Araştırma Makalesi

Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması

Cilt: 18 Sayı: 1 16 Mart 2023
PDF İndir
TR EN

Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması

Öz

Amaç: Üstbilişsel değişkenlere odaklanan bu araştırma, hipertansiyon hastaları ve sağlıklı kontrol grubu arasında üstbilişsel inançlar, bilişsel dikkat kilitlenmesi ve anksiyete belirtilerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Vaka-kontrol çalışması şeklinde dizayn edilen mevcut çalışmanın örneklemini kardiyoloji polikliniğine ardışık başvuran 128 hipertansiyon hastası ve 231 sağlıklı kontrol oluşturmaktadır. Çalışmaya dahil edilen gönüllülere sosyodemografik veri formu, Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Üstbilişler-30 ölçeği (ÜBÖ-30) ve Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi Ölçeği (CAS-1) uygulanmıştır. Elde edilen veriler usulüne uygun hesaplanarak istatistiki işleme tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların yaş ortalaması 51.81±8.07 yıldı ve %75.5’i (n=271) kadındı. İki çalışma grubu arasında sosyodemografik verilerin karşılaştırılmasında istatiksel olarak fark saptanmamıştır (p>0.05). Esansiyel hipertansiyon ve sağlıklı kontrol grubu arasında BAE (t=-3.700, p<0.001), ÜBÖ-30 kontrol edilemezlik ve tehlike (t=-3.587, p<0.001) ve düşünceleri kontrol ihtiyacı (t=-2.233, p=0.020) alt boyutları, CAS-1 bilişsel dikkat (t=-3.543, p<0.001), inanç (t=-2.454, p=0.015) ve toplam (t=-3.364, p<0.001) skorlarında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Sonuçlar: Mevcut çalışma, esansiyel hipertansiyon hastalarının anksiyete ve üstbiliş aktivasyonlarının daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçların üstbilişsel süreçler ile fiziksel sorunlar arasındaki ilişkiyi ortaya koyması nedeniyle önemli olduğunu düşünüyoruz. Bununla birlikte esansiyel hipertansiyon hastalarına yönelik planlanacak terapotik müdahaleler için çalışmamızın sonuçlarının ışık tutacağı düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler

hipertansiyon, anksiyete, üstbilişler, bilişsel dikkat

Kaynakça

  1. Lim SS, Vos T, Flaxman AD, Danaei G, Shibuya K, Adair-Rohani H et al. A comparative risk assessment of burden of disease and injury attributable to 67 risk factors and risk factor clusters in 21 regions, 1990–2010: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet 2012;380:2224-2260.
  2. World Health Organization. Global Health Observatory (GHO) data. Raised blood pressure situation and trends. Website: https:// www.who.int/gho/ncd/risk_factors/blood_pressure_prevalence_text/en/Accessed May 31, 2019.
  3. Rabi DM, Daskalopoulou SS, Padwal RS, Khan NA, Grover SA, Hackam DG et al. The 2011 Canadian Hypertension Education Program recommendations for the management of hypertension: blood pressure measurement, diagnosis, assessment of risk, and therapy. Can J Cardiol 2011;27:415-433.
  4. Bacon SL, Campbell TS, Arsenault A, Lavoie KL. The impact of mood and anxiety disorders on incident hypertension at one year. Int J Hypertens 2014;2014:1-7.
  5. Bandelow B, Michaelis S. Epidemiology of anxiety disorders in the 21st century. Dialogues Clin Neurosci 2015;17:327-335.
  6. World Health Organization. Depression and other common mental disorders: global health estimates. Geneva:World Health Organization, 2017:1-24
  7. Sherbourne CD, Wells KB, Meredith LS, Jackson CA, Camp P. Comorbid anxiety disorder and the functioning and well-being of chronically ill patients of general medical providers. Arch Gen Psychiatry 1996;53:889-895.
  8. Wallace K, Zhao X, Misra R, Sambamoorthi U. The humanistic and economic burden associated with anxiety and depression among adults with comorbid diabetes and hypertension. J Diabetes Res 2018;2018:1-9.
  9. Gündüz A, Gündoğmuş İ. The relationship of adverse childhood events on automatic thoughts, intermediate beliefs, schemas, anxiety and depressive symptoms and quality of life in university students (tur). Journal of Clinical Psychiatry 2019;22:424-435.
  10. Dressler WW, dos Santos JE, Viteri FE. Blood pressure, ethnicity, and psychosocial resources. Psychosom Med 1986;48:509-519.

Kaynak Göster

APA
Demir Gündoğmuş, P., & Gündoğmuş, İ. (2023). Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 18(1), 28-34. https://doi.org/10.17517/ksutfd.1039089
AMA
1.Demir Gündoğmuş P, Gündoğmuş İ. Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması. KSÜ Tıp Fak Der. 2023;18(1):28-34. doi:10.17517/ksutfd.1039089
Chicago
Demir Gündoğmuş, Pınar, ve İbrahim Gündoğmuş. 2023. “Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18 (1): 28-34. https://doi.org/10.17517/ksutfd.1039089.
EndNote
Demir Gündoğmuş P, Gündoğmuş İ (01 Mart 2023) Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18 1 28–34.
IEEE
[1]P. Demir Gündoğmuş ve İ. Gündoğmuş, “Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması”, KSÜ Tıp Fak Der, c. 18, sy 1, ss. 28–34, Mar. 2023, doi: 10.17517/ksutfd.1039089.
ISNAD
Demir Gündoğmuş, Pınar - Gündoğmuş, İbrahim. “Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Mart 2023): 28-34. https://doi.org/10.17517/ksutfd.1039089.
JAMA
1.Demir Gündoğmuş P, Gündoğmuş İ. Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması. KSÜ Tıp Fak Der. 2023;18:28–34.
MLA
Demir Gündoğmuş, Pınar, ve İbrahim Gündoğmuş. “Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Mart 2023, ss. 28-34, doi:10.17517/ksutfd.1039089.
Vancouver
1.Pınar Demir Gündoğmuş, İbrahim Gündoğmuş. Esansiyel Hipertansiyon Tanılı Hastaların Üstbilişler, Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi ve Anksiyete Belirtilerinin İncelenmesi: Vaka-Kontrol Çalışması. KSÜ Tıp Fak Der. 01 Mart 2023;18(1):28-34. doi:10.17517/ksutfd.1039089