Ergenlerde Sosyal Dışlanma Ve Okul Doyumu Arasındaki İlişkide Saldırganlığın Aracı Rolü

Öz

Bu araştırmada ergenlerde sosyal dışlanma ile okul doyumu arasındaki ilişkide saldırganlığın aracılık rolü incelenmiştir. Çalışmaya toplam 343 ergen katılmıştır (172 erkek ve 171 kız, yaşort= 13.96 ± 1.56). Katılımcılar, Kapsamlı Okul Doyumu Ölçeği, Ergenler için Sosyal Dışlanma Ölçeği ve Çok Boyutlu Ergen Değerlendirme Ölçeği - Saldırganlık Alt Boyutunu tamamlamıştır. Model çalışması kapsamında aracılık rolünü belirlemek amacıyla verilerin analizinde yol analizi kullanılmıştır. Araştırma modeline göre sosyal dışlanma, saldırganlığın kısmi aracılığıyla okul memnuniyetini yordamaktadır. Sonuç olarak ergenlerin sosyal dışlanma düzeyleri arttıkça saldırganlık düzeyleri artabilmekte ve bu artış ile okul doyumu düzeyleri düşebilmektedir. Aynı zamanda sosyal dışlanmanın artması doğrudan okul doyumu düzeyini düşürebilmektedir. Son bölümde, araştırma bulgularıyla ilgili sonuç, tartışma, çalışmanın sınırlılıkları ve gelecekteki araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Okul Doyumu
• Sosyal Dışlanma
• Saldırganlık
• Ergenlik

The Mediating Role of Aggressiveness in the Relationship Between Social Ostracism and School Satisfaction in Adolescents

Öz

This research examines the mediating role of agressiveness in the relationship between social ostracism and school satisfaction among adolescent. A total of 343 adolescent (172 males and 171 females, Agemean = 13.96 ± 1.56) participated in the study and completed Overall School Satisfaction Scale, Ostracism Experience Scale for Adolescents and Multidimensional Adolescent Assessment Scale-Agression Subdimension. Path analysis were used to analyse the data to determine the mediating role within the scope of the model study. According research model, social ostracism predicts school satisfaction through the partial mediation of agressiveness. As a result, as the social ostracism levels of adolescents increase, their aggressiveness levels can increase and school satisfaction levels can decrease with this increase. At the same time, the increase in social ostracism can directly decrease the level of school satisfaction. In the discussion and conclusion section, explanations related to the research findings, limitations of the study, and suggestions for future research were provided.

Anahtar Kelimeler

• School Satisfaction
• Social Ostracism
• Aggressiveness
• Adolescence

Kaynakça

1. Akın, A., Uysal, R. & Akın, Ü. (2016). The validity and reliability of Turkish version of the Ostracism Experience Scale for Adolescents. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 895-904.
2. Arslan, G. (2021). Social ostracism in school context: academic self-concept, prosocial behaviour, and adolescents’ conduct problems. The Educational and Developmental Psychologist, 38(1), 24-35. https://doi.org/10.1080/20590776.2020.1834830
3. Akıncı Gökdal, Ö., & Düşünceli, B. (2020). Ergenlerin okula aidiyet duyguları ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3), 815-834.
4. Ayyıldız, B. (2021). Ergenlerdeki saldırganlığın açıklanmasında aile iletişim kalıpları ve algılanan ebeveyn kabul düzeyinin rolü [Unpublished master thesis]. Trabzon University.
5. Baker, J. A. (1998). The social context of school satisfaction among urban, low-income, African-American students. School Psychology Quarterly, 13(1), 25-44. https://doi.org/10.1037/h0088970
6. Baumeister, R. F., DeWall, C. N., Ciarocco, N. J., & Twenge, J. M. (2005). Social exclusion impairs self-regulation. Journal of Personality and Social Psychology, 88(4), 589-604. https://doi.org/10.1037/0022-3514.88.4.589
7. Baumeister, R. F. & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
8. Booker, K. C. (2004). Exploring school belonging and academic achievement in African American adolescents. Curriculum and Teaching Dialogue, 6(2), 131-143.

