Dijital Aktivizm ve Toplumsal Cinsiyet Odağındaki Araştırmaların Bibliyometrik Analizi: Mevcut Eğilimler ve Gelecek Yönelimler

Öz

Kavram olarak dijital aktivizm, toplumsal hareketlere dahil olan bireylerin ve bu hareketlerin katılımcılarının, otorite konumundaki kurum/kişilere karşı taleplerini ifade etmek için dijital medyayı kullandıkları kamusal bir faaliyet olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada dijital aktivizm ve toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Ortaya çıkan eğilimleri ve gelişmeleri belirlemek için performans analizi ve görselleştirme teknikleri kullanılarak 475 çalışmanın bibliyometrik analizi yapılmıştır. Yazarlar, ülkeler, referanslar ve anahtar kelimelerin sınıflandırmaları, kümeleri ve atıf patlamalarını belirlemek için CiteSpace ve VOSviewer programları birlikte kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, araştırma alanını şekillendiren temel temaları, iş birliklerini ve eğilimleri belirleme hedefi ile dijital aktivizm ve toplumsal cinsiyet hakkındaki mevcut literatürün kapsamlı bir analizini sağlayarak eğilimleri ortaya koymak ve gelecek yönelimlere dair ön görülerde bulunmaktır. Alanda en çok yayının üretildiği ülkeler sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere ve Kanada olarak belirlenmiştir. Alanda öne çıkan dergiler ise Feminist Media Studies, Women's Studies International Forum ve Feminist Theory olarak bulunmuştur. Alanda en üretken yazarlar, Fernandez Romero, Nunez Puente ve Bartlett iken; en çok atıfı alan çalışmaların yazarları ise; Baer (2016), Clark (2016) ve Mendes (2018) olmuştur. En çok kullanılan kelimeler ise “feminizim”, “sosyal medya” “feminist aktivizm”, “dijital aktivizm”, “aktivizm” ve “toplumsal cinsiyet” olarak öne çıkmıştır. Belge ortak atıf analizleri sonucunda dijital feminist aktivizm, sosyal medya aktivizmi ve ırkçılık karşıtı çalışmalar temel kümeler olarak bulgulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda dijital aktivizmin toplumsal cinsiyet çalışmalarına yeni bir soluk getirdiği ve gelecekte de bu yöndeki çalışmaların artarak devam edeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital aktivizm
• Toplumsal cinsiyet
• Bibliyometrik analiz
• Sosyal medya
• Yeni medya.

Bibliometric Analysis of Research Focused on Digital Activism and Gender: Current Trends and Future Directions

Öz

The concept of digital activism is a public activity in which individuals who will carry out social movements and participants who will support these actions use digital media effectively to voice their demands against those in power. This study aims to explore the relationship between digital activism and gender. A bibliometric analysis of 475 studies was employed using performance analysis and visualization techniques to identify emerging trends and developments. CiteSpace and VOSviewer programs were used together to identify classifications, clusters and citation bursts of authors, countries, references and keywords. The objective of this study is to ensure a comprehensive analysis of the existing literature on digital activism and gender with the aim of identifying the key themes, collaborations and trends shaping the research field, revealing trends and providing insights into future directions. The USA is the country with the highest number of publications in this field, followed by the United Kingdom and Canada. The prominent journals in the field are Feminist Media Studies, Women's Studies International Forum and Feminist Theory. The most prolific authors in the field were Fernandez Romero, Nunez Puente and Bartlett. The most commonly used words were “feminism”, “social media”, “feminist activism”, “digital activism”, “activism” and “gender”. As a result of the document co-citation analysis, digital feminist activism, social media activism and anti-racist studies were found to be the main clusters. As a result of the analysis, it is thought that digital activism has brought a breath of fresh air to gender studies and that studies in this direction will continue to increase in the future.

Anahtar Kelimeler

• Digital activism
• Gender
• Bibliometric analysis
• Social media
• New media.

Kaynakça

1. Adalı, G., Yardibi, F., Aydın, Ş., Güdekli, A., Aksoy, E., & Hoştut, S. (2024). Gender and Advertising: A 50-Year Bibliometric Analysis. Journal of Advertising, 1–21. https://doi.org/10.1080/00913367.2024.2343291
2. Baer, H. (2018). Redoing feminism: Digital activism, body politics, and neoliberalism. In Digital Feminisms (pp. 25-42). Routledge.
3. Banet-Weiser, S., & Miltner, K. M. (2015). #MasculinitySoFragile: culture, structure, and networked misogyny. Feminist Media Studies, 16(1), 171–174. https://doi.org/10.1080/14680777.2016.1120490
4. Castells, M. (2013). Communication Power. Oxford University Press, USA.
5. Chen, C. (2017). Science Mapping: A Systematic Review of the Literature. Journal of Data and Information Science, 2(2), 1–40. https://doi.org/10.1515/jdis-2017-0006
6. Chen, C., & Leydesdorff, L. (2014). Patterns of connections and movements in dual‐map overlays: A new method of publication portfolio analysis. Journal of the association for information science and technology, 65(2), 334-351.
7. Chen, C., & Song, M. (2019). Visualizing a field of research: A methodology of systematic scientometric reviews. PLOS ONE, 14(10), e0223994. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0223994
8. Chen, C., Ibekwe‐SanJuan, F., & Hou, J. (2010). The structure and dynamics of cocitation clusters: A multiple‐perspective cocitation analysis. Journal of the American Society for information Science and Technology, 61(7), 1386-1409.

