Araştırma Makalesi

Kahramanmaraş Depremlerinin Diş Hekimliği Fakültesine Başvuran Hastalarda Uyku Kalitesi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerindeki Değişim Üzerine Etkisi Ve Temporomandibuler Bozuklukların ve Yüz Ağrılarının Sıklığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 20 Sayı: 2 21 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Kahramanmaraş Depremlerinin Diş Hekimliği Fakültesine Başvuran Hastalarda Uyku Kalitesi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerindeki Değişim Üzerine Etkisi Ve Temporomandibuler Bozuklukların ve Yüz Ağrılarının Sıklığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Deprem gibi doğal afetlerle ilişkili anksiyete, depresyon, uyku kalitesinin bozulması gibi psikolojik faktörlerin, bruksizm ve temporomandibular eklem disfonksiyonu oluşturma, kötüleştirme ve devam etmesi riskinin artmasına yol açması beklenebilmektedir. Bu çalışma ile Kahramanmaraş depremleri sonrasında, depremin diş hekimliği fakültesine başvuran hastaların uyku kalitesi, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerindeki değişim üzerine etkisi ve temporomandibular bozuklukların ve yüz ağrılarının sıklığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Mevcut kesitsel çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’ne başvuran hastalar arasından rastgele seçilen gönüllüler üzerinde gerçekleştirildi. Fonseca Anamnestik İndeksi (FAI) temporomandibular bozuklukların tanısında kullanıldı. Uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’nin (PUKI) Türkçe versiyonu kullanıldı. Depresyon, stres ve anksiyete düzeylerini değerlendirmek için Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21'in (DASS-21) Türkçe versiyonu kullanıldı. Bulgular: Araştırma 81 birey üzerinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına alınan örneklemdeki bireylerin %66,7’si kadınlardan oluşmaktadır. Bireylerin yaş medyanının 30,00 (23,00-44,00) olduğu gözlemlendi. Bireylerin depresyon puanı medyanı 4,00 (2,00-6,00), anksiyete puanı medyanı 4,00 (2,00-7,00), stres puanı medyanı 6,00 (3,00-9,00), Fonseca puanı medyanı 25,00 (15,00-45,00) ve Puki puanı medyanının 6,00 (4,00-8,00) olduğu gözlemlendi. Kadınların depresyon ve anksiyete puanının erkeklere göre daha yüksek olduğu fakat cinsiyetler arasındaki bu farklılığın istatistiksel açıdan önemli düzeyde olmadığı bulundu. Stres puanları açısından kadınlar ve erkekler arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı (p=0.011) bulundu ve kadınların erkeklere göre daha stresli olduğu gözlendi. Fonseca puanları açısından kadınlar ve erkekler arasındaki farklılık anlamlı (p=0.022) bulundu. Kadınlarda temporamandibular bozuklukların daha yüksek düzeyde olduğu gözlendi. Uyku kalitesi açısından kadınlar ve erkekler arasında önemli bir farklılık saptanmadı. Sonuç: Yüzyılın depremleri oldukça yıkıcı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Her alanda büyük bir yıkıma yol açan bu depremler hastaların depresyon, anksiyete ve stres oranları yükseltmiştir ve yaşamın her alanında etkilerini göstermeye devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Deprem , Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21(DASS-21) , Fonseca Anamnestik İndeksi(FAI) , Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi(PSQI) , Temporomandibular Bozukluk

Kaynakça

  1. Ehlers A, Clark DM. A cognitive model of posttraumatic stress disorder. Behav Res Ther. 2000;38(4):319-45.
  2. Almeida-Leite CM, Stuginski-Barbosa J, Conti PCR. How psychosocial and economic impacts of the COVID-19 pandemic can interfere on bruxism and temporomandibular disorders? J Appl Oral Sci. 2020;28:e20200263.
  3. Ugur K, Kartal F, Mete B, Tamam L, Demirkol ME. The Relationship Between Peritraumatic Dissociation and Anxiety Level, Perceived Stress, Anxiety Sensitivity and Coping with Earthquake Stress in Post-Earthquake Acute Stress Disorder Patients. Turk Psikiyatr Derg. 2021;32(4):253-60.
  4. Manfredini D, Lombardo L, Siciliani G. Temporomandibular disorders and dental occlusion. A systematic review of association studies: end of an era? J Oral Rehabil. 2017;44(11):908-23.
  5. De La Torre Canales G, Camara-Souza MB, Munoz Lora VRM, Guarda-Nardini L, Conti PCR, Rodrigues Garcia RM, et al. Prevalence of psychosocial impairment in temporomandibular disorder patients: A systematic review. J Oral Rehabil. 2018;45(11):881-9.
  6. Miglis MG. Autonomic dysfunction in primary sleep disorders. Sleep Med. 2016;19:40-9.
  7. Augusto VG, Perina KCB, Penha DSG, Dos Santos DCA, Oliveira VAS. Temporomandibular Dysfunction, Stress and Common Mental Disorders in University Students. Acta Ortop Bras. 2016;24(6):330-3.
  8. Yeler DY, Yilmaz N, Koraltan M, Aydin E. A survey on the potential relationships between TMD, possible sleep bruxism, unilateral chewing, and occlusal factors in Turkish university students. Cranio. 2017;35(5):308-14.
  9. Lei J, Fu J, Yap AU, Fu KY. Temporomandibular disorders symptoms in Asian adolescents and their association with sleep quality and psychological distress. Cranio. 2016;34(4):242-9.
  10. Boscato N, Almeida R, Koller C, Presta A, Goettems M. Influence of anxiety on temporomandibular disorders–an epidemiological survey with elders and adults in S outhern B razil. J Oral Rehabil. 2013;40(9):643-9.

Kaynak Göster

AMA
1.Balkanlıoğlu E, Kamalak A. Kahramanmaraş Depremlerinin Diş Hekimliği Fakültesine Başvuran Hastalarda Uyku Kalitesi, Depresyon, Anksiyete ve Stres Düzeylerindeki Değişim Üzerine Etkisi Ve Temporomandibuler Bozuklukların ve Yüz Ağrılarının Sıklığı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KSÜ Tıp Fak Der. 2025;20(2):103-108. doi:10.17517/ksutfd.1499641