9. Budak, S. (2003). Psikoloji sözlügü. Bilim ve Sanat Yayınları.
10. Coie, J. D. & Dodge, K. A. (1998). The Development of Aggression and Antisocial Behavior (pp. 779-861). In W. V. Damon (Series Ed.) & N. Eisenberg (Vol. Ed.), Handbook of Child Psychology (Vol. 3), Social, Emotional and Personality Development. Wiley.
11. Demir, S., & Kaya, A. (2008). Grup rehberliği programının ergenlerin sosyal kabul düzeyleri ve sosyometrik statülerine etkisi. İlköğretim Online, 7(1), 127-140.
12. Eskin, M. (2001). Ergenlikte yalnızlık, baş etme yöntemleri ve yalnızlığın intihar davranışı ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri, 4(5), 5-11.
13. Erikson, E. H. (1968). Identity: youth and crisis. NY: Norton.
14. Gilman, R., Carter-Sowell A., DeWall, N., Adams, R., & Carboni I. (2013). Validation of the Ostracism Experiences Scale for adolescents. Psychological Assessment, 25(2), 319-330. https://doi.org/10.1037/a0030913
15. Güçkıran, R. Y. (2008). İlköğretim okulu öğrencilerinin okul iklimi algıları ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişki [Unpublished master thesis]. Yeditepe University.
16. Gündoğan, S. (2022). Okul doyumu ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide okul tükenmişliğinin aracı rolü. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 92-122. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1169671
17. Gündoğan, S., & Sargın, N. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin algılanan sosyal destek ve öznel iyi oluş açısından incelenmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 4(2), 288-295.
18. Hampden-Thompson, G., & Galindo, C. (2017). School–family relationships, school satisfaction and the academic achievement of young people. Educational Review, 69(2), 248-265. https://doi.org/10.1080/00131911.2016.1207613
19. Hudson, W. (1996). Multidimensional Adolescent Assessment Scale (MAAS).Walmyr.
20. İnanç, B. Y. (2017). Gelişim kuramları. In Gelişim Psikolojisi (13th ed., pp. 41-54). Pegem Akademi.
21. Jiang, X., Huebner, E. S. ve Siddall, J. (2013). A short-term longitudinal study of differential sources of school-related social support and adolescents’ school satisfaction. Social Indicators Research, 114(3), 1073-1086. https://doi.org/10.1007/s11205-012-0190-x
22. Keçialan, R., & Ocakçı, A. F. (2013). Ergenlere yapilan sosyal beceri eğitiminin iletişim ve öfke kontrolüne etkisi. Medical Sciences, 13(3), 58-65. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2018.13.3.1B0051
23. Köknel, Ö. (1999). Kaygıdan mutluluga kişilik (15th ed.). Altın Kitaplar Yayınevi.
24. Küsmez, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin saldırganlık eğilimleri ile okul iklimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Küçükçekmece örneği [Unpublished master thesis]. İstanbul Sabahattin Zaim University.
25. Özmete, E., & Koğar, H. (2015). Çok Boyutlu Ergen Değerlendirme Ölçeği (ÇBEDÖ): Türkçe’ye uyarlama çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(10), 39-58.
26. Papšová, M., Valihorová, M., & Nábělková, E. (2012). Exploring the moderating effect of field dependence-independence on relationship between pupil’s school satisfaction and social classroom atmosphere. Studia Psychologica, 54(2), 125-136.
27. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behavior Research Methods, 40(3), 879-891. https://doi.org/10.3758/BRM.40.3.879
28. Randolph, J. J., Kangas, M., & Ruokamo, H. (2009). The preliminary development of the Children’s Overall Satisfaction with Schooling Scale (COSSS). Child Indicators Research, 2, 79-93. https://doi.org/10.1007/s12187-008-9027-1
29. Ren, D., Wesselmann, E. D., & Williams, K. D. (2018). Hurt people hurt people: Ostracism and aggression. Current Opinion in Psychology, 19, 34-38.
30. Satici, S. A. (2016). Psychological vulnerability, resilience, and subjective well-being: The mediating role of hope. Personality and Individual Differences, 102, 68-73. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.06.057
31. Solak, M. Ş. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu tutumları ile saldırganlık ve yalnızlık eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Unpublished master thesis]. Marmara University.
32. Staff, J., & Kreager, D. A. (2008). Too cool for school? Violence, peer status and high school dropout. Social Forces, 87(1), 445-471. https://doi.org/10.1353/sof.0.0068
33. Strachila, S., & McMahon, B. (2010). School shootings: The deadly result of teasing and ostracism. Journal of Criminology and Criminal Justice Research & Education, 2 (1), 1-15.
34. Sun, R. C. (2016). Student misbehavior in Hong Kong: The predictive role of positive youth development and school satisfaction. Applied Research in Quality of Life, 11(3), 773-789. https://doi.org/10.1007/s11482-015-9395-x
35. Telef, B. (2014). Turkish Adaptation Study of Overall School Satisfaction Scale for Children/Çocuklar İçin Kapsamlı Okul Doyumu Ölçeği'nin Türkçe’ye Uyarlama Çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(2), 478-490.
36. Warburton, W. A, Williams, K. D, & Cairns D. R. (2006). When ostracism leads to aggression: the moderating effects of control deprivation. Journal of Experimental Social Psychology, 42, 213- 220. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2005.03.005
37. Wentzel, K. R. (2003). Sociometric status and adjustment in middle school: A longitudinal study. The Journal of Early Adolescence, 23(1), 5-28. https://doi.org/10.1177/0272431602239128
38. Wike, T. L., & Fraser, M. W. (2009). School shootings: Making sense of the senseless. Aggression and Violent Behavior, 14, 162-169. https://doi.org/10.1016/j.avb.2009.01.005
39. Williams, K. D. (2007). Ostracism. Annual Review of Psychology, 58 (1), 425-452. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.58.110405.085641
40. Williams, K. D., & Nida, S. A. (2011). Ostracism: Consequences and coping. Current Directions in Psychological Science, 20, 71–75. https://doi.org/10.1177/0963721411402480
41. Williams, K. D. & Zadro, L. (2005). Ostracism: The indiscriminate early detection system (pp. 19-34). In K. D. Williams, J. P. Forgas & W. von Hippel (Eds.), The Social Outcast: Ostracism, Social Exclusion, Rejection and Bullying. Psychology Press.
42. Yıldırım, M. (2007). Şiddete başvuran ve başvurmayan ergenlerin yalnızlık düzeyleri ve akran baskısı düzeyleri açısından incelenmesi [Unpublished master thesis]. Çukurova University.
43. Zullig, K. J., Huebner, E. S. ve Patton, J. M. (2011). Relationships among school climate domains and school satisfaction. Psychology in the Schools, 48(2), 133-145. https://doi.org/10.1002/pits.20532