SAĞLIK KURUMLARINDA STRATEJİK YÖNETİM: ÇALIŞAN KATILIMI ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME

Öz

Çevre şartlarının değişmesi, teknolojinin gelişmesi ve rekabetin artması sağlık kurumlarını etkilemiştir. Ortaya çıkan bu değişim ve gelişimlere ayak uydurmak, kurumların varlıklarını devam ettirebilmek için stratejik yönetim anlayışının gerekliliğini ortaya koymuştur. Stratejik yönetim sağlık kurumlarının iç ve dış çevrelerini tanımasını, maliyetlerin azaltılmasında ve yöneticilere etkili ve zamanında karar alınmasında katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneğinde stratejik yönetim uygulamalarının çalışanlar tarafından bilinirliliğini ve stratejik planlama sürecine katılımı değerlendirmektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji yaklaşımı benimsenmiştir. Bu amaçla Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görev yapan farklı meslek gruplarından 28 katılımcı ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tematik kodlama yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan görüşmelerin değerlendirilmesi sonucunda elde edilen bulgular, stratejik planlama ve performans ölçümü gibi temel süreçlerin kurumsal düzeyde yapılandırıldığı ancak çalışanların bu süreçlere aktif olarak katılımları ve içselleştirme bakımından geliştirilmeye yönelik bir görünüm sergilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• yönetim
• sağlık kurumları yönetimi
• stratejik yönetim

Etik Beyan

Şırnak Üniversitesi Etik Kurul Başkanlığı’nın 07.12.2023 tarih ve 2023/84408 sayılı kararı ile etik kurul izni alınmıştır.

TRATEGIC MANAGEMENT IN HEALTH INSTITUTIONS: A QUALITATIVE STUDY ON EMPLOYEE PARTICIPATION

Öz

The changing environmental conditions, technological advancements, and increased competition have impacted healthcare institutions. This has highlighted the necessity of strategic management for institutions to maintain their existence and adapt to these changes and developments. Strategic management contributes to healthcare institutions understanding their internal and external environments, reducing costs, and enabling managers to make effective and timely decisions. The aim of this study is to evaluate the awareness of strategic management practices among employees and their participation in the strategic planning process in the case of Malatya Training and Research Hospital. The research adopted the phenomenological approach, a qualitative research design. For this purpose, face- to-face interviews were conducted with 28 participants from different professional groups working at Malatya Training and Research Hospital. Data were collected through a semi-structured interview form. The obtained data were analyzed using the thematic coding method. The findings obtained from the evaluation of the interviews show that fundamental processes such as strategic planning and performance measurement are structured at the institutional level. However, it shows that there is room for improvement in terms of employees' active participation in and internalization of these processes.

Kaynakça

1. Adeoye-Olatunde, O., A., & Olenik, N.,L., (2021). Research and scholarly methods: semi-structured interviews. J Am Coll Clin Pharm. 4: 1358–1367. https://doi.org/10.1002/jac5.1441
2. Afonina, A. & Chalupsky, V. (2012) The current strategic management tools and techniques: the evidence from czech republic. Economics and Management, 17(4): 1535-1544.
3. Alan, G. ve Güven, A. (2018). Sağlık kurumlarında stratejik yönetim araçları üzerinden değerlendirme: Kamu hastaneleri kurumu örneği. 2. Uluslararası el ruha sosyal bilimler kongresi, 9-11 şubat 2018- Şanlıurfa
4. Alim, D. S., & Wening, N. (2021).A review of the use of strategic management tools in the healthsector. Indian Journal of Forensic Medicine & Toxicology, 15(4), 975-982. https://doi.org/10.37506/ijfmt.v15i4.16834
5. Allen, M. N., & Jensen, L. (1990). Hermeneutical inquiry: meaning and scope. Western Journal of Nursing Research, 12, 241-253. doi:10.1177/019394599001200209
6. Baltacı, A. (2020). Sağlık hizmetlerinde stratejik planlama. Sage Matbaacılık: Ankara.
7. Balıkel, A. E. (2026). Örgütsel sürdürülebilirliğin çalışan katılımı ve iş tatmini üzerindeki etkisi: Kurumsal iletişimin aracı rolü. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(1), 304-330.
8. Barry, M., & Wilkinson, A. (2016). Pro-social or pro-management? A critique of the conception of employee voice as a pro-social behaviour within organizational behaviour. British Journal of Industrial Relations, 54, 261-284.

