Analysis of Yunus Emre Institute Turkish for Children (ÇİT) 1-2 Coursebooks in Terms of Vocabulary and Grammar Patterns

Yıl 2025, Cilt: 22 Sayı: 3, 1271 - 1290, 31.12.2025

Damla Nur Ökmen , Meryem Özer , Serdar Bulut

Öz

Vocabulary is a crucial language structure that enables us to make sense of a language's conceptual world and rich semantic universe. During the language learning process, learners acquire these structures through textbooks. Frequency studies conducted on textbooks not only guide teachers and researchers on which words to introduce to students and why, but also enable the vocabulary teaching process to take place on a meaningful level. Based on this understanding, our study aimed to determine the frequency of vocabulary elements and grammatical patterns in the Turkish for Children (ÇİT) 1-2 textbooks, designed for use in teaching Turkish as a foreign language. In the study, data on vocabulary elements and grammatical patterns in Turkish for Children (ÇİT) 1-2 textbooks were collected through document analysis; content analysis was used for vocabulary analysis, and descriptive analysis was used to determine the frequencies of vocabulary elements and grammatical patterns. Inferences were made about vocabulary elements and grammatical structures in the study.

Anahtar Kelimeler

Teaching Turkish as a Foreign Language , Vocabulary , Grammar , Yunus Emre Institute , ÇİT Turkish Book for Children

Yunus Emre Enstitüsü Çocuklar İçin Türkçe (ÇİT) 1-2 Ders Kitaplarının Söz Varlığı ve Dil Bilgisi Kalıpları Açısından İncelenmesi

Öz

Söz varlığı, bir dilin sahip olduğu kavram dünyasını ve zengin anlam evrenini anlamlandırmamızı sağlayan önemli dil yapılarıdır. Dil öğretim sürecinde öğrenenler, bu yapıları ders kitapları aracılığıyla kazanmaktadır. Ders kitaplarına yönelik yapılan sıklık çalışmaları ise öğrencilere hangi kelimeleri niçin kazandırmamız gerektiği noktasında öğreticilere ve araştırmacılara yol göstermekle birlikte kelime öğretim sürecinin anlamlı bir düzlemde gerçekleşmesine de olanak sağlamaktadır. Bu düşünceden hareketle yapmış olduğumuz çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılmak üzere tasarlanan Çocuklar İçin Türkçe (ÇİT) 1-2 ders kitaplarında yer alan söz varlığı unsurları ve dil bilgisi kalıplarının sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Çocuklar İçin Türkçe (ÇİT) 1-2 ders kitaplarındaki söz varlığı unsurları ve dil bilgisi kalıplarına yönelik veriler doküman analiziyle toplanmış; söz varlığı analizi için içerik analizinden, söz varlığı ögeleri ve dil bilgisi kalıplarının sıklıklarını belirlemek için ise betimsel analizden yararlanılmıştır. Çalışmada söz varlığı unsurları ve dil bilgisi yapıları hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi , Söz Varlığı , Dil Bilgisi , Yunus Emre Enstitüsü , ÇİT Çocuklar İçin Türkçe Kitabı

Etik Beyan

Makale doküman incelemesi şeklinde yapılmıştır. Etik kurul beyanına ihtiyaç yoktur.

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Teşekkür

Yok.

Kaynakça

• Aksan, D. (1996). Türkçenin Sözvarlığı. Engin Yayınevi
• Aksan, D. (2003). Dil, şu büyülü düzen. Bilgi Yayınevi.
• Aksan, D. (2007). Her yönüyle dil (Ana çizgileriyle dilbilim). Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Barcroft, J. (2015). Vocabulary in language teaching (1st ed.). Routledge.
• Bruner, J. (1983). Child’s talk: Learning to use language. Oxford University Press.
• Bulut, S. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime/sözcük öğretimi. (Editör: Emrah Boylu). Soru ve cevaplarla yabancı dil olarak Türkçe öğretimi el kitabı İçinde (s. 205-231). Pegem Akademi Yayınları.
• Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
• Cameron, L. (2001). Teaching languages to young learners. Cambridge University Press.
• CEFR. (2020). Common european framework of reference for languages: learning, teaching, assessment-companion volume with new descriptors. Council of Europe Publishing.
• Dincel, Ö. & Bulut, S. (2024). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki Batı kaynaklı sözcüklerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kesit Akademi Dergisi, 10(41), 224-246.
• Dolunay, S. K. (2012). Türkçe ve dil bilgisi öğretiminde sıklık çalışmalarının yeri. Gazi Türkiyat Dergisi, 10, 82-89.
• Gökmen, H. & Göçen, G. (2023). Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığı: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti örneği. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 6(1), 45-81.
• Karadağ, Ö. (2005). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Kramsch, C. (1993). Context and culture in language teaching. Oxford University Press.
• Mert, E. L. (2009). Anadili eğitimi ve öğretimi sürecinde sözvarlığı belirleme çalışmalarının önemi ve “deyim” kazandırmaya yönelik etkinlik önerileri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(3), 83-93.
• Morgan, D. L. (1996). Focus groups as qualitative research. Sage Publications.
• Nation, I. S. P. (2001). Learning vocabulary in another language. Cambridge University Press.
• Nelson, K. (2007). Young minds in social worlds: Experience, meaning and memory. Harvard University Press.
• Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. W.W. Norton & Company.
• Read, J. (2000). Assessing vocabulary. Cambridge University Press.
• Schmitt, N. (2008). Instructed second language vocabulary learning. Language Teaching Research, 12(3), 329–363.
• TDK. (2023). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Tomasello, M. (2003). Constructing a language: A usage-based theory of language acquisition. Harvard University Press.
• Vygotsky, L.S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, D. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırlıklı konuşmalarındaki söz varlıkları. Millî Eğitim Dergisi, 210, 411-424.