Kırmızı Fenerler Filminin Eril Tahakküm ve Mikro İktidar Bağlamında Kadın ve Mekân İlişkisinin Söylem Analizi

Öz

Kadın ve mekân kavramları, toplumsal cinsiyet çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu kavramlar, feminist coğrafya ve toplumsal cinsiyet teorileri bağlamında ele alınarak, kadınların toplumsal rollerinin fiziksel ve sosyal mekânla nasıl ilişkilendirildiğini anlamaya odaklanır. Mekân, kadınların yaşamlarını şekillendiren ve toplumsal cinsiyet rollerini pekiştiren bir unsur olarak görülmektedir. Bu çalışmada, Zhang Yimou'nun Kırmızı Fenerler (Kırmızı Fenerler, 1991) filmi, kadın ve mekân ilişkisi temel alınarak; eril tahakküm, hegemonik erkeklik, mikro iktidar ve ön plana çıkarılmış kadınlık kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmanın analizinde söylem analizi yöntemi kullanılmıştır. Filmde, kadınların mekânsal olarak nasıl konumlandırıldığı ve bu mekânlar aracılığıyla eril tahakküm ile mikro iktidarın nasıl pekiştirildiği gösterilmektedir. Çalışmada, mekânın tasarımı, diyaloglar ve konaktaki alt-üst ilişkileri üzerinden toplumsal cinsiyet rollerini belirleyen söylemler incelenmiştir. Bu bağlamda, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda farkındalık yaratmayı ve eleştirel düşünmeyi teşvik etmeyi hedeflemektedir. Filmdeki kadın deneyimlerinin analizi, patriyarkal düzenin anlaşılmasına ve bu düzenin sinema yoluyla nasıl yeniden üretildiğinin fark edilmesine katkı sağlamaktadır. Böylece izleyicilere ve araştırmacılara, toplumsal cinsiyet normlarının sinemadaki temsiline dair derin bir anlayış sunulması ve toplumsal cinsiyet adaletine ilişkin duyarlılığın artırılması istenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kırmızı Fenerler
• Eril Tahakküm
• Ön Plana Çıkarılmış Kadınlık
• Hegemonik Erkeklik
• Mikro İktidar

Discourse Analysis of the Relationship between Women and Space in the Context of Masculine Domination and Micro Power in Raise the Red Lantern Film

Öz

The concepts of women and space have an important place in gender studies. These concepts are discussed in the context of feminist geography and gender theories, focusing on understanding how women's social roles are associated with physical and social space. Space is seen as an element that shapes women's lives and reinforces gender roles. In this study, Zhang Yimou's Raise the Red Lantern (1991) is analyzed within the framework of the concepts of masculine domination, hegemonic masculinity, micro-power and foregrounded femininity, based on the relationship between women and space. A discourse analysis method was used in the study. The film shows how women are positioned spatially and how masculine domination and micro-power are reinforced through these spaces. In the study, the discourses that determine gender roles through the design of the space, dialogues and subordinate-superior relations in the mansion are examined. In this context, it aims to raise awareness on gender equality and encourage critical thinking. The analysis of women's experiences in the film contributes to the understanding of the patriarchal order and how this order is reproduced through cinema. Thus, the aim is to provide viewers and researchers with a deeper understanding of the representation of gender norms in cinema and to increase sensitivity towards gender justice

Anahtar Kelimeler

• Raise the Red Lantern
• Masculine Domination
• Hegemonic Masculinity
• Micro Power
• Foregrounded Femininity

Kaynakça

1. Bartky, S. L. (1990). Femininity and Domination: Studies in the Phenomenology of Oppression. London: Routledge.
2. Bourdieu, P. (2015). Eril Tahakküm (B. Yılmaz, Çev.). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
3. Butler, J., & Trouble, G. (1990). Feminism and The Subversion of Identity. Gender trouble, 3(1), 3-17.
4. Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (Başak Ertür, Çev.). İstanbul: Metis Yay.
5. Carrigan, T., Connell, B., & Lee, J. (2002). Toward a New Sociology of Masculinity. In R. Adams & D. Savran (Eds.), The Masculinity Studies Reader. Oxford: Blackwell.
6. Chambers, C. (2005). Masculine Domination, Radical Feminism and Change. Feminist Theory, 6(3), 325-346.
7. Connell, R. W. (1987). Gender and Power Sydney. Australia: Allen and Unwin.
8. Connell, R. W. (2005). Masculinities. Berkeley/Los Angeles: University of California Press.

