Sınıf Öğretmeni Adaylarının Geometri Öz-Yeterlik İnanç Düzeyleri İle Zekâ Alanları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, farklı disiplinlerin öğretimini gerçekleştirecek olan sınıf öğretmeni adaylarının geometri öz-yeterlik inanç düzeylerini ve Çoklu Zekâ Kuramı doğrultusunda baskın oldukları zekâ alanlarını belirlemek olup bu belirlenen zekâ alanları ile geometri öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi inceleyebilmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, Türkiye’de bulunan bir devlet üniversitesindeki eğitim fakültesinin sınıf öğretmenliği lisans programında öğrenim gören 120 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının zekâ alanları ile geometri öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandığından nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının zekâ alanları ortalamalarının sekiz farklı alanda birbirine benzer düzeyde olduğu görülmüş ve geometri öz-yeterlik inançlarının ise ortalamanın üzerinde bulunduğu saptanmıştır. Ayrıca gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının mantıksal/matematiksel, bedensel/kinestetik, doğacı/doğa, kişilerarası/sosyal, içsel/öze dönük, görsel/uzamsal ve müziksel/ritmik zekâ alanları ile geometri öz-yeterlik inançları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çoklu Zekâ Kuramı
• Geometri
• Öz-Yeterlik İnancı
• Sınıf Öğretmeni Adayları

Investigation of the Relation Between Classroom Teacher Candidates' Geometry Self-Efficacy Belief Levels and Intelligence Areas

Öz

The main purpose of this study is to determine the geometry self-efficacy belief levels of the classroom teacher candidates’ and their dominant intelligence areas in line with the Multiple Intelligence Theory, and to examine the relationship between these determined intelligence areas and their geometry self-efficacy. For this purpose, the study was carried out with 120 teacher candidates studying in the classroom teaching program of the faculty of education at a state university in Turkey. In the study, the relational survey model, one of the quantitative methods, was used. Descriptive statistics and correlation analysis were used in the analysis of the data. As a result of the research, it was observed that the average of the intelligence areas of the classroom teacher candidates’ was similar to each other in eight different areas, and it was determined that the geometry self-efficacy beliefs were above the average. In addition, as a result of the correlational analysis performed, a positive and moderate correlation was determined between the logical/mathematical, bodily/kinesthetic, naturalist/nature, interpersonal/social, internal/self-oriented, visual/spatial and musical/rhythmic intelligence areas and geometry self-efficacy beliefs of the classroom teacher candidates’.

Anahtar Kelimeler

• Multiple Intelligence Theory
• Geometry
• Self-Efficacy Belief
• Classroom Teacher Candidate

