2010-2020 Yılları Arasında Siber Zorbalık İle İlgili Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İnceleme

Öz

Geleneksel zorbalığın sanal ortam üzerine taşınmasıyla ortaya çıkan siber zorbalık, çocuklar ve gençler üzerinde yoğun olarak yaşanılan bir sorun olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı 2010-2020 yılları arasını kapsayan on yıllık süre içerisinde siber zorbalık konusunda Türkiye’de yayınlanan tezleri inceleyerek eğilimi belirlemektir. Bu amaçla Ulusal Tez Merkezi (YÖK-TEZ) veri tabanında 2010-2020 yılları arasında yayınlanan 128 tez incelenmiştir. Tezler, araştırmacılar tarafından hazırlanan “Tez İnceleme Formu” kullanılarak yayınlandığı yıl, tez kodu, tezi başlığı, tezin değişkenleri, tezin türü, yöntemi, veri toplama araçları, çalışma grubu/örneklem özellikleri, veri analiz teknikleri olmak üzere dokuz başlığa göre değerlendirilmiştir. Çalışmada tezler nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi kapsamında içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular alanyazın eşliğinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Teknoloji
• siber zorbalık
• lisansüstü tezler
• eğilim araştırması.

An Investigation On The Graduate Theses About Cyber Bullying Between 2010-2020

Öz

Cyberbullying, which is caused by the transfer of traditional bullying to the virtual environment, is considered as a problem experienced intensely by children and young people. The aim of this study is to analyze theses published in Turkey on cyberbullying in last ten-year period for identifying the trend. For this purpose, National Thesis Center (YÖK-TEZ) database was used and 129 theses published between 2010 and 2020 were included in the analysis. Theses were evaluated according to 9 titles: year of publication, thesis code, thesis title, variables of the thesis, thesis type, method, data collection tools, study group / sample characteristics, data analysis techniques, using the "Thesis Review Form" prepared by the researchers. Theses in the study were analyzed using content analysis method within the scope of document analysis, which is one of the qualitative research methods. The findings were discussed in the light of the literature.

Kaynakça

1. Akbaba, S. ve Eroğlu Y. (2013). İlköğretim öğrencilerinde siber zorbalık ve mağduriyetin yordayıcıları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 26(1), 105-121.
2. Aksaray, S. (2011). Siber zorbalık. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 405-432. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4387/60297
3. Albayrak, E. ve Çiltaş, A. (2017). Türkiye’de matematik eğitimi alanında yayınlanan matematiksel model ve modelleme araştırmalarının betimsel içerik analizi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2017 (9), 258-283. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/goputeb/issue/34356/380612
4. Arıcak, O. T. (2009). Psychiatric symptomatology as a predictor of cyberbullying among university students. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (34).
5. Arıcak, O.T., Kınay, H. ve Tanrıkulu, T (2012). Siber zorbalık ölçeğinin ilk psikometrik bulguları. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 101-114.
6. Belsey, B. (2019). Cyberbullying an emerging threat to the always on generation. http://http://www.billbelsey.com/?p=1827 adresinden 26.11.2020 tarihinde erişilmiştir.
7. Beran, T. ve Li, Q. (2005). Cyber-harassment: A study of a new method for an old behavior. Journal of educational computing research, 32(3), 265.
8. Büyüköztürk Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün Ö. E., Karadeniz Ş. ve Demirel F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Erdur-Baker, Ö. ve Kavşut, F. (2007). Akran zorbalığının yeni yüzü: Siber zorbalık. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (27).
10. Eroğlu, Y. (2014). Ergenlerde siber zorbalık ve mağduriyeti yordayan risk etmenlerini belirlemeye yönelik bütüncül bir model önerisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
11. Güngören, Ö. C., Gür-Erdoğan, D. ve Ayas, T.(2018). Sanal zorbalık ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin yapısal incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 5(2), 1-20.
12. Güven, M., Özhan, M. B., Kaynak, S. ve Demirbaş, N. K. (2018). Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi ile Journal of Counselling Psychology’deki araştırma eğilimleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 8(49), 193-208.
13. Güven, M., ve Aslan, A. M. (2018). Psikolojik danışma ve rehberlik alanında Türkiye’deki bilimsel dergilerde yayınlanan makaleler üzerine bir inceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55).
14. Hinduja, S. ve Patchin, J. W. (2010). Bullying, cyberbullying, and suicide. Archives of suicide research, 14(3), 206-221.
15. Juvonen, J. ve Gross, E. F. (2008). Extending the school grounds?—Bullying experiences in cyberspace. Journal of School health, 78(9), 496-505.
16. Karadağ, E. (2009). Eğitim bilimleri alanında yapılmış doktora tezlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 75-87.
17. Kocatürk, M.(2017). Siber zorbalık konusunda yapılan tez çalışmalarının metodolojik değerlendirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(4), 266-271.
18. Kowalski, R.M. and Limber, S. P. 2007. Electronic bullying among middle school students. The Journal of Adolescent Health: Official publication of the Society for Adolescent. Medicine, 41(6), 22-30.
19. Metin M. (Ed.). (2016). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (3. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
20. Mitchell, K. J., Ybarra, M. ve Finkelhor, D. (2007). The relative importance of online victimization in understanding depression, delinquency, and substance use. Child maltreatment, 12(4), 314-324.
21. Peker, A. (2014). Ergenlerin siber zorbalıkla başa çıkma davranışlarının cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından incelenmesi. Online Journal Of Technology Addiction & Cyberbullying, 1(1).
22. Pekşen Süslü, D. (2016). Lise öğrencilerinde siber zorbalık ve siber mağduriyetin benlik saygısı, anne, baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
23. Seçer, İ., İsmail, A. Y., Ceyhun, O. ve Yılmaz, B. (2014). Rehberlik ve psikolojik danışma alanındaki araştırma eğilimleri: Bir içerik analizi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(41), 49-60.
24. Shariff, S. (2008). Cyberbullying. Issues and Solutions for the school, the classroom, and the home. New York: Routledge.
25. Ybarra, M. L. ve Mitchell, K. J. (2007). Prevalence and frequency of Internet harassment instigation: Implications for adolescent health. Journal of Adolescent Health, 41(2), 189-195.