür taramaları, güncel konjonktürdeki durumu gibi parametreler açısından mevcut durumu da değerlendirilmiştir. Ek olarak tezler içerisinde verilen bilgiler incelenerek içerik analizi de yapılmıştır. Bulgulara ve değerlendirmelere karşılaştırmalı olarak çalışma içerisinde yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Türkistan (Orta Asya)
• Kazakistan
• Enerji Politikaları
• Enerji Güvenliği.

Kaynakça

1. Dukembayeva, A. (2011). Enerji Politikaları Bağlamında Kalkınma Perspektifinden TürkiyeKazakistan Ekonomik İlişkileri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi
2. Department of State - USA. (2022). Integrated Country Strategy Country Report USA. (15.11.2024) https://www.state.gov/wp-content/uploads/2022/07/ICS_SCA_Kazakhstan_Public.pdf
3. Karadeniz, A. U. (2009). Avrasya Stratejik Yaklaşımı Açısından Kazakistan-Çin Enerji İlişkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Üniversitesi
4. Muğanlı, S. (2020). İran’da Enerji: Rezervler, Üretim, Tüketim ve Kurumsal Aktörler. [Online Dergi]. İran Araştırmaları Merkezi. tarihinde https://www.iramcenter.org/uploads/files/iranda-enerjirezervler-uretim-tuketim-ve-kurumsal-aktorler.pdf
5. Toprak, N.G, (2017), Türkiye’nin Kazakistan İle Kurmuş Olduğu Enerji İlişkilerinin Türkiye’nin Yumuşak Gücüne Etkisi, Niğde Ömer Halis Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (1), 111-121
6. Ongarova, Y. (2015). Kazakistan Dış Politikasında Hazar Enerji Kaynaklarının Rolü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi
7. Ongarova, Y. (2018). Kazakistan'ın Çok Yönlü Enerji Politikası ve Hazar Denizi, Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi , 2(3), 1-21, https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.306038
8. Özdemir, Y. (2007). Kazakistan, Azerbaycan, Türkmenistan ve Özbekistan’ın Enerji Potansiyelleri ve Politikaları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atılım Üniversitesi

9. Semin, A.(2022, 18 Aralık) , https://www.odap.org/bolgeler/orta-asya-jeopolitigi-ve-kazakistandr-ali-semin/ ,(08.12.2025).
10. The United States Agency for International Development (USAID) (2022). Kazakhstan Country
11. Profile. (10.112024) https://www.usaid.gov/kazakhstan/fact-sheets/kazakhstan-country-profile
12. TUDİM (2025, 5 Ağustos), Çin-Rusya Rekabeti Bağlamında Kazakistan’ın Jeopolitik Konumu, (08.12.2025), https://tudim.com.tr/05/08/2025/cin-rusya-rekabeti-baglaminda-kazakistaninjeopolitik-konumu/
13. Yavaş, A. (2012). Enerji Güvenliği Bağlamında Kazakistan’ın Rusya Federasyonu ve Çin Halk
14. Cumhuriyeti ile İlişkileri Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Harp Akademileri Komutanlığı