Araştırma Makalesi

Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye'nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi

Cilt: 7 Sayı: 1 31 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye'nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi

Öz

Bu çalışma, depremin kadınlar üzerindeki toplumsal, sosyoekonomik ve sağlık sonuçlarının etkilerini belirlemek amacıyla planlandı. Çalışma Ekim-Kasım 2023 tarihlerinde 14 kadın ile kalitatif tipte gerçekleştirildi. Diyarbakır ilinde yaşayan ve depremden etkilenen; 5 hemşire, 5 deprem nedeniyle yerinden edilmiş ve 4 anne olan kadın ile çalışma tamamlandı. Çalışma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplandı. Görüşmeler, deşifre sonrası tematik analiz ile değerlendirildi. Çalışma için kurumsal ve bireysel etik onamlar alındı. Kadınların yaş ortalaması 43 olup, 13’ü evli, tamamı lise ve üzeri mezun ve 11’i gelir getiren bir işte çalıştığı belirlendi. Katılımcıların %71,4’ünün evi tamamen yıkılmış ya da hasar görmüştü, %35,7’sinin ailesinden yaralanan/zarar görenler vardı ve %57,1’i sevdiği birini deprem nedeniyle kaybetmişti. Kadınlar ev içi sorumlulukları olarak, %96’sı çocukları yetiştirmenin, %78,6’sı ev yönetiminin ve %78,6’sı aile üyelerine bakım vermenin görevleri olduğunu belirtti. Kadınların barınma sorunları, ev içi rollerinin artması, eşe destek olma, ekonomik gelir kaynaklarını sürdürmesi kaygıları ve çocukların bakımı konusunda yaşadıkları endişeler en önemli görülen sorunlar arasındaydı. Deprem sonrası kadınların ev içi sorumluluklarını artırdığı, çocuk bakımında zorlandıkları ve iş yaşantısından geride kaldıkları belirlendi. Deprem sonrası çalışmak zorunda kalan hemşireler ailelerini geride bırakma ve destek olmamama durumlarını ve hastalara yardım etmede yaşadıkları tatmini de bildirdi. Sonuç olarak, deprem sonrası kadınlar toplumsal cinsiyet rollerinde artış yaşamışlardır. Kadınların sorumluluklarındaki bu artış kırılgan olma durumlarını artırmaktadır. Bu nedenle kadınları afet zamanlarında destek olacak ve koruyacak mekanizmalarının geliştirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alison, H.P., Jen, A.S., Tania, V., Jeanette, C., James, W., & Richard, C.C. (2014). Menstrual management: a neglected aspect of hygiene interventions. Disaster Prev Managament, 23, 437–454.
  2. Budhathoki, S.S., Bhattachan, M., & Castro-Sánchez, E. (2018). Menstrual hygiene management among women and adolescent girls in the aftermath of the earthquake in Nepal. BMC Women's Health, 18 (1), 33.
  3. Campbell, D.W., Campbell, J.C., Yarandi, H.N., O’Connor, A.L., Dollar, E., & Killion, C. (2016). Violence and abuse of internally displaced women survivors of the 2010 Haiti earthquake. Int J Public Health, 61(8), 981–992.
  4. Ekanayake, S., Prince, M., Sumathipala, A., Siribaddana, S., & Morgan, C. (2013). "We lost all we had in a second": coping with grief and loss after a natural disaster. World Psychiatry, 12(1), 69-75.
  5. Geisz-Everson, M. A., Dodd-McCue, D., & Bennett, M. (2012). Shared experiences of CRNAs who were on duty in New Orleans during Hurricane Katrina. AANA Journal, 80(3), 205–212.
  6. Gündüz F. (2022). Afetlerde kadın ve toplumsal cinsiyet perspektifi ile çıkarılması gereken dersler (Haiti ve Japonya depremi örneği). IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 440-461.
  7. Hugelius, K., & Adolfsson, A. (2019). The HOPE model for disaster nursing - A systematic literature review. International Emergency Nursing, 45, 1–9.
  8. Irshad, H., Mumtaz, Z., & Levay, A. (2012). Long-term gendered consequences of permanent disabilities caused by the 2005 Pakistan earthquake. Disasters, 36(3), 452–464.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2023

Kabul Tarihi

18 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yakıt Ak, E., & Uyurdağ, N. (2024). Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(1), 142-160. https://doi.org/10.33708/ktc.1390146
AMA
1.Yakıt Ak E, Uyurdağ N. Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi. KTC. 2024;7(1):142-160. doi:10.33708/ktc.1390146
Chicago
Yakıt Ak, Eda, ve Nermin Uyurdağ. 2024. “Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 7 (1): 142-60. https://doi.org/10.33708/ktc.1390146.
EndNote
Yakıt Ak E, Uyurdağ N (01 Mayıs 2024) Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 7 1 142–160.
IEEE
[1]E. Yakıt Ak ve N. Uyurdağ, “Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi”, KTC, c. 7, sy 1, ss. 142–160, May. 2024, doi: 10.33708/ktc.1390146.
ISNAD
Yakıt Ak, Eda - Uyurdağ, Nermin. “Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi 7/1 (01 Mayıs 2024): 142-160. https://doi.org/10.33708/ktc.1390146.
JAMA
1.Yakıt Ak E, Uyurdağ N. Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi. KTC. 2024;7:142–160.
MLA
Yakıt Ak, Eda, ve Nermin Uyurdağ. “Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi”. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, c. 7, sy 1, Mayıs 2024, ss. 142-60, doi:10.33708/ktc.1390146.
Vancouver
1.Eda Yakıt Ak, Nermin Uyurdağ. Afetin Toplumsal Cinsiyet Boyutu: Türkiye’nin Diyarbakır Şehrinde Depremi Yaşayan Kadınlarla İlgili Bir Örnek Olay İncelemesi. KTC. 01 Mayıs 2024;7(1):142-60. doi:10.33708/ktc.1390146

Cited By

Dergide yayımlanan tüm çalışmalar, kamu ve tüzel kişilerce, gerekli atıflar verilmek koşuluyla kullanıma açık olup dergide yayımlanmış çalışmaların tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.