Araştırma Makalesi

Gebelerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Etme Davranışı Üzerine Etkisi

Cilt: 19 Sayı: 3 4 Kasım 2024
PDF İndir
EN TR

Gebelerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Etme Davranışı Üzerine Etkisi

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı, gebelerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit etme davranışı üzerine etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik-kesitsel olarak Ekim 2022- Nisan 2023 tarihleri arasında, Türkiye’nin güneyinde bir kamu hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmaya bu hastaneye takip ve bakım hizmeti için başvuran, örneklemi güç analizi yöntemi ile belirlenen 400 gebe alınmıştır. Veriler; Gebe Tanıtım Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Davranışları Ölçeği ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmış olup Statistical Package for Social Sciences for Windows 25.0 istatistik paket programında analiz edilmiştir. Bulgular: Gebelerin yaş ortalamasının 27,74±5,81 (min-max: 19-49), %24,2’si lise mezunu, %68,5’inin çalışmadığı, %89,0’unun çekirdek aileye sahip olduğu, %71’inin il merkezinde ikamet ettiği, %66,5’inin gebeliğinin planlı, %43,0’ünün ilk gebeliği, %90,3’ünün gebelik kontrollerini düzenli olarak yaptırdığı belirlenmiştir. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalaması 105,13±18,36 ve Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Davranışları Ölçeği puan ortalaması 26,45±9,78 olarak bulunmuştur. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Davranışları Ölçeği toplam puan ve tüm alt boyutlarının birbirleri ile arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Buna göre sağlık okuryazarlığı arttıkça dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit davranışlarının arttığı saptanmıştır. Sonuç: Araştırmada gebelerin yüksek düzeyde sağlık okuryazarlığı ve orta düzeyde dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit davranışlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gebelerin sağlık okuryazarlığı arttıkça dijital bilgi edinme düzeyi oranının arttığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Gebelik , dijital , sağlık okuryazarlığı , ebelik.

Kaynakça

  1. Dökmeci AH, Deniz E. Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer (KBRN) olaylarında sağlık okuryazarlığı. Afet ve Risk Dergisi. 2023;6(1):273-293.
  2. Akça E, Gökyıldız Sürücü Ş, Akbaş M. Gebelerde sağlık algısı, sağlık okuryazarlığı ve ilişkili faktörler. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi. 2020;8(3):630-642.
  3. Buchanan L, Anderson E, MBiostat HX, Phongsavan P, Rissel C, Wen LM. Sources of information and the use of mobile applications for health and parenting information during pregnancy: Implications for health promotion. Health Informatics Journal. 2021;27(3). Doi: 10.1177/14604582211043146
  4. Bogale B, Mørkrid K, Abbas E, Abu Ward I, Anaya F, Ghanem B, et al. The effect of a digitally targeted client communication intervention on pregnant women's worries and satisfaction with antenatal care in Palestine-A cluster randomized controlled trial. Plos One. 2021;16(4):e0249713. Doi: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0249713
  5. Biaggi A, Conroy S, Pawlby S, Pariante CM. Identifying the women at risk of antenatal anxiety and depression: A systematic review. Journal of Affective Disorders. 2016;191:62-77. Doi: https://doi.org/10.1016/j.jad.2015.11.014
  6. Kocademir L, Gerçek E. Prenatal ve postnatal dönemde dijital medyanın kullanımı. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2020;6(1):29-43.
  7. Wallwiener S, Müller M, Doster A, Laserer W, Reck C, Pauluschke Fröhlich J, et al. Pregnancy eHealth and mHealth: user proportions and characteristics of pregnant women using web-based information sources-a cross-sectional study. Archives of Gynecology and Obstetrics. 2016;294(5):937–944. Doi: https://doi.org/10.1007/s00404-016-4093-y
  8. Minichiello V, Rahman S, Dune T, Scott J, Dowsett G. E-health: potential benefits and challenges in providing and accessing sexual health services. BMC Public Health. 2013;13:790. Doi: https://doi.org/10.1186/1471-2458-13-790
  9. Torlakcık C. Fizyoterapi ve rehabilitasyonda dijital sağlık müdahalelerinin uygulanabilirliği: çoklu metot çalışması [Doktora tezi]. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon ABD; 2021.
  10. Fatehi F, Samadbeik M, Kazemi A. What is digital health? Review of definitions. Stud Health Technol Inform. 2020;375:67–71. Doi: 10.3233/SHTI200696

Kaynak Göster

AMA
1.Öztaş HG, Aksüt Akçay E, Erdi G, Avcıbay B. Gebelerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Etme Davranışı Üzerine Etkisi. KSÜ Tıp Fak Der. 2024;19(3):95-102. doi:10.17517/ksutfd.1354456