Okul Yöneticilerinin Kişilik Özelliklerinin Yaşam Doyumuna Etkisi

Öz

Bu araştırma okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin yaşam doyumları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda; Goldberg (1992) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Tatar (2017) tarafından uyarlanan Büyük Beş-50 Kişilik Testi ve Deiner, Emmons, Larsen ve Griffin (1984) tarafından geliştirilmiş ve Türkçeye Köker (1991) tarafından uyarlanan Yaşam Doyum Ölçeği, 2022 yılında Batman ilinde görev yapan gönüllü 148 okul yöneticisine uygulanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programında değerlendirilmiştir. Araştırmada yapılan korelasyon sonucunda okul yöneticilerinin tüm kişilik özellikleri ile yaşam doyumları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu, çoklu regresyon analizi sonucunda ise; uyumluluk ve sorumluluk kişilik özelliklerinin okul yöneticilerinin yaşam doyumları üzerinde etkisinin olmadığı, dışa dönüklük, duygusal dengelilik ve zekâ hayal gücü kişilik özelliklerinin okul yöneticilerinin yaşam doyumlarını olumlu etkileyerek %50 oranında artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okul Yöneticisi
• Kişilik Özelliği
• Yaşam Doyumu

The Effect of Personality Traits of School Administrators on Life Satisfaction

Öz

This research was carried out in order to examine the effects of school administrators' personality traits on life satisfaction. Purpose; Goldberg (1992) developed by Turkish Tatar (2017) adapted by the Big Five personality test from 50. Deiner, Emmons, Larsen and Griffin (1984) and developed into Turkish by Köker (1991) adapted by the life satisfaction scale were administered to volunteer 148 school administrators who served in the Batman province in 2022. The obtained data were evaluated in SPSS 22.0 statistical program in computer environment. In this research the correlation between personality traits and life satisfaction as a result of all the positive way a school administrator of a meaningful relationship, as a result of multiple regression analysis; compliance and responsibility of school administrators had no effect on life satisfaction, personality traits, extraversion, and emotional dengelilik intelligence, imagination, personality traits, school administrators life satisfaction, positive affect, and by 50% increases is concluded.

Anahtar Kelimeler

• School Administrator
• Personality Trait
• Life Satisfaction

Kaynakça

1. Aktaş, A. (2006). Farklı kültürlerdeki yöneticilerin kişilik özelliklerine dayanarak liderlik anlayışlarının belirlenmesi: Türk ve Amerikan otel yöneticilerinin karşılaştırmalı analizi. (Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi
2. Albuquerque, I., de Lima, M. P., Matos, M., ve Figueiredo, C. (2013). The interplay among levels of personality: The mediator effect of personal projects between the big five and subjective well-being. Journal of Happiness Studies, 14, 235–250.
3. Besser, A., Zeigler-Hill, V. (2011). Pathologicalforms of narcissism and perceivedstres during the transition to the university: The mediating role of humorstyles. International Journal of Stress Management, 18(3), 197-221.
4. Betz, N. E. ve Borgen, F. H. (2010). Relationships of the big five personality domains and facets to dimensions of healthy personality. Journal of Career Assessment, 18(2), 147-160.
5. Beutler, L.E., Groth-Marnat, G. and Rosner, R. (2003). Introduction to integrative assessment of adult personality. In L.E. Beutlerand G. Groth-Marnat (eds.) Integrativeassessment of adultpersonality. GuilfordPress.
6. Bulut, M. B. ve Yıldız, M. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Özelliklerinin Yaşam Doyumlarına Etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24 (2), 397-412. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsadergisi/issue/56373/573229
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (17. bs.). Pegem Akademi.
8. Chou, H. T. G., ve Edge, N. (2012). They are happier and having better lives than I am”: the impact of using Facebook on perceptions of others’ lives. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 15, 117–121.

