Developing Character Strengths through Storytelling: An Experimental Study on Role Models in Turkish History

Öz

Storytelling is an effective educational method that supports students' cognitive, emotional, and ethical development. Character education aims to cultivate individuals who are beneficial to society by developing their social and emotional skills. This research aims to create a storytelling-based education to develop character strengths in 7th-grade students. Within the scope of the research, 24 character strengths were conveyed to students through stories based on the life stories of historically, scientifically, and culturally significant figures. In this process, the aim was to develop students' empathy skills, internalize ethical values, and increase their self-awareness. A single-group pretest-posttest experimental design was used in this research. The Character Strengths Inventory (VIA-IS-P), consisting of 96 items, was administered as a data collection tool. During the research process, students listened to stories associated with their character strengths for 24 days. At the end of the experimental process, pretest and posttest data were statistically analyzed. In line with the assumption of normal distribution, paired t-tests from parametric tests were applied, and it was found that storytelling-based education statistically significantly improved students' character strengths (p < 0.05). The research findings demonstrate that storytelling is an effective method for character education. The study resulted in the development of stories that can be applied to educational settings and that enhance students' character strengths. It is believed that these stories, within the framework of the Virtue-Value-Action Framework included in the 21st Century Turkish Education Model, can be adapted to educational settings and thus fill an important gap in values education.

Anahtar Kelimeler

• Character strengths
• storytelling
• social-emotional development
• values.

Proje Numarası

Herhangi bir projeden üretilmemiştir

Karakter Güçlerinin Geliştirilmesinde Hikâye Anlatımı: Türk Tarihindeki Rol Modeller Üzerine Deneysel Bir Araştırma

Öz

Hikâye anlatımı, öğrencilerin bilişsel, duygusal ve etik gelişimlerini destekleyen etkili bir eğitim yöntemidir. Karakter eğitimi ise bireylerin sosyal ve duygusal becerilerini geliştirerek topluma faydalı bireyler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, 7. sınıf öğrencilerinde karakter güçlerini geliştirmek amacıyla hikâye anlatımına dayalı bir eğitim oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, 24 karakter gücü, tarihi, bilimsel ve kültürel açıdan önemli şahsiyetlerin yaşam öykülerine dayanan hikâyeler aracılığıyla öğrencilere aktarılmıştır. Bu süreçte, öğrencilerin empati becerilerinin gelişmesi, etik değerleri içselleştirmesi ve bireysel farkındalıklarının artması amaçlanmıştır. Bu araştırmada tek grup öntest-sontest deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak 96 maddeden oluşan Karakter Güçleri Envanteri (VIA-IS-P) uygulanmıştır. Araştırma sürecinde öğrenciler 24 gün boyunca karakter güçleri ile ilişkilendirilmiş hikâyeler dinlemiştir. Deneysel sürecin sonunda, öntest ve sontest verileri istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Normal dağılım varsayımı doğrultusunda parametrik testlerden eşleştirilmiş t-testi uygulanmış ve hikâye anlatımına dayalı eğitimin öğrencilerin karakter güçlerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde geliştirdiği bulunmuştur (p< 0.05). Araştırmanın bulguları, hikâye anlatımının karakter eğitimi için etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda eğitim ortamlarına uygulanabilecek ve öğrencilerin karakter güçlerini geliştirecek nitelikte hikâyeler geliştirilmiştir. Bu Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde yer alan Erdem-Değer-Eylem Çerçevesinde eğitim ortamına uyarlanabileceği ve böylece değerler eğitimi konusunda önemli bir boşluğu dolduracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Karakter güçleri
• hikâye anlatımı
• sosyal-duygusal gelişim
• değer.

Destekleyen Kurum

Bu araştırma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.

Proje Numarası

Herhangi bir projeden üretilmemiştir

Etik Beyan

Araştırma MEB'e bağlı bir ortaokulda gerçekleştirildiği için hem MEB'den araştırma izni hem de üniversiteden etik kurul izni alınmıştır.

Kaynakça

1. Aktu, Y. (2023). Karakter güçleri açısından Mesnevi’den Öyküler’in değerlendirilmesi. AJER-Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 165-176. https://dergipark.org.tr/pub/egitim
2. Aydın, F. T. (2017). Pozitif bir karakter gücü olarak affedicilik. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 1-22.
3. Aytan, T., Çalıcı, M. A., ve Erdem, A. (2018). Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metin kahramanlarının rol model olma durumları üzerine bir araştırma. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 634-652. https://doi.org/10.21733/ibad.435151
4. Bilgin, D. (2023). Türkçe dersinde bibliyoterapi ile değerler eğitimi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Pegem Akademi.
6. Ceran, D. (2015). Çocuklara rol model olması bakımından Millî Mücadele kahramanları ve edebî eserlere yansıması: “Kurtuluşun Kahramanları” kitap dizisi örneği. Tarih Okulu Dergisi, (24), 135-157. https://dx.doi.org/10.14225/Joh785
7. Cicchetti, D. V. (1994). Guidelines, criteria, and rules of thumb for evaluating normed and standardized assessment instruments in psychology. Psychological Assessment, 6(4), 284-290.
8. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson Education.

