Türkiye’de Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Alanında Yayınlanan Barış Eğitimiyle İlgili Makalelerin İncelenmesi: Sistematik Derleme Çalışması

Öz

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye’de barış eğitimiyle ilgili yayınlanan makaleleri incelemektir. Bu bağlamda alanyazın taraması, 1 Ocak 2024-15 Şubat 2024 tarihleri arasında konu ile ilgili veri tabanlarında yayınlanan araştırma makalelerini içerecek şekilde Türkçe ve İngilizce olarak yapılmıştır. Çalışmaya 8 araştırma dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen barış eğitimi ile ilgili makalelerin; yayınlandığı yıl olarak daha çok 2015 yılında yazıldığı ve yazar sayısı olarak daha çok üç yazarlı çalışmaların gerçekleştirildiği görülmüştür. Yöntem bakımından yarı deneysel desenli çalışmaların ön plana çıktığı ve örneklem grubu açısından ortaokul ve lise öğrencileri üzerinde çalışmaların daha fazla yapıldığı tespit edilmiştir. 7 çalışmanın nicel, 1 çalışmanın ise nitel araştırma olduğu, 7 araştırmada toplam 10 bağımlı değişkenin bulunduğu ve çalışmalarda en çok araştırılan bağımlı değişkenin saldırganlık düzeyi olduğu görülmektedir. En çok 1-50 arasında bireyin çalışmaların örneklem grubunu oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Barış eğitiminin etkililiği açısından ele alındığında ise araştırmaya dahil edilen çalışmaların 7’sinde barış eğitiminin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve daha sonraki çalışmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Barış
• Barış Eğitimi
• Sistematik Derleme

Investigation of Articles Related to Peace Education Published in the Field of Psychological Counseling and Guidance in Türkiye: Systematic Review Study

Öz

The main purpose of this research is to examine articles published on peace education in Turkey. In this context, the literature review was conducted in Turkish and English, including research articles published in databases on the subject between January 1, 2024 and February 15, 2024. 8 studies were included in the study. Articles on peace education examined within the scope of the research; It was observed that it was mostly written in 2015 as the year of publication and that the number of authors was mostly three-authored. It has been determined that studies with a quasi-experimental design come to the fore in terms of method, and in terms of sample group, studies are mostly conducted on secondary school and high school students. It is seen that 7 studies are quantitative and 1 study is qualitative, there are a total of 10 dependent variables in 7 studies, and the most researched dependent variable in the studies is the level of aggression. It was concluded that a maximum of 1-50 individuals constituted the sample group of the studies. When considered in terms of the effectiveness of peace education, it was concluded that peace education was effective in 7 of the studies included in the research. The findings of the research were discussed in line with the literature and suggestions were made for further studies.

Anahtar Kelimeler

• Peace
• Peace Education
• Systematic Review

Kaynakça

1. Aktepe, V. (2005). Eğitimde bireyi tanımanın önemi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 15-24.
2. Akto, A., ve Akto, S. (2020). Erken çocukluk ve değerler eğitimi. Journal of International Social Research, 13(74), 326-340.https://doi.org/10.17719/jisr.11281
3. Altan, M. Z. (2011). Çoklu zeka kuramı ve değerler eğitimi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(4), 53-57.
4. Altun, A.ve Ata B. (2013). Unesco’nun tarih eğitimi yayınlarına yönelik bir değerlendirme (1947-2012). Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(14), 107-136. https://doi.org/10.14520/adyusbd.612
5. Apaydın, Ç. ve Aksu, M. (2012). Opinions of teachers concerning peace education. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 13(3), 131-148.
6. Arslan C. (2016). Ahmet Yesevi felsefesi açısından Dünya’da spor ve barış. International Journal of Science Culture and Sport, 4(1), 68-78.https://doi.org/10.14486/IntJSCS535
7. Aydemir, M. (2018). Yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programının barış eğitimi açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 52-73.
8. Bajaj, M. (2015). ‘Pedagogies of resistance’ and critical peace education praxis. Journal of Peace Education, 12(2), 154-166. https://doi.org/10.1080/17400201.2014.991914

