Alternative Tourism in Elbistan: Regional Potential and Development Opportunities

Öz

Elbistan is the largest district of Kahramanmaraş and is located at the foot of Mount Şardağı. Thanks to its geographical location and physical and human geography resources, it has been home to many civilizations throughout history, serving as the capital of the Dulkadiroğlu Principality for 170 years during the principalities period in Anatolia. This study was conducted to reveal the current state of alternative tourism in the district after the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes, to determine the attractions/resources/unique values of alternative tourism, and to identify possible applications in the region within this process. In line with this objective, the tourism values of the district have been determined. Given its geographical location and historical and cultural richness, the district is a place where alternative tourism can be practiced throughout the year. Elbistan Ceyhan River, Kaynarca Reservoir, Keçe Cave, Kızılkandil sample hunting ground, highlands, off-road activities, lavender fields, mosques, tombs, baths, mounds, castles, mansions, the tradition of minstrelsy, festivals, traditional Karakucak wrestling, geographically marked products, and local cuisine make it a highly unique city. While the region's historical and cultural tourism resources constitute its strongest aspect, its weakest aspect is the continuing anxiety in the region due to the February 6 earthquakes. Opportunities include the potential to become a province and increased investment and incentives after the 2023 earthquakes, while the decline in the young population due to migration poses a threat. Thanks to the social, cultural, and economic contributions of alternative tourism in the region and the joint efforts of stakeholders, it seems possible to seize opportunities for development.

Anahtar Kelimeler

• Alternative Tourism
• Regional Potential
• Elbistan
• Kahramanmaraş

Elbistan’da Alternatif Turizm: Bölgesel Potansiyel ve Gelişim Fırsatları

Öz

Elbistan Kahramanmaraş’ın en büyük ilçesi olup Şardağı’nın eteğinde yer almaktadır. Coğrafî konumu, fiziki ve beşerî coğrafya kaynakları sayesinde tarihin her döneminde birçok medeniyete ev sahibi olurken, Anadolu’da beylikler döneminde Dulkadiroğlu Beyliğine 170 yıl başkentlik yapmıştır. Çalışma ilçenin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında alternatif turizmin var olan durumunu ortaya koymak, alternatif turizm çekicilikleri/kaynakları/ özgün değerlerini belirlemek, süreç dâhilinde yörede yapılabilecek uygulamaları ortaya koyabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilçedeki turizm değerleri belirlenmiştir. İlçe coğrafi konumu, tarihi ve kültürel zenginlikleri itibarıyla tüm yıl boyunca yapılabilecek alternatif turizmin uygulama alanı bulabileceği bir mekândır. Elbistan Ceyhan nehri, Kaynarca göleti, Keçe mağarası, Kızılkandil örnek avlağı, yaylaları, Off-Road etkinlikleri, lavantaları, camileri, türbeleri, hamamları, höyükleri, kaleleri, konakları, âşıklık geleneği, festivalleri, geleneksel Karakucak güreşleri, coğrafi işaretli ürünleri, yöresel yemekleri ile son derece özgün bir kenttir. Yörenin tarihsel ve kültürel turizm kaynakları en güçlü yönünü oluştururken; en zayıf yönünü 6 Şubat depremleri nedeniyle yörede endişenin devam ediyor olması oluşturmaktadır. Fırsat olarak il olabilme potansiyeli ve 2023 depremleri sonrasında yatırım ve teşviklerin artması olurken, yaşanan göçe bağlı olarak genç nüfusun azalması ise tehdit oluşturmaktadır. Yörede alternatif turizmin sosyal, kültürel ve ekonomik katkıları ve paydaşların da ortak gayretleri sayesinde gelişim fırsatlarının yakalanması olası gözükmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Alternatif Turizm
• Bölgesel Potansiyel
• Elbistan
• Kahramanmaraş