9. Çakır, Y., ve Turan, N. (2022). Adölesanlarda teknolojik oyun bağımlılığı ve karakter güçleri. Bağımlılık Dergisi, 23(3), 377-382.
10. Davis L. L (1992). Instrument review: Getting the most from a panel of experts. Applied Nursing Research, 5, 194-197.
11. De Leeuw, R. N. H., Weijers, A., Ahle, A.-M. ve Daalmans, S. (2024). How stories in the media can be meaningful in children’s lives. Media Psychology, 27(4), 479-502.
12. Demir, R., Aydoğan, M. ve Murat, M. (2022). Güçlü yönler/karakter güçleri temelli okul müdahale programı. Humanistic Perspective, 4(3), 568-588. https://doi.org/10.47793/hp.1164833
13. Demir, R., Toprak, A., Tel, K., Akyüz, A. ve Ateş Erdem, T. (2024). Pozitif psikoloji temelli erdemler ve karakter güçleri bağlamında “Umudunu Kaybetme” filminin analizi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 7(2), 48-69. https://doi.org/10.58433/opdd.1554792
14. Demirci, İ., Güldal, Ş. ve Ekşi, H. (2024). Karakter Güçlerinin Sınıflandırılması ve Ölçülmesi: VIA-IS-P ve GACS-24 Yetişkin Formlarının Türkçeye Uyarlanması. Değerler Eğitimi Dergisi, 22(48), 437-464. https://doi.org/10.34234/ded.1545729
15. Doğan, M. (2017). Karakter gücü olarak sabır ve psikolojik iyi oluş ilişkisi. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 134-153.
16. Ekşi, H., Demirci, İ., Kaya, Ç. ve Ekşi, F. (2017). Karakter Gelişim İndeksi’nin Türk ergenlerdeki psikometrik özellikleri. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 476-500.
17. Eliuz, Ü. (1998). Toplumdan bireye geçiş sürecinde Bamsı Beyrek. Türk Dili Dergisi, (558), 507-517.
18. Erbaş, D. (2005). Olumlu davranışsal destek. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 6(1), 1-18.
19. Erden, H., ve Kana, F. (2025). Türkçe öğretmeni adaylarının edebî eserlerdeki kahramanları rol model alma ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 19(52), 1-180.
20. Faiz, M. ve Karasu Avcı, E. (2019). Tarihi kahramanların değerler eğitiminde rol model olarak kullanılmasına ilişkin ortaokul öğrencilerinin algıları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 694-724. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2019.138
21. Gillham, J., Adams-Deutsch, Z., Werner, J., Reivich, K., Coulter-Heindl, V., Linkins, M., & Seligman, M. E. P. (2011). Character strengths predict subjective well-being during adolescence. The Journal of Positive Psychology, 6(1), 31–44. https://doi.org/10.1080/17439760.2010.536773
22. Güldal, Ş. (2023). Okullarda karakter güçleri temelli müdahaleler: Öğrencilere ve ebeveynlere yönelik uygulamaların yeri ve önemi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 6(2), 79-101. https://doi.org/10.58433/opdd.1270338
23. Güler, T. ve Uz Baş, A. (2023). Ortaokul öğrencilerine yönelik sınıf/okul temelli pozitif psikoloji uygulamalarının etkililiğinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 409-429.
24. Harper, E. (2010). Bibliotherapy intervention exposure and level of emotional awareness among students with emotional and behavioral disorders (Yüksek lisans tezi). Cleveland State University, Cleveland.
25. Hefferon, K. & Boniwell, I. (2014). Pozitif psikoloji: Kuram, araştırma ve uygulamalar (T. Doğan, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
26. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
27. Kasapoğlu, H. (2013). Okulda değer eğitimi ve hikâyeler. Millî Eğitim Dergisi, 43(198), 97-109.
28. Kaya, M. (2022). Erdem temelli eğitim modellerinin karakter gelişimine etkisi: Güncel yaklaşımlar ve örnek uygulamalar. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 19(2), 145-167.
29. Kaya, Z. ve Algur, H. (2022). İmam hatip ortaokulu öğrencilerinin rol model tercihlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 20(43), 199-241. https://doi.org/10.34234/ded.1100726
30. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Publications.
31. Levene, H. (1960). Contributions to Probability and Statistics. Stanford University Press, CA.
32. Lounsbury, J. W., Fisher, L. A., Levy, J. J., & Welsh, D. P. (2009). An investigation of character strengths in relation to the academic success of college students. Individual Differences Research, 7(1), 52-69.