Kaynakça

1. Altun, M. (2018). İlkokullarda matematik öğretimi. Aktüel Yayıncılık.
2. Arık-Karamık, G. (2020). Uygulama örnekleriyle matematik öğretiminde yeni yaklaşımlar. M. Ünlü (Ed.). Matematiksel düşünmenin, öğrenme ve öğretimin doğası içinde (s.1-20). Pegem Akademi Yayıncılık.
3. Babacan, T. (2012). Sınıf öğretmeni adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile çoklu zekâ alanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
4. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.
5. Baykul, Y. (2021). İlkokulda matematik öğretimi. Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Berkant, H.G., & Çadırlı, G. (2019). Ortaokul öğrencilerinin geometri öz-yeterlik inançlarının ve geometrik düşünme becerilerinin incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 29-52.
7. Brualdi Timmins, A. C. (1996). Multiple intelligences: gardner's theory. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 5(10), 1-13. https://doi.org/10.7275/7251-ea02
8. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö., & Köklü, N. (2020). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Çadırlı, G. (2017). Ortaokul öğrencilerinin geometri öz-yeterlik inançlarının ve geometrik düşünme becerilerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
11. Can, A. (2022). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi Yayıncılık.
12. Cantürk-Günhan, D., & Başer, N. (2007). Geometriye yönelik öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 68-76.
13. Dannenhoffer, J. V & Radin, R. J. (1997). Using multiple intelligence theory in the mathematics classroom. Ward College of Technology at the University of Hartford, 11, 2153-5965.
14. Duatepe-Paksu, A. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının geometri hazırbulunuşlukları, düşünme düzeyleri, geometriye karşı özyeterlikleri ve tutumları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 203-218.
15. Duatepe-Paksu, A., & Ubuz, B. (2009). Effects of drama-based geometry instruction on student achievement, attitudes, and thinking levels. The Journal of Educational Research, 102(4), 272-286.
16. Fennema, E., & Sherman, J. A. (1976). Fennema-sherman mathematics attitudes scales: Instruments designed to measure attitudes toward the learning of mathematics by females and males. Journal for Research in Mathematics Education, 7(5), 324-326.
17. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3rd ed.). Sage Publications.
18. Fraenkel, J.R., Wallen, N.E., & Hyun, H.H. (1932). How to Design and Evaluate Research in Education (8th ed.). McGraw-Hill.
19. Genç, M. (2012). Öğretmenlerin çoklu zekâ alanları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 77-88.
20. Gouws, E., & Dicker, A. M. (2011) Teaching mathematics that addresses learners’ multiple intelligences. Africa Education Review, 8(3), 568-587. https://doi.org/10.1080/18146627.2011.618721
21. Gülşen, C. (2015). Çoklu zekâ alanları değerlendirme ölçeği geliştirilmesi çalışması. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1918-1930.
22. Gürbüz, R., & Baki, A. (2013). Çoklu zekâ kuramına göre tasarlanan öğrenme ortamında gerçekleştirilen matematik öğretiminin etkililiğinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(12), 69-100.
23. Hackett, G. & Betz, N. E. (1989). An exploration of the mathematics self-efficacy/mathematics performance correspondence. Journal for Research in Mathematics Education, 20, 261-273.
24. İrmak, L., & Çelik, H. C. (2021). Çoklu zekâ temelli eğitimin yedinci sınıf öğrencilerinin matematik başarıları ve matematiğe yönelik tutumları üzerindeki etkisi. Journal of Computer and Education Research, 9(11), 405-430. https://doi.org/10.18009/jcer.870157
25. Işık, E. (2008). Predicting 9th Grade Students’ Geometry Achievement: Contributions of Cognitıve Style, Spatial Ability and Attitude Toward Geometry. Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
26. Karamikabir, N. (2012). Gardner's multiple intelligence and mathematics Education. Procedia Social and Behavioral Sciences, 31, 778 – 781. doi:10.1016/j.sbspro.2011.12.140
27. Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Yayınları
28. Karbeyaz, A. (2018). Çoklu zekâ kuramına göre hazırlanan öğretim etkinliklerinin 4. sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına ve kaygı düzeylerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
29. Maharani , R., Marsigit, M., & Wijaya, A. (2020): Collaborative learning with scientific approach and multiple intelligence: Its impact toward math learning achievement, The Journal of Educational Research, DOI: 10.1080/00220671.2020.1806196
30. Markovits, Z., & Patkin, D. (2021). Preschool in-service teachers and geometry: attitudes, beliefs and knowledge. International Electronic Journal of Mathematics Education, 16(1), 1-15.
31. Naufal, M. A., Abdullah, A. H., Osman, S., Abu, M. S., & Ihsan, H. (2021). The effectiveness of infusion of metacognition in van hiele model on secondary school students’ geometry thinking level. International Journal of Instruction, 14(3), 535-546. https://doi.org/10.29333/iji.2021.14331a
32. Ndia, L., Solihati, E., & Syahrial, Z. (2020). The Effect of Learning Models and Multiple Intelligences on Mathematics Achievement. International Journal of Instruction, 13(2), 285-302. https://doi.org/10.29333/iji.2020.13220a
33. Saraç, N.E. (2007). İlköğretim ve ortaöğretim matematik bölümü öğretmen adaylarının çoklu zekâ alanlarının belirlenmesi ve matematik ile öğretmenlik mesleğine karşı tutumlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
34. Schunk, D. H. (1981). Modeling and attributional effects on children's achievement: A self-efficacy analysis. Journal of Educational Psychology, 73, 93-105.
35. Schwarzer, R., & Warner, L. M. (2013). Perceived self-efficacy and its relationship to resilience. In S. Prince-Embury ve D. H. Saklofske (Eds.), The springer series on human exceptionality: Resilience in children, adolescents, and adults: Translating research into practice, 139-150.
36. Şengül, S., & Altuntaş, N. (2011). Çoklu zekâ kuramı ile öğretimin 7.sınıf öğrencilerinin matematik başarılarına ve kalıcılığa etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 192, 193-207.
37. Şengül, S., & Öz, C. (2008). İlköğretim 6. Sınıf kesirler ünitesinde çoklu zekâ kuramına uygun öğretimin öğrenci tutumuna etkisi. İlköğretim Online, 7(3), 800-813.
38. Tertemiz, N., & Doğan, Ö. (2003). İlköğretim matematik dersinde çoklu zekâ kuramının kullanılması. Matematikçiler Derneği. http://www.matder.org.tr/ilkogretim-matematik-dersinde-coklu-zeka-kuraminin-kullanilmasi/
39. Torun, Ö. (2009). Çoklu zekâ destekli kubaşık öğrenme yönteminin ilköğretim 7.sınıf öğrencilerinin matematik dersi “geometrik cisimler” konusundaki başarı ve kalıcılığa etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
40. Ünlü, M., Avcu, S., & Avcu, R. (2010). The relationship between geometry attitudes and self-efficacy beliefs towards geometry. Procedia Social and Behavioral Sciences, 9, 1325–1329.
41. Varank, İ. ve Akgül, A. (2013). Öğretmenlerin uygulamaya dayalı öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı özyeterlik algılarının öğrencilerin seviye belirleme sınavı (SBS) başarısı ile ilişkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 253-265.
42. Wilson, C.F. (2013). Relationship between mathematics anxiety and multiple intelligences among rural and suburban sixth grade students. Doctoral Dissertation. Northcentral University, Arizona.
43. Yağcı, Z. (2006). Çoklu zekâ kuramının ilköğretim altıncı sınıf fen bilgisi öğretiminde öğrenci başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
44. Yel, S., Taşdemir, A., Yıldırım, K. (2015). Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi. B. Tay ve A. Öcal (Ed.) Sosyal bilgilerde öğretim strateji, yöntem ve teknikleri içinde (s.42-97). Pegem Akademi Yayıncılık.
45. Yenice, N., & Aktamış, H. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının çoklu zekâ alanlarının demografik özelliklere göre incelenmesi. TUSED, 7(3), 86-103.
46. Yenilmez, K., & Çalışkan, S. (2011). İlköğretim öğrencilerinin çoklu zekâ alanları ile yaratıcı düşünme düzeyleri arasındaki ilişki. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 48-63.
47. Yenilmez, K., & Uygan, C. (2010). Yaratıcı drama yönteminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlik inançlarına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(3), 931-942.
48. Zimmerman, B. J. (1995). Self-efficacy and educational development. In A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (pp. 202–231). Cambridge University Press. http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511527692.009