9. Biçer, E. B. (2018). Sağlık kurumları yöneticilerinin stratejik yönetim tekniklerine bakış açılarının ve yaklaşım tarzlarının belirlenmesi: Sivas ili örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(4), 405-427. https://doi.org/10.11611/yead.482685
10. Bilgin-Demir, İ. ve Uğurluoğlu, Ö. (2015). Sağlık kurumlarında stratejik yönetim araçları. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 18(2): 219-251.
11. Bouzioti, D. (2023). Introducing the phenomenological model of performance practice (pmpp): phenomenological research design and the lived experience in performance. International Journal of Qualitative Methods, 22. https://doi.org/10.1177/16094069231211142
12. Chotia, V., Khoualdi, K., Broccardo, L., & Yaqub, M. Z. (2025). The role of cyber security and digital transformation in gaining competitive advantage through Strategic Management Accounting. Technology in Society, 81, 102851.
13. Çağatay, A. ve Öztürk, Z. (2021). Opinions of the managers in health ınstitutions on the use of strategic management tools. Cumhuriyet University Journal Of Economics And Administrative Sciences, 22(2), 1-29.
14. Franca, V., & Pahor, M. (2014). Influence of management attitudes on the implementation of employee participation. Economic and Industrial Democracy, 35(1), 115-142.
15. Hoşgör, H. K., ve Sezgin, M. (2024). Sağlık sektöründe stratejik yönetim araçlarının kullanımına ilişkin bir içerik analizi (2008-2023). Sosyal, Beşeri Ve İdari Bilimler Dergisi, 7(6), 415–434. Https://Doi.Org/10.26677/Tr1010.2024.1401
16. Huebner, C., & Flessa, S. (2022). Strategic management in healthcare: a call for long-term and systems-thinking in an uncertain system. International Journal of Environmental Research And Public Health, 19(14), 8617. Https://Doi.Org/10.3390/İjerph19148617
17. Kandemir, A., ve Uğurluoğlu, Ö. (2017). Sağlık kurumları yönetimi literatüründe stratejik yönetim üzerine yürütülen çalışmaların içerik analizi ile incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 20(1), 49-68.
18. Khalid, K., & Nawab, S. (2018). Employee participation and employee retention in view of compensation. Sage Open, 8(4), 2158244018810067.
19. Kördeve, M. K. (2018). Sağlık işletmelerinde stratejik yönetime genel bir bakış. Ed.Çiftçi, Gamze Ebru, İçinde İşletme Fonksiyonlarında Bazı Temel Uygulamalar Ve Güncel Yaklaşımlar. İksad Publishing House.
20. McGrath, C., Palmgren, P. J., & Liljedahl, M. (2019). Twelve tips for conducting qual-itative research interviews. Med Teach, 41(9):1002–1006.https://doi.org/10.1080/0142159X.2018.1497149
21. Mihic, M. M., Obradovic, V. L., Todorovic, M. L. & Petrovic, D. C. (2012). Analysis of ımplementation of the strategic management concept in the healthcare system of serbia, Healthmed, 6(10), 3448-3457.
22. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. SAGE Publications, Inc., https://doi.org/10.4135/9781412995658
23. Naamati Schneider, L. (2020). Strategic management as adaptation to changes in the ecosystems of public hospitals in Israel, Israel Journal of Health Policy Research, 9(1): 1
24. Naranjo-Gil, D. (2014). Stratejik değişimle karşı karşıya kalan hastanelerde üst düzey yönetim ekiplerinin rolü: Performans üzerindeki etkileri. Uluslararası Sağlık Yönetimi Dergisi, 8(1), 34–41. Https://Doi.Org/10.1179/2047971914y.0000000078
25. Puyt, R. W., Antoniou, P. H., & Caputo, A. (2024). The Ansoff archive: Revisiting Ansoff's legacy and the holistic approach to strategic management. Strategic Change, 33(6), 513–518. https://doi.org/10.1002/jsc.2600
26. Samıkıran, S. ve Çolakoğlu, T. (2026). Çevik iş ortamlarında çalışan katılımı ve inovasyon: İnsan kaynakları stratejilerinin kavramsal analizi. International Social Sciences Studies Journal, 12(1), 126- 137. doı: https://doi.org/10.5281/zenodo.183 94658
27. Sinnaiah, T., Adam. S & Mahadi, B. (2023), A strategic management process: the role of decision-making style and organisational performance. Journal of Work-Applied Management, 15(1), 37–50. doi: https://doi.org/10.1108/JWAM-10-2022-0074
28. Singh, S., & Dixit, P. K. (2011). Employee retention: The art of keeping the people who keep you in business. International Journal of Business and Management Research, 1, 441-448.
29. Singh, S. K. G. (2009). A study on employee participation in decision making. Unitar e-journal, 5(1), 20-38.
30. Soylu, Y., & İleri, H. (2014). Hastanelerde stratejik yönetim uygulamaları S.Ü. Meram Tıp Fakültesi örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 13(1-2), 79-96.
31. Steinmann, H., Schreyögg, G. & Koch, J. (2020). Management: Grundlagen Der Unternehmensführung. Konzepte, Funktionen, Fallstudien; Gabler: Wiesbaden, Germany.
32. Winter Af, Ammenwerth E, Bott Oj, Brigl B, Buchauer A, Gräber S, Grant A, Häber A, Hasselbring W, Haux R, Heinrich A, Janssen H, Kock I, Penger Os, Prokosch Hu, Terstappen A. & Winter A. (2001). Strategic information management plans: the basis for systematic information management in hospitals. Int J Med Inform, 64(2-3):99-109. Doi: 10.1016/S1386-5056(01)00219-2.
33. Yalpa, B. G. (2025). Yeşil çalışan katılımı (green work engagement) ölçeği Türkçe geçerlemesi. Kent Akademisi, 18(6), 3554-3573. https://doi.org/10.35674/kent.1676550
34. Zengin, M. (2023). Yönetim yaklaşımlarından stratejik yönetim modelinin işletmelerin geleceğine etkileri üzerine kavramsal bir inceleme. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 7(13), 119-137. Https://Doi.Org/10.55830/Tje.1208569
35. Zwick, T. (2004). Employee participation and productivity. Labour Economics, 11(6), 715-740.