9. Bayad A., Sakin E. ve Cesur S. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinde barışın sosyal temsilleri. Türk Psikoloji Dergisi, (35),13-29. https://doi.org/10.31828/tpd1300443320200705x000037
10. Bozkurt, G. (2019). “Barış dili” temelinde gazetecilik. International Journal of Cultural and Social Studies, 5(2), 547-557.
11. Çapar, D. (2019). İlkokul ve ortaokul öğrencilerinin ‘barış’ kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 79-91.
12. Danesh, H. B. (2006). Towards an integrativetheory of peaceeducation. Journal of PeaceEducation, 3(1), 55–78. https://doi.org/10.1080/17400200500532151
13. Demir-Başaran, S. (2011). Türkiye’de barış eğitimine bakış: tanımlar, zorluklar, öneriler: Nitel inceleme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 1727-1745.
14. Diktaş, A. ve Üztemur, S.S. (2016). Kritik öneme sahip bazı sosyal meselelerle ilgili ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin düşünceleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(8), 79-104.
15. Eroğlu, H. (1985).“Yurtta sulh, cihanda sulh”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1(2), 435-450.
16. Güngör, A. (2017). Eğitimde pozitif psikolojiyi anlamak. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 154-166.
17. Gürdoğan-Bayır, Ö., Balbağ N. L. ve Çengelci-Köse, T. (2017). Öğrencilerin ve öğretmenlerin bakış açısıyla barış. Journal of Turkish Studies, 12(28), 343-364.
18. Harris, I. M. (2004). Peace education theory. Journal of Peace Education, 1(1), 5–20. https://doi.org/10.1080/1740020032000178276
19. Harris, I. M., & Morrison, M. L. (2012). Peace education (3rd ed.). McFarland.
20. Johnson, D. W., ve Johnson, R. T. (2006). Peace education for consensual peace: The essential role of conflict resolution. Journal of Peace Education, 3(2), 147-174. https://doi.org/10.1080/17400200600874792
21. Kamaraj, I. . ve Aktan-Kerem, E. (2006). Erken çocukluk dönemi ‘barış’ değerine evrensel bir bakış I. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(19), 93-104.
22. Karababa, S. (2017). Çocuk edebiyatı yapıtlarının barış eğitiminde farkındalık oluşturması bağlamında incelenmesi. Journal of Awareness, 2, 165-186.
23. Kaya, B. (2013). Barış eğitimi programının kültürlerarası yeterlilik ve çatışma çözme stratejilerine etkisi (Tez Numarası: 345686) [Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi]. Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
24. Kılcan, B. (2016). Öğrencilerce; küsmek, barışmak ve barış eğitimi. International Online Journal of EducationalSciences, 8(3), 193-210. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2016.03.016
25. Kılcan, B., Çepni O. ve Palaz T. (2020). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin bireysel barışa yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlerce incelenmesi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 377-386.
26. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning. Prentice Hall.
27. Köylü, M. (2006). Sosyal din eğitimi modeli: ABD ve Latin Amerika ülkeleri örneği. Journal of Values Education, 4(12), 109-128.
28. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... Moher, D.(2021). ThePrisma 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. International Journal of Surgery, 88, 1-9. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
29. Sadri-Damirchi, E., ve Bilge, F. (2014). Barış eğitimi programının yedinci sınıf öğrencilerinin çatışma çözme ve iletişim becerilerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 39(175), 309-318. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.2983
30. Sağkal, A. S., Türnüklü, A., ve Totan, T. (2012). Empathy for interpersonal peace: Effects of peace education on empathy skills. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(2), 1454-1460.
31. Sağkal, A. S., Türnüklü, A., ve Totan, T. (2016). Peace education’s effects on aggression: A mixed method study. Eurasian Journal of Educational Research, 64, 45-68. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2016.64.3
32. Sağkal, A. S., ve Türnüklü, A. (2017). Barış eğitimi programının lise öğrencilerinin öznel iyi oluş ve umut düzeyleri üzerindeki etkileri. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 7(47), 69-85.
33. Sarı, T., ve Kermen, U. (2015). Ergenlerde barışa yönelik tutumların yordayıcısı olarak öznel iyi oluş. International Journal of Human Sciences, 12(2), 532-546. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i2.3290
34. Synott, J. (2005). Peaceeducation as an educational paradigm: Review of a changing field using an old measure. Journal of Peace Education, 2(1), 3-16.
35. Talas, M. (2004). Örnek bir dış siyaset modeli olarak Atatürk’ün “yurtta barış dünyada barış” politikası. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 15, 339-354.
36. Tatlılıoğlu, K. