Önem Kazanan Solunum Yolu Virüsleri ve Güncel Gelişmeler
Öz
Solunum yolu virüsleri son yıllarda artan tanı olanakları, yaşlı ve immün sistemi baskılanmış birey sayısının artması, değişen iklim koşulları, insan nüfusundaki artış, ulaşımın kolaylaşması ve bazı virüslerin pandemiye neden olabilme potansiyelleri nedeniyle giderek önem kazanmaktadır. Bu virüslerden özellikle respiratuar sinsityal virüs, influenza ve SARS-CoV-2 zatürreye neden olabilmekte, yaşlı ve bağışıklık sistemi zayıf hastalarda yaşamı tehdit edebilmektedir. Bunların dışında rinovirüs, adenovirüs, insan metapnömovirüsü giderek artan sıklıkta tanımlanan diğer solunum yolu virüslerindendir. Zoonotik kökenli virüslerin çeşitli mutasyonlarla insanda hastalık yapma özelliği kazanması ve salgınlara yol açmasını COVİD-19 ve Avian İnfluenza H5N1’de deneyimledik. Peki güncel tehditler ve gelişmeler neler? Bazı solunum yolu virüslerinden korunmak için aşı çalışmalarında ve tedavide umut verici gelişmeler mevcuttur. Yeni antiviral ilaçlar, monoklonal antikorlar ve aşı çalışmalarında durum ne? Bu genel derlemeyle önem kazanan solunum yolu virüslerinden bahsettik ve bu virüsler hakkındaki güncel gelişmeleri paylaştık.
Anahtar Kelimeler
Solunum yolu enfeksiyonları, Yeni hastalıklar, İnfluenzae, Paramiksovirüs, Koronavirüs, Bokavirüs
Etik Beyan
Kaynakça
- Başoğlu MS. Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları. Mirici A, Babaoğlu E, Mutlu P., TÜSAD Kitapları: Göğüs Hastalıkları Kitabı, 1.Baskı, İstanbul; Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği Yayınları, Kare Yayıncılık, 2019;15:5. ISBN: 978-605-89519-4-5
- Fendrick AM, Monto AS, Nightengale B, Sarnes B. The Economic Burden of Non–Influenza-Related Viral Respiratory Tract Infection in the United States. Arch Intern Med. 2003;163:487-94. doi: 10.1001/archinte.163.4.487.
- Glezen WP, Greenberg SB, Atmar RL, Pieadra PA, Couch RB. Impact of Respiratory Virus Infections on Persons With Chronic Underlying Conditions. JAMA. 2000;283:499-505. doi: 10.1001/jama.283.4.499.
- García-Bernalt DJ, Fernández-Soto P, Muro A. The Future of Point-of-Care Nucleic Acid Amplification Diagnostics after COVID-19: Time to Walk the Walk. Int J Mol Sci. 2022;23(22):14110. doi: 10.3390/ijms232214110.
- Kuşkucu MA, Mete B, Tabak F, Midilli K. Yetişkinlerde solunum yolu viral etkenlerinin 2010-2018 yılları arasındaki prevalansı ve mevsimsel dağılımı. Turk Mikrobiyol Cemiy Derg. 2020;50:21-6. doi: 10.5222/TMCD.2020.021.
- Agca H, Akalin H, Saglik I, Hacimustafaoglu M, Celebi S, Ener B. Changing epidemiology of influenza and other respiratory viruses in the first year of COVID-19 pandemic. J Infect Public Health. 2021;14:1186-90. doi: 10.1016/j.jiph.2021.08.004.
- Quan Y, Zhang Y, Yang G, Ma C, Liu M. Epidemiological characteristics of five non-COVID respiratory viruses among 37,139 all-age patients during 2018-2023 in Weifang, China: a cross-sectional study. BMC Infect Dis. 2024;24(1):1324. doi: 10.1186/s12879-024-10212-7.
- European Centre for Disease Prevention and Control. The European Respiratory Virus Surveillance Summary. [online]. ECDC: ERVISS; Stockholm; 2022 [Accessed 20 November 2024]. Available from: https://erviss.org/Summary.
- Özdemir B. TC Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar ve Erken Uyarı Dairesi Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu. 2024. 38-39. Hafta (16-29 Eylül 2024) Raporu; Ekim 2024, Ankara, Türkiye. Erişim adresi: https://grip.saglik.gov.tr/depo/influenzaraporu/2024/Haftalik_Influenza_Grip_Surveyans_Raporu_2024_38-39._Hafta_cb48c.pdf
- Lamb RA, Krug RM. Orthomyxoviridae: the viruses and their replication. In: Knipe DM, Howley PM, eds. Fundamental virology. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2001;p:725-69.