9. Costa, P. T. ve McCrae, R. R. (1980). Influence of extraversion and neuroticism on subjective well-being: Happy and unhappy people. Journal of Personality ve Social Psychology, 38(4), 668-678.
10. Cüceloğlu, D. (2006). İnsan ve davranışı (15. Baskı). Remzi Kitabevi.
11. Çikrıkci, Ö. (2016). The effect of internet use on well-being: meta-analysis. Computers in Human Behavior, 65, 560–566.
12. Çikrikci, Ö., Griffiths, M. D., ve Erzen, E. (2019). Testing the mediating role of phubbing in the relationship between the big five personality traits and satisfaction with life. International Journal of Mental Health and Addiction, 1-13.
13. DeNeve, K. M., ve Cooper, H. (1998). The happy personality: A meta-analysis of 137 personality traits and subjective well-being. Psychological Bulletin, 124(2), 197–229. https://doi.org/10.1037/0033-2909.124.2.197
14. Diener, E. (1984). Subjective Well-Being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575.
15. Diener, E., ve Diener, C. (1996). Most people are happy. Psychological Science, 7, 181–185.
16. Dökmen, Ü., (2005), İletişim Çatışmaları ve Empati, Sistem Yayıncılık. İstanbul.
17. Durna, U. (2005) A tipi ve b tipi kişilik yapıları ve bu kişilik yapılarını etkileyen faktörlerle ilgili bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi,19(1), 275-290.
18. Faraji, H., Tezcan, A.E. (2021). Ergen. Eğiten Kitap.
19. Friedman H S ve Schustack (2003) Personality Classic Theories and Modern Research, Allyn and Bacon, Boston.
20. Goldberg LR. (1992) The development of markers for the big-five factor structure. Psychol Assess, 4, 26-42.
21. Güneş, F. ve Deveci, T. (2020). Yetişkin eğitimi ve hayat boyu öğrenme. PegemA.
22. Hayes, N. and Joseph, S. (2003). Big 5 correlates of three measures of subjective well-being. Personality and Individual differences, 34(4), 723-727.
23. Ho, M. Y., Cheung, F. M. and Cheung, S. F. (2008). Personality and life events as predictors of adolescents’ life satisfaction: Do life events mediate the link between personality and life satisfaction?. Social Indicators Research, 89(3), 457-471.
24. Johnson, B. T., ve Acabchuk, R. L. (2018). What are the keys to a longer, happier life? Answers from five decades of health psychology research. Social Science ve Medicine, 196, 218–226.
25. Karancı, A. N., Dirik, G. ve Yorulmaz, O. (2007). Eysenck Kişilik Anketi - Gözden Geçirilmiş Kısaltılmış Formunun (EKA-GGK) Türkiye’de Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 18(3), 254-261.
26. Koydemir, S., Şimşek, Ö. F., Schütz, A., ve Tipandjan, A. (2013). Differences in how trait emotional intelligence predicts life satisfaction: The role of affect balance versus social support in India and Germany. Journal of Happiness Studies, 14(1), 51-66.
27. Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
28. Maruish, M. E. (2008). The clinical interview. In R. P. Archer ve S. R. Smith (Eds.), Personality assessment (pp. 37–80). Routledge/Taylor ve Francis Group.
29. McCrae, R. R., ve Costa, P. T. (2006). Personality in adulthood, a five-factor theory perspective (2nd ed.). New York: Guilford Press.
30. Meral, Y. (2018). İşletme birleşmelerinde özdeşleşme, güven, iletişim kültür ve süreç adaletinin, iş doyumu ve banka birleşmesi sonrası yeni özdeşleşme üzerindeki etkileri. İstanbul: Beta Yayıncılık.
31. Nam, A. ve Akbay, S. E. (2020). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu: beş faktör kişilik özellikleri, bilinçli farkındalık ve yılmazlığın rolü. OPUS International Journal of Society Researches , 16 (31) , 4210-4237 . DOI: 10.26466/opus.719138
32. Parikh, M. ve R. Gupta.(2010). Organizational Behavior. Tata McGraw-Hill.
33. Price, A. (2011). Human Resource Management. 4. Basım. Sout Western Cengage Learning
34. Rust, J., Golombok, S. (2021). Modern Psychometrics: The Science of Psychological Assessment. Fourth Edition, Sussex: Routledge.
35. Saroglou, V. ve Scariot, C. (2002). Humor Styles Questionnaire: Personality And Educational Correlates İn Belgian High School And College Students. European Journal of Personality, 16, 43-54.
36. Schimmack, U., Oishi, S., Furr, R. M. and Funder, D. C. (2004). Personality And Life Satisfaction: A Facet-Level Analysis. Personality And Social Psychology Bulletin, 30(8), 1062-1075.
37. Somer, O., ve Goldberg, L. R. (1999). The structure of Turkish trait-descriptive adjectives. Journal of Personality and Social Psychology, 76, 431–450.
38. Şahin, Ş. (2008). Beden eğitimi öğretmenlerinin tükenmişlik ve yaşam doyum düzeyleri. Yayım-lanmamış Doktora Tezi, Mersin Üniversitesi.
39. Tatar, A. (2017). Büyük Beş-50 Kişilik Testinin Türkçeye çevirisi ve Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu ile Karşılaştırılması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(1), 51-61. https://doi.org/10.5455/apd.220580
40. Veenhoven, R. (1996). The study of life-satisfaction. Erasmus University Rotterdam, Faculty of Social Sciences, Netherlands.
41. Woodman, T. ve diğ., (2009). Emotions and sport performance: An exploration of happiness, hope, and anger. Journal of Sport ve Exercise Psychology, 31(2), pp. 169-188.
42. Yılmazer, A. ve Eroğlu, E. (2012). Davranış bilimleri ve örgütsel davranış (4.Bs.). Ankara: Detay Yayıncılık.