Psephellus pyrrhoblepharus Ekstrelerinin Sitotoksik Aktivitesi
Öz
Amaç: Birçok Psephellus ve Centaurea türü antipiretik, antiinflamatuar, diüretik ve sitotoksik gibi önemli farmakolojik aktivitelere sahiptir. Endemik bir bitki olan Psephellus pyrrhoblepharus (Boiss.) Wagenitz, Elazığ, Türkiye’den toplanmıştır. Son günlerde kanserde terapötik amaçlar için bitki kaynaklı bileşiklerin kullanımına olan ilgi artmaktadır. Bir kanser türü olan karaciğer kanseri de tüm dünyada milyonlarca insanı etkilemekteyken, karaciğer kanserini tedavi etmek için herhangi bir yaklaşım son derece değerlidir. Bu çalışmada, insan karaciğer kanseri hücresi (HepG2) kullanılarak P. pyrrhoblepharus bitkisinin topraküstü kısımlarından hazırlanmış olan metanol:su (1:1), kloroform ve n-hekzan ekstrelerinin sitotoksik potansiyelini değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntemler: 3-(4,5-dimetiltiyazol-2-il)-2,5-difenltetrazolyumbromit (MTT) metodu kullanılarak, insan karaciğer kanser hücre hatlarında (HepG2) farklı konsantrasyonlarda (50, 100, 200 ug/ml) MTT, farklı zaman noktalarında (6, 12, 24 s) çalışmalar gerçekleştirildi. Bulgular: Sitotoksisite ile ilgili olarak, farklı zaman noktalarında ekstrelerin maruziyetlerinin ardından hücre canlılığının azaldığı gözlenmiştir. Bununla birlikte, en yüksek sitotoksik aktivite, 24 saatte 100 ug/ml konsantrasyondaki kloroform ekstresinde gözlenmiştir. Bitkinin kloroform ekstresi, metanol:su ve n-hekzan ekstreleri ile karşılaştırıldığında 12 saatte 200 ug/ml konsantrasyonda en yüksek sitotoksik etkinliği göstermiştir. Sonuç: P. pyrrhoblepharus ekstrelerinin HepG2 karsinoma hücrelerinde doza ve zamana bağlı bir şekilde sitotoksik etki gösterdiği ileri sürülebilir. Genel olarak elde edilen sonuçlar, toksisite tehlikesi olmadan farklı uygulamalarda kullanılabilecek P. pyrhoblepharus ekstrelerinin eşik konsantrasyonları hakkında bilgi sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Akkol EK, Arif R, Ergun F, Yesilada E. Sesquiterpene lactones with antinociceptive and antipyretic activity from two Centaurea species. J Ethnopharmacol 2009; 122(2): 210–215.
- 2. Vajs V, Todorović N, Ristić M, Tešević V, Todorović B, Janaćković P, et al. Guaianolides from Centaurea nicolai: antifungal activity. Phytochemistry 1999; 52(3): 383–386.
- 3. Bakr RO, Mohamed SA, Ayoub N. PHENOLIC PROFILE OF Centaurea aegyptiaca L. growing in Egypt and its cytotoxic and antiviral activities. African J Tradit Complement Altern Med 2016; 13(6): 135–143.
- 4. Radan M, Carev I, Tesevic V, Politeo O, Culic VC. Qualitative HPLC-DAD/ESI-TOF-MS Analysis, Cytotoxic, and Apoptotic Effects of Croatian Endemic Centaurea ragusina L. Aqueous Extracts. Chem Biodivers 2017; 14(9).
- 5. Djeddi S, Chatter R, Karioti A, Argyropoulou C, Kharrat R, Skaltsa H. Analgesic activity of secondary metabolites from two Centaurea species. Planta Med 2008; 74(9): 37.
- 6. Aktumsek A, Zengin G, Guler GO, Cakmak YS, Duran A. Antioxidant potentials and anticholinesterase activities of methanolic and aqueous extracts of three endemic Centaurea L. species. Food Chem Toxicol 2013; 55: 290–296.
- 7. Pollock JL, Kogan LA, Thorpe AS, Holben WE. (±)-Catechin, A Root Exudate of the Invasive Centaurea Stoebe Lam. (Spotted Knapweed) Exhibits Bacteriostatic Activity Against Multiple Soil Bacterial Populations. J Chem Ecol 2011; 37(9): 1044–1053.
- 8. Gülcemal D, Alankuş-Çalışkan Ö, Karaalp C, Örs AU, Ballar P, Bedir E. Phenolic Glycosides with antiproteasomal activity from Centaurea urvillei DC. subsp. urvillei. Carbohydr Res 2010; 345(17): 2529–2533.
- 9. Csupor D, Widowitz U, Blazsõ G, Laczkõ-Zöld E, Tatsimo JSN, Balogh Á, et al. Anti-inflammatory activities of eleven centaurea species occurring in the carpathian basin. Phyther Res 2013; 27(4).
- 10. Gürbüz I, Yesilada E. Evaluation of the anti-ulcerogenic effect of sesquiterpene lactones from Centaurea solstitialis L. ssp. solstitialis by using various in vivo and biochemical techniques. J Ethnopharmacol 2007; 112: 284–291.