9. Connell, R. W. (2019). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Toplum, Kişi ve Cinsel Politika. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
10. Cui, Y. (2023). How Does The Film Raise The Red Lantern Explore The Oppression of Women by The Patriarchal Society in China. Psychology, 13(10), 476-483.
11. Gramsci, A. (2011). Hapishane Defterleri: Cilt 1 (E. Ekici, Çev.). İstanbul: Kalkedon Yayınları.
12. Gül, S. S., & Nizam, Ö. K. (2021). Sosyal Bilimlerde İçerik ve Söylem Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 181-198.
13. Foucault, M. (1979). Discipline and Punish: The Birth of the Prison. New York: Vintage Books.
14. Foucault, M. (1980). The History of Sexuality, Volume 1: An Introduction. New York: Random House.
15. Foucault, M. (2012). İktidarın Gözü (Seçme Yazıları-4), (Çev. I. Ergüden). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
16. Tuchman, G., Daniels, A. K., & Benet, J. (1978). Hearth and Home: Images of Women in the Mass Media. Oxford University Press.
17. Hearn, J. (2004). From hegemonic masculinity to the hegemony of men. Feminist Theory, 5(1), 49-72.
18. Kaçar, F. (2022). Anaakım Türk Komedi Sinemasında Stereotip Olgusu “Mahsun Kırmızıgül’ün Filmlerinde Stereotip ve Klişelerin Analizi”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 685-698.
19. Krais, B. (2006). Gender, Sociological Theory and Bourdieu’s Sociology of Practice. Theory, Culture & Society, 23(6), 119-134.
20. Kurtuluş, G. (2021). Bir Sembolik Şiddet Sunumu ve Ön Plana Çıkarılmış Kadınlık Temsili Olarak Temizlik Benim İşim Yarışması Örneği. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 6(12), 16-38.
21. Lee, J. (1996). Zhang Yimou's Raise the Red Lantern: Contextual Analysis of Film Through A Confucian/Feminist Matrix. Asian Cinema, 8(1), 120-127.
22. Levy, Donald P. (2007). "Hegemonic Masculinity." İn, The Blackwell Encyclopedia of Sociology. Ed. George Ritzer, (pp. 2099-2101). Malden: Blackwell Publishing.
23. Ling, Z. (2010). Revolutionary Aestheticism and Excess: Transformation of The İdealized Female Body in The Red Lantern on Stage and Screen. New Zealand Journal of Asian Studies, 12(1), 67-92.
24. Liu, F. (2021, May). Analysis of The Cultural Symbol Behind Raising The Red Lantern. In 7th International Conference on Humanities and Social Science Research (ICHSSR 2021) (pp. 548-551). Netherlands: Atlantis Press.
25. Loeb, J. (2011). Dissonance Rising: Subversive Sound in Zhang Yimou's Raise the Red Lantern. Film-Philosophy, 15(1), 204-219.
26. Massey, D. (2013). Space, Place and Gender. Cambridge: John Wiley & Sons.
27. Maton, K. (2005). The Sacred and The Profane: The Arbitrary Legacy of Pierre Bourdieu. European Journal of Cultural Studies, 8(1), 101-112.
28. McFarlane, B. (2006). Women Beware Women: Zhang Yimou's' Raise the Red Lantern'. Screen Education, (42), 111-115.
29. McDowell, L. (1999). Gender, Identity and Place: Understanding Feminist Geographies. Polity Press. Messerschmidt, J. W. (2019). Hegemonik erkeklik: Formülasyon, Yeniden Formülasyon ve Genişleme (S. Akyüz, B.
30. Türkoğlu, D. Altınoluk, M. Göç, Z. Savaş vd., Çev.). İstanbul: Özyeğin Üniversitesi Yayınları. Milleti, K. (1970). Sexual Politics. New York: Doubleday.
31. Mottier, V. (2002). Masculine domination: Gender and power in Bourdieu’s writings. Feminist Theory, 3(3), 345-359.
32. Potter, W. J. (2013). An Analysis of Thinking and Research About Qualitative Methods. New York, NY: Routledge.
33. Pan, G. (2022). A Study on Narrative Art of Raise The Red Lantern. International Journal of Education and Humanities, 4(1), 72-75.
34. Punch, K. F. (2005). Sosyal Araştırmalara Giriş: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar (D. Bayrak, H. B. Arslan, & Z. Akyüz, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
35. Sığın, A., & Canatan, A. (2020). Connell’in “Erkeklikler” Teorisinde İşbirlikçi Erkek, Madun Erkek ve Marjinal Erkek: Hegemonik Erkekliğin Kavramsal Hegemonyası. The Journal of Social Sciences, 32(32), 163–175.
36. Sancar, S. (2009). Erkeklik: İmkânsız İktidar. İstanbul: Metis.
37. Segal, L. (1992). Değişen Erkeklikler, Değişen Erkekler (V. Ersoy, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
38. Schinkel, W. (2003). Pierre Bourdieu’s Political Turn. Theory, Culture & Society, 20(6), 69-93.
39. Tonkiss, K. (2006). Analysis Text and Speech: Content and Discourse Analysis. In C. Seale (Ed.), Researching Society and Culture (2nd ed., pp. 367–383). London: Sage.
40. Türk, H. B. (2008). Eril Tahakkümü Yeniden Düşünmek: Erkeklik Çalışmaları İçin Bir İmkân Olarak Pierre Bourdieu. Toplum ve Bilim, 112, 119-147.
41. Wei, C. (2017). The Three “Thingness Worlds” in The Films Of Zhang Yimou - Using Raise The Red Lantern as An Example. International Journal of Languages, Literature and Linguistics, 3(3), 86-90.
42. Zhang, X. (2022, January). The Cultural Transmission of Raise The Red Lantern: The Representation of Symbolism. In 2021 International Conference on Public Art and Human Development (ICPAHD 2021) (pp. 509-512). Atlantis Press.
43. Zhuang, Y., & Yang, S. (2024). The Nature of Patriarchy and A Female-Centred Film Narrative: Feminist Critical Analysis of Raise The Red Lantern (1991). Academic Journal of Humanities & Social Sciences, 7(1), 196-202.