Yoğun Bakım Ünitesinde Takip Edilen Yılan Isırması Olgularının Demografik ve Klinik Özelliklerinin Retrospektif Analizi
Öz
Özet
Amaç: Yılan ısırmasına bağlı zehirlenme olguları, ülkemizde ve tüm dünyada görülebilen ciddi sağlık problemleri oluşturan acil tedavi yaklaşımı gerektiren bir tıbbi durumdur. Doğu Anadolu Bölgesi’nde, özellikle Viperidae ailesinden olan engerek yılanlarının ısırmalarına bağlı zehirlenme vakaları sıklıkla görülmektedir. Bu çalışmadaki amaç, Elazığ ili ve çevresinde yılan ısırması nedeniyle yoğun bakım ünitemizde tedavi gören hastaların tedavi modalitelerini incelemek ve yılan ısırması ile ilgili klinik deneyimlerimizi sunmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza Ağustos 2018 ile Ağustos 2021 tarihleri arasında yılan ısırması şikayeti ile yoğun bakım kliniğinde tedavi gören 44 hasta dâhil edildi. Yılan ısırığına maruz kalan bu hastaların semptomları, ısırılan bölgeleri, klinik evreleri, antivenom ihtiyacı ve dozları, kan biyokimyasındaki değişiklikler, hastanede kalış süreleri, prognoz karakteristikleri ve mortaliteleri retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Yılan sokması nedeniyle takip edilen 18-72 yaşları arasında 13 kadın (%29.55) ve 31 erkek (%70.45) olmak üzere toplam 44 hasta çalışmaya dâhil edildi. Çalışmamızda, hastalar klinik semptomlarına ve laboratuvar bulgularına göre zehirlenme şiddeti belirlenerek evrelendirme yapıldı. Evre 0’da 1 (%2.27), Evre 1’de 18 (%40.90), Evre 2’de 21 (%47.7) ve Evre 3’te 4 (%9.09) hastanın yılan ısırması nedeniyle takip edildiği saptandı. Çalışmamıza dâhil edilen hastalar, evrelerine göre Evre (0-1) ve Evre (2-3) olarak iki gruba ayrılarak bu iki grubun aldıkları antivenom dozları karşılaştırıldı. Evre (0-1) olan 10 zehirlenme olgusuna total antivenom (4.33±2.18) vial verilirken, Evre (2-3) olan 25 zehirlenme olgusuna total antivenom (7.65±3.03) vial uygulandı.
Sonuç: Yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören yılan ısırması olgularına erken ve yeterli dozda uygulanan antivenom tedavisinin, zehirlenme sonrası gelişebilecek komplikasyonları engelleyebileceği ve mortaliteyi azaltacağı görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Vij K. Textbook of Forensic Medicine and Toxicology: Principles and Practice. 5 ed. 2011.Elsevier India.
- Kuru M. Omurgalı Hayvanlar, 5. Baskı. Ankara, Palme Yayıncılık, 1999.
- Demirsoy A. Sürüngenler İçinde: Yaşamın Temel Kuralları Omurgalılar/Amniyota. Ankara: Meteksan; 1992;3-198.
- Büyük Y, Koçak U, Yazıcı YA, Gürpınar SS, Kır Z. Yılan Isırığına Bağlı Ölüm. Türkiye Klinikleri J Foren Med, 2007;4:127-130.
- World Health Organization. Guidelines for the management of snakebites, 2nd edition. Available from: http: //www.who.int/iris/handle/10665/249547. Updated 2016. Accessed June 15, 2018.
- Zehirli Hayvan Isırma ve Sokmaları. T.C. Sağlık Bakanlığı Birinci Basamağa Yönelik Zehirlenmeler Tanı ve Tedavi Rehberleri. Ankara, 2007:14359.
- Mackessy SP. Biochemistry and pharmacology of colubrid snake venoms. Journal of Toxicology-Toxin Review. 2002;21(1):43-83.
- Şahan M, Taşın V, Karakuş A, Özcan O, Eryiğit U4, Kuvandı G et al. Evaluation of patients with snakebite who presented to the emergency department: 132 cases. Turkish Journal of Trauma&Emergency Surgery. 2016;22(4):333-337.
- Macho JR, Schechter WP. Care of patients with environmental injuries. In: Current Critical Care Diagnosis & Treatment, 2nd edition. Edited by Bongard FS, Sue DY. International edition. New York, McGraw-Hill. 200;875-877.
- Kurtoğlu S: Zehirlenmeler: Teşhis ve Tedavi. Kayseri, Erciyes Matbaası 1994:534.