9. Chon, M-G., & Park, H. (2019). Social media activism in the digital age: Testing an integrative model of activism on contentious issues. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1077699019835896
10. Clark, R. (2016). “Hope in a hashtag”: The discursive activism of# WhyIStayed. Feminist media studies, 16(5), 788-804.
11. Clark-Parsons, R. (2019). “I See You, I Believe You, I Stand With You”: #MeToo and the performance of networked feminist visibility. Feminist Media Studies, 21(3), 362–380. https://doi.org/10.1080/14680777.2019.1628797
12. Considine, S. (2009). Homepage: Internet activism and women. Field:journal, 3 (1), 133-142.
13. Cortés-Ramos, A., Torrecilla García, J.A., Landa-Blanco, M., Poleo Gutiérrez F.J., & Castilla Mesa, M.T. (2021). Activism and social media: Youth participation and communication. Sustainability, 13(10485), 2-13.
14. Coşkun Tuna, P., & Türkölmez, O. (2023). Yeni Toplumsal Hareketler ve Dijital Aktivizm. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240. https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396
15. Çil, S. (2021). Dijital Aktivizm. Aslıhan Zinderen (Ed.). Dijital Sosyoloji Çalışmaları, 93- 121.
16. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
17. Feng, X., Wang, X., & Su, Y. (2022). An analysis of the current status of metaverse research based on bibliometrics. Library Hi Tech, 42(1), 284-308.
18. Garip, S. (2022). Dijital Aktivizm ve Sosyal Medya Aktivizm Kavramlarını Ayırmak: Kuramsal Bir Değerlendirme. Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi, 6(14), 81-89.
19. Gretzel, U. (2017). Social media activism in tourism. Journal of Hospitality and Tourism, 15(2), 1-14.
20. Guo, Y., Geng, X., Chen, D., & Chen, Y. (2022). Sustainable Building Design Development Knowledge Map: A Visual Analysis Using CiteSpace. Buildings, 12(7), 969.
21. Gürel, E., & Nazlı, A. (2019). Dijital Aktivizm: Change.org Kampanyaları Üzerine Bir Analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 187-206. https://doi.org/10.18037/ausbd.668642
22. Işık, T. (2021). Yeni medya ve dijital aktivizm. Rezal Koç (Ed.), Dijital aktivizm ağ toplumunda imaj, kimlik, gözetim (s.111-137). Konya: Eğitim Yayınevi.
23. Jackson, S. J., Bailey, M., & Welles, B. F. (2020). # HashtagActivism: Networks of race and gender justice. Mit Press.
24. Jane, E. A. (2014). ‘Back to the kitchen, cunt’: speaking the unspeakable about online misogyny. Continuum, 28(4), 558–570. https://doi.org/10.1080/10304312.2014.924479
25. Karatzogianni, A. (2015). Firebrand waves of digital activism 1994-2014. New York: Palgrave Macmillan.
26. Keller, J., Mendes, K., & Ringrose, J. (2018). Speaking ‘unspeakable things’: Documenting digital feminist responses to rape culture. Journal of gender studies, 27(1), 22-36.
27. Kiraz, S., & Kestel, S. (2017).Kadınların madun sorunsalı ve bir alternatif olarak yeni medyada dijital aktivizm: Change. org. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 53, 139-163. https://doi.org/10.17064/iuifd.321654
28. Klarin, A. (2024). How to conduct a bibliometric content analysis: Guidelines and contributions of content co‐occurrence or co‐word literature reviews. International Journal of Consumer Studies, 48(2), e13031.
29. Köse, G. (2020). Toplumsal Hareketlenmede Önemli Bir Durak: Sosyal Ağlarda Dijital Aktivizm ve Dinamiklerine İlişkin Y ve Z Kuşağının Farkındalıkları Üzerine Bir Araştırma. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1255-1288.
30. Kumar, S., Sahoo, S., Lim, W.M., & Dana, L.P. (2022). Religion as a Social Shaping Force in Entrepreneurship and Business: Insights from a Technology-Empowered Systematic Literature Review. Technological Forecasting and Social Change, 175, 121393. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.121393.
31. Langfield, N. (2017). Social media activism is no joke. https://www.queensjournal.ca/social-media-activism-is-no-joke/