33. Mar, T. T., & Hercz, M. (2024). Preliminary study: Exploring the perception and experiences of using character strengths in student teachers. Journal of Educational Sciences, XXV, 1(49), 163-178. https://doi.org/10.3592/JES.2024.1.09.
34. McGrath, R. E. (2019). Technical report: The VIA Assessment Suite for Adults: Development and Initial Evaluation Revised Edition. VIA Institute on Character.
35. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Millî Eğitim Bakanlığı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline genel bakış. https://tymm.meb.gov.tr/genel-bakis
36. Nazir, T. (2020). Pozitif psikoloji ve umut. Pozitif psikoloji içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
37. Özdemir Bişkin, S. ve Sop, A. (2021). Karakter Güçleri Envanteri Erken Çocukluk Formu’nun Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 177-193. https://dx.doi.org/10.17240/aibuefd.2021.21.1
38. Park, N., & Peterson, C. (2006). Moral competence and character strengths among adolescents: The development and validation of the Values in Action Inventory of Strengths for Youth. Journal of Adolescence, 29(6), 891–909. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2006.04.011
39. Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Oxford University Press; American Psychological Association.
40. Platt, I. A., Kannangara, C., Tytherleigh, M., & Carson, J. (2020). The Hummingbird Project: A Positive Psychology Intervention for Secondary School Students. Frontiers in Psychology, 11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.02012
41. Polit D. F., Beck C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what’s being reported? critique and recommendations. Research in Nursing and Health, 29, 489-497.
42. Proctor, C., Tsukayama, E., Wood, A. M., Maltby, J., Eades, J. F., & Linley, P. A. (2011). Strengths gym: The impact of a character strengths-based intervention on the life satisfactionand well-being of adolescents.
43. Seligman, M. E. P. (2002). Positive psychology, positive prevention and positive therapy. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology. Oxford University Press.
44. Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5-14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5
45. Shoshani, A. (2018). Young children’s character strengths and emotional well-being: Development of the character strengths inventory for early childhood (CSI-EC). The Journal of Positive Psychology, 14(1), 86-102. https://doi.org/10.1080/17439760.2018.1424925.
46. Streiner D. (2003). Baştan başlamak: katsayıya giriş alfa ve iç tutarlılık. Kişilik Değerlendirme Dergisi, 80(1), 99-103. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA8001_18
47. Şahin, C. (2016). Hikâyelerle desteklenmiş İngilizce öğretiminin öğrenci başarısına, tutumuna ve kelime öğrenimine etkisi (Yüksek lisans tezi). Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir.
48. Tekşan, K., Set, G., ve Çinpolat, E. (2019). Çocuk kitapları ve idealist kahramanlar. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 241-261. https://doi.org/10.21764/maeuefd.535773.
49. Terzi İlhan, S. ve Eşici, H. (2024). Kutadgu Bilig’de yer alan karakter güçleri: Pozitif psikoloji perspektifinden nitel bir çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(2), 1181-1209.
50. Ünsever, M. O. ve Şener, E. (2023). Örgütsel araştırmalarda hikâye anlatıcılığı: Sistematik bir değerlendirme. Ş. Işık (Ed.), Örgütsel araştırmalar içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
51. Weber, M., Ruch, W., Littman-Ovadia, H., Lavy, S., & Gai, O. (2013). Relationships among higher-order strengths factors, subjective well-being, and general self-efficacy-the case of Israeli adolescents. Personality and Individual Differences, 55, 322–327.
52. Yaşar Yılmaz, K. (2023). Çocuklarla psikolojik danışmada hikâye anlatım tekniği. Humanistic Perspective, 5(2), 783-796. https://doi.org/ 10.47793/hp.127213
53. Yıldırım, D. (2011). 6. Sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan öykülerin çocukların duyuşsal gelişimlerine uygunluğu. Türkçe Öğretimi Üzerine Çalışmalar, 165-175.
54. Yılmaz, M. (2015). Bilgi ile iyileşme: Bibliyoterapi (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
55. Yılmaz, O. (2016). Çocuk kitaplarında bulunması gereken özellikler. T. Şimşek (Ed.). Okul öncesinde çocuk edebiyatı ve medya el kitabı içinde (ss. 61-108).