Erkeklerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Desteği Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması

Öz

Bu çalışma, “Erkeklerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini Destekleme Ölçeği”nin (SGEAMS) Türkçeye uyarlanmasını ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Metodolojik tasarıma sahip olan bu çalışma, karma cinsiyetli bir işyerinde ücretli olarak çalışan erkeklerle görüşülerek yürütülmüştür. Ölçek, Aydın ilinde ikamet eden 185 erkeğe uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği ve model uyumu sırasıyla Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin eşzamanlı geçerliğini incelemek amacıyla, Erkeklerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliğini Destekleme Ölçeği puanı ile Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği puanı arasındaki korelasyonlar incelenmiştir. Ölçeğin güvenirliği, Cronbach alfa güvenirlik katsayısı, madde-toplam korelasyonu ve paralel form güvenirliği yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Türkçe SGEAMS üç alt boyutlu bir yapıya sahip olup iyi model uyum istatistikleri (RMSEA = 0.060; GFI = 0.90; CFI = 0.94) ve 0.86 Cronbach alfa katsayısı göstermiştir. Analizlerimiz, Türkçeye uyarlanan ölçeğin üç alt boyuttan oluştuğunu ve iyi bir faktör yapısı uyumu sergilediğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• cinsiyet eşitliği
• erkek
• destek
• ölçek

The support for gender equality among men scale: Turkish adaptation study

Öz

This study aims to adapt the “Support for Gender Equality Among Men Scale (SGEAMS)” into Turkish and to investigate its psychometric properties. This methodological study was conducted by interviewing men working at a paid job in a mixed-gender workplace. The scale was applied to 185 males residing in the province of Aydın. For the scale, the construct validity and fit of the model were assessed using EFA and CFA, respectively. The correlations between the SGEAMS score and the Perception of Gender Scale score were assessed in order to investigate the concurrent validity of the scale. Cronbach’s alpha reliability coefficient, item-total correlation, and parallel form reliability were used to examine the reliability of the scale. The Turkish version of the SGEAMS demonstrated a structure with three sub-dimensions, good model fit statistics (RMSEA = 0.060; GFI= 0.90; CFI = 0.94) and Cronbach’s alpha as 0.86. Our analyses revealed the scale adapted into Turkish is composed of three sub-dimensions and exhibits a good fit of factor structure.

Anahtar Kelimeler

• gender equality
• male
• norm
• support
• scale

Kaynakça

1. Akın, A. (2018). Toplumsal cinsiyet, eşitlik ve insan hakları. In Akın A and Özpınar S (eds.), Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı (1st ed., p. 3). Nobel Tıp Kitabevi.
2. Altınova, H. & Duyan, V. (2013). Toplumsal cinsiyet algısı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 24(2), 9–22.
3. Altuntaş, O. (2015). Toplumsal cinsiyet algısı ile sosyo-ekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Journal of Turkish Studies, 10(6), 83–83. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.7674
4. Arslan Özkan, H. (2019) Kadın sağlığına giriş. In Arslan Özkan H (ed), Hemşirelik ve Ebelik İçin Kadın Sağlığı ve Hastalıkları (1st ed., p. 7). Akademisyen Tıp Kitabevi.
5. Babaroğlu, A. (2025). Understanding the situation in Turkey through a gender lens. Social Sciences, 14(7), 435.
6. Bakioğlu, F. & Türküm, A. (2019). Toplumsal cinsiyet rolleri ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(2), 717–725.
7. Bolat, F. & Develi, A. (2020). Türkiye’de toplumsal cinsiyet politikalarına avrupa birliği ilerleme raporlarının yansımaları. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 4–29.
8. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni spss uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.

9. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). illsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
10. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104.
11. Çapık, C. Gözüm, S. & Aksayan, S. (2018). Kültürlerarası ölçek uyarlama aşamaları, dil ve kültür uyarlaması:Güncellenmiş rehber. Florence Nightingale Journal of Nursing, 26(3), 199–210.
12. Demir, E. (2022). Ölçek geliştirme sürecinde doğrulayıcı faktör analizi. In Acar Güvendir M and Özer Özkan Y(eds.), Tüm Yönleriyle Ölçek Geliştirme Süreci (1st ed., pp. 172–154). Pegem Akademi.
13. Eagly, A. H. (1987). Sex differences in social behavior: A social-role interpretation. Lawrence Erlbaum Associates.
14. Eker, H. (2018). Toplumsal cinsiyet bağlamında iş dışı zaman kullanımı: kamuda çalışanlar üzerine sosyolojik bir değerlendirme (Use of Non-Work Time in the Context of Gender: A Sociological Assessment on Public Employees). OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi (International Journal of Society Researches), 8(15), 1218–1240. https://doi.org/10.26466/opus.440876
15. Esen, E., Siyez, D.M., Soylu, Y. & Demirgürz, G. (2017). Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet algısının toplumsal cinsiyet rolü ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmesi. E-International Journal of Educational Research, 8(1), 46–63. https://doi.org/10.19160/5000197327
16. Esin, N. (2014). Örnekleme. In Erdoğan S, Nahçıvan N, Esin N (eds.), Hemşirelikte araştırma süreç, uygulama ve kritik (pp. 167–1922). nolbel tıp kitabevi. İstanbul.
17. Evci, N. & Aylar, F. (2017). Ölçek geliştirme çalışmalarında doğrulayıcı faktör analizinin kullanımı (Use of confirmatory factor analysis in scale development studies). Sosyal Bilimler Dergisi, 4(10), 389–412.
18. Flood, M., & Howson, R. (2015). Engaging men in building gender equality. (1st ed.) Cambridge Scholars Publishing.
19. Gökdemir, F., & Yılmaz, T. (2023). Likert tipi ölçekleri kullanma, modifiye etme, uyarlama ve geliştirme süreçleri. Journal of Nursology, 26(2), 148-160.
20. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed). Cengage Learning EMEA: United Kingdom.
21. Harrington, D. (2009). Assessing confirmatory factor analysis model fit and model revision. In. Tripodi T (ed), Confirmatory Factor Analysis (1st ed., pp. 50-78). Oxford University Press.
22. Mandate Of The Working Group On Discrimination Against Women And Girls. (2017). Men’s accountability for gender equality. United Nations Human Rights Special Procedures, 31, 48–58.
23. Özaydınlık, K. (2014). Toplumsal ci̇nsi̇yet temeli̇nde Türki̇ye’de kadın ve eği̇ti̇m (Women in Turkey on the basis of gender and education). Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 33(Temmuz-Aralık), 93–112.
24. Özbaşı, D. (2022). Ölçek geliştirme sürecinde madde analizi ve güvenirlik. In Acar Güvendir, M. & Özer Özkan, Y. (eds), Tüm Yönleriyle Ölçek Geliştirme süreci (1st ed., pp. 53–68). Pegem Akademi.
25. Özmete, E. & Zubaroğlu Yanardağ, M. (2016). Erkeklerin bakış açısıyla toplumsal cinsiyet rolleri: kadın ve erkek olmanın değeri (The male perspective on gender roles: the value of being a male or a female). Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi (The Journal of Turkish Social Research), 20(1),91-107.
26. Polit, D.F. & Beck, C.T. (2006). The content validity index: are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations. Res Nurs Health, 29(5), 489–497.
27. Sayer, H. (2011). Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Erkeklerin Katılımı. T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Uzmanlık Tezi.
28. Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: spss ve lisrel ile faktör analizi uygulamaları. Anı Yayıncılık.
29. Sudkämper, A., Ryan, M.K., Kirby, T.A. & Morgenroth, T. (2019). A comprehensive measure of attitudes and behaviour: Development of the Support for Gender Equality among Men Scale. European Journal of Social Psychology, 50(2), 256–277. https://doi.org/10.1002/ejsp.2629
30. Tabachnick, B. & Fidell, L. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson. Taber, K. S. The use of Cronbach’s Alpha when developing and reporting research instruments in science education. Res Sci Edu. 2018; 48 (6): 1273–96.
31. Uçan, G. & Baydur, H. (2016). Türk erkeklerinde toplumsal cinsiyet eşitliği tutumu ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması (Reliability and validity studies of the gender equitable men scale in Turkish men). International Journal of Social Science, 7, 289–308.
32. United Nations. (2020). Women and Girls-Closing the Gender Gap. 1–3.
33. United Nations General Assembly. (2015). Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Resolution adopted by the General Assembly on 25 September 2015.
34. Wiley, S., Kirby, C.A., Richards, J. & Stockfisch, A.E. (2021). Positive contact with feminist women as a predictor of feminist solidarity, gender privilege awareness, and public and domestic support for gender equality in straight men. Sex Roles, 85(11–12), 688–706. https://doi.org/10.1007/s11199-021-01245-2
35. World Economic Forum. (2024). 2024 The global gender gap report. In World Economic Forum (June 2024). https://www.weforum.org/publications/global-gender-gap-report-2024/World Health Organization. (2017). Process of translation and adaptation of instruments. http://www.who.int/substance_abuse/research_tools/translation/en/
36. Yelegen, G., Karataş, Y., Eren Bana, P. & Ünal, M. (2022). Erkeğe yönelik toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeğinin geliştirilmesi (Men oriented gender roles attitudes scale development) Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi (Journal of Social Research and Management), 1, 73–88.
37. Yetiş, E.Ö. & Kolluoğlu, P. (2022). Toplumsal Cinsiyet Temeli Şiddetin Çözümünde Erkekler (1st ed.). Nika Yayınevi.
38. Zeyneloğlu, S. & Terzioğlu, F. (2011). Toplumsal cinsiyet rolleri tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri (Development and psychometric properties gender roles attitude scale). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 409–420.