Kaynakça

1. AFAD, (2023). 06 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) Mw 7.7 Elbistan (Kahramanmaraş) Mw 7.6 Depremlerine İlişkin Ön Değerlendirme Raporu. (Erişim Tarihi: 27.09.2023).
2. Alaeddinoğlu, F., & Aliağaoğlu, A. (2005). Turizmde Plânlama ve Türkiye'de Turizm Plânlaması: Turizm Plânlarının Etkinliği ve Başarılarına İlişkin Bir Değerlendirme. Erdem, 15(43), 87-118.
3. Arismayanti, N. K., Sendra, I. M., Suwena, I. K., Budiarsa, M., Bakta, I. M., & Pitana, I. G. (2019). Tourism villages’ development in Bali, mass or alternative tourism. Journal of Tourism and Hospitality Management, 7(2), 117-139.
4. Ateljevic, I., Morgan, N. & Pritchard A. (2007) Editors’ introduction: Promoting an academy of hope in tourism enquiry, in: I. Ateljevic, A. Pritchard & N. Morgan (Eds) The Critical Turn in Tourism Studies: Innovative Research Methodologies, pp. 1–8 (Amsterdam: Elsevier).
5. Butler, R. (2016). Alternative Tourism: The Thin Edge off the Wedge. In Tourism Alternatives (pp. 31-46). University of Pennsylvania Press. Cabbarov, Ə.X. (2017). Turizm marşrutları və ekskursiya işinin t əşkili. Bakı: QHT nəşriyyatı.
6. Ceylan, S & Bulut, İ (2024). Turizmin Ekonomik Etkileri, (İçinde) Turizm Alanında Araştırmalar ve Değerlendirmeler, Editör: İhsan Bulut, Gece Kitaplığı, Birinci Basım, Mart 2024 / Ankara ISBN 978-625-425-568-7,
7. Çelik, S. (2018). Alternatif Turizm. Journal of International Social Research, 11(56).
8. Dodds, R., & Butler, R. (2009). Barriers to implementing sustainable tourism policy in mass tourism destinations. Tourismos: An International Multidisciplinary Journal Of Tourism. Volume 5, Number 1, Spring 2010, Pp. 35-53

9. Dodds, R., & Butler, R. (2019). The phenomena of overtourism: A review. International Journal of Tourism Cities, 5(4), 519-528.
10. Doğanay, H., & Zaman, S. (2013). Türkiye turizm coğrafyası (güncellenmiş 4. baskı). Pegem Akademi Yayınevi, Ankara.
11. Döner, Ş. (2021). Maraşlı Âşık Derdiçok’un Şiirlerine Ekoeleştirel Bir Yaklaşım. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 4, 228-237.
12. Ekici, M. (2004). Afşin-Elbistan Termik Santrali’nin Çevresel Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Kahramanmaraş.
13. Esen, F. (2014), Elbistan Havzası’nın Fiziki Coğrafyası Fırat Üniv. Sosyal Bilimler Enst. (Doktora Tezi) Elâzığ.
14. Esen, F., & Tonbul, S. (2015). Elbistan Havzası’nın iklim özellikleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 15-38.
15. Elibüyük, M. (2012). Tarihi Coğrafya Bakımından XVI. Yüzyılda Elbistan Kazası. Uluslararası Dulkadir Beyliği Sempozyumu, 93-123.
16. Elibüyük, M., & Yinanç. R. (1988). Maraş Tahrir Defteri 1563. Tarih İncelemeleri Dergisi, 7(1), 363-365.
17. Güngör, Ş. (2022). Kapadokya Kültür Yolu’nun Alternatif Turizm Rotası Bağlamında Değerlendirilmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(3), 1784-1802.
18. Garipağaoğlu, N. (2012). Havza Planlamalarında Coğrafyanın Rolü ve Türkiye’de Havza Planlamacılığı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 303-336.
19. Gökhan, İ. (2014). Roma ve Bizans Dönemlerinde Germanicia (Maraş). Cappadocıa Journal Of Hıstory And Socıal Scıences, 2, 76-87.
20. Gössling, S. (2020). Risks, resilience, and pathways to sustainable aviation: A COVID-19 perspective. Journal of Air Transport Management, 89, 101933.
21. Isaak, R. K. (2010). Alternative tourism: new forms of tourism in Bethlehem for the Palestinian tourism industry. (Routledge, Ed.) Curre nt Issues in Tourism, 13(1): 21-36.
22. Kahramanmaraş İl Turizm Stratejisi ve Eylem Planı (KİTSEP/2020-2024), https://www.dogaka.gov.tr/dogu-akdeniz/kahramanmaras
23. Koçak, C., Kürkcü, S.N. & Yılmaz, S. (2003), “Afşin- Elbistan Linyit Havzasının Değerlendirilmesi ve Linyit Kaynakları Arasındaki Yeri”, Türkiye 9. Enerji Kongresi Dergisi 9, 28-46.
24. Liu, Z. (2003). “Sustainable Tourism Development: A Critique”, Journal of Sustainable Tourism, Vol.11, No.6, 2003, pp. 459-473.
25. Meydan Uygur, S., & Baykan, E. (2007). Kültür turizmi ve turizmin kültürel varlıklar üzerindeki etkileri. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 30-49.
26. Özkan, Ç. Ö., Kalınkütük, H., Baydemır, M., Çotu, H., Abdurrahmanoğulları, Ö., Kalınkütük, K., & Alkap, Ş. (2021). Sürdürülebilir Av Yaban Hayatında Elbistan Kızılkandil Örnek Avlağı Örneği. Black Sea Journal of Engineering and Science, 4(2), 55-57.
27. Özkarcı, M., (2007), Türk Kültür Varlıkları Envanteri: 46 (Kahramanmaraş), Cilt: 1 ve 2, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
28. Özgüç N. (2011), Turizm Coğrafyası Özellikler ve Bölgeler 6. Baskı Çantay Kitabevi, İstanbul. Özdemir, M., & Kervankıran, İ. (2011). Turizm ve Turizmin Etkileri Konusunda Yerel Halkın Yaklaşımlarının Belirlenmesi: Afyonkarahisar Örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, (24), 1-25.
29. Soykan, F. (2004). Seferihisar Turizmi ve Alternatif Turizm Olanakları. Dünden Yarına Seferihisar Sempozyumu, 7(8), 163-184.
30. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2023). https://www.tuik.gov.tr
31. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). On Birinci Kalkınma Planı 2019-2023.
32. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). On İkinci Kalkınma Planı 2013-2028
33. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023
34. URL-1 https://tr.climate-data.org. (Erişim Tarihi,12.01.2025)
35. URL-2 https://kahramanmaras.bel.tr/. (Erişim Tarihi: 13.12.2024)
36. URL-3 https://kahramanmaras.ktb.gov.tr/ (Erişim Tarihi 19.12.2024)
37. URL-4 https://www.elbistan.bel.tr/. (Erişim Tarihi 17.11.2024)
38. URL-5 https://marasavucumda.com/elbistan-kizilcaoba-camii (Erişim Tarihi 14.12.2024)
39. URL-6 https://yigm.ktb.gov.tr/TR-9851/turizm-istatistikleri.html (Erişim Tarihi 15.12.2024)
40. Uysal B. (2018), ''Domuztepe “Elbistan Ovasında Yer Alan Bir Hitit Yerleşmesi: Elbistan Karahöyük'' Antikçağ Döneminde Maraş Sempozyumu 98-104.
41. Yan, Z., & Wang, X. (2021). Research on the tourism development and countermeasures of nishan town-based on SWOT analysis. Journal of Service Science and Management, 14(4), 429-443.
42. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
43. Yücenur, G. N., Demirel, N. Ç., & Demirel, T. (2010). SWOT analysis and integrated fuzzy ahp/anp methodologies for strategic policy selection in turkish economy. Sigma, 28, 275-286.