32. Macchi Silva, V. V., Ribeiro, J. L. D., Alvarez, G. R., & Caregnato, S. E. (2019). Competence-based management research in the Web of Science and Scopus databases: Scientific production, collaboration, and impact. Publications, 7(4), 60.
33. Mendes, K. (2019). Digital Feminist Activism: Girls and Women Fight Back Against Rape Culture. Oxford University Press.
34. Mendes, K., Ringrose, J., & Keller, J. (2018). #MeToo and the promise and pitfalls of challenging rape culture through digital feminist activism. European Journal of Women’s Studies, 25(2), 236-246. https://doi.org/10.1177/1350506818765318
35. Önder, H. B. (2016). "Dijital Kültür ve Dijital Aktivizm Karşısında Stratejik Halkla İlişkilerin Değişen Durumu", Orta Karadeniz İletişim Çalışmaları Dergisi, 1 (1), s. 29-35.
36. Papacharissi, Z. (2015). Affective publics and structures of storytelling: sentiment, events and mediality. Information, Communication & Society, 19(3), 307–324. https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1109697
37. Rani, M. (2019). Social media activism: Its impact on real life. https://www.researchgate.net/publication/331438569_social_media_activism_its_impact_on_real_life
38. Rodino-Colocino, M. (2014). #YesAllWomen: Intersectional Mobilization Against Sexual Assault is Radical (Again). Feminist Media Studies, 14(6), 1113–1115. https://doi.org/10.1080/14680777.2014.975475
39. Schultz, Dan (2008). “A DigiActive Introduction to Facebook Activism”, http://www.digiactive.org/wp-content/uploads/digiactive_facebook_activism.pdf, p.1-15.
40. Shah, V. et al. (2013). The Era of Digital Activism. International Journal of Information Technology, Communications and Convergence, 2(4), 295-307.
41. Tani, E. (2019). Ağ Toplumunda Sokak Aktivizminden Dijital Aktivizme Geçiş. Dijital Aktivizm Üzerine (1. Baskı) içinde, 1-31.
42. Tani, E. ve Boztepe Taşkıran, H. (2018). Çevreci Sivil Toplum Kuruluşlarının Dijital Ak- tivizm Faaliyetlerine Yönelik Bir Araştırma. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (47), 524-546.
43. Taylor, V., & Rupp, L. J. (1993). Women's culture and lesbian feminist activism: A reconsideration of cultural feminism. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 19(1), 32-61.
44. Thrift, S. C. (2014). #YesAllWomen as Feminist Meme Event. Feminist Media Studies, 14(6), 1090–1092. https://doi.org/10.1080/14680777.2014.975421
45. Tuna, Ç. P. & Türkölmez, O. (2023). Yeni toplumsal hareketler ve dijital aktivizim. Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 4(2), 211-240. http://doi.org/10.58658/kaypod.1314396.
46. Westergaard, N. (2016). Social media activism: Effective or slacktivism?. https://www.branddrivendigital.com/social-media-activism-effective-slacktivism/
47. Williams, S. (2015). Digital Defense: Black Feminists Resist Violence With Hashtag Activism. Feminist Media Studies, 15(2), 341–344. https://doi.org/10.1080/14680777.2015.1008744
48. Yardibi, F., & Demirci, S. (2024). Global trends and hot spots in cerebral venous sinus thrombosis research over the past 50 years: a bibliometric analysis. Neurological Research, 1-12.
49. Yardibi, F., & Hoştut, S., (2024). Bibliometric Analysis on Ethical Issues of Artificial Intelligence in New Media . 11. Uluslararası İletişim Günleri / Dijital Eşitsizlik ve Veri Sömürgeciliği Sempozyumu Türkiye (pp.239). İstanbul, Turkey.
50. Yeygel Çakır, S. (2017). Sosyal Medyada Dijital Aktivist Haraketler Üzerine Kuramsal Bir İnceleme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(2), 753-783. https://doi.org/10.19145/e-gifder.303261
51. Yüksel, O. (2013, 5 Temmuz). Arap Baharı ve Sosyal Medya. Erişim adresi: https://politikakademi.org/2013/07/arap-bahari-ve-sosyal-medya/
52. Zhang, Y., He, H., Khandelwal, M., Du, K., & Zhou, J. (2023). Knowledge mapping of research progress in blast-induced ground vibration from 1990 to 2022 using CiteSpace-based scientometric analysis. Environmental Science and Pollution Research, 30(47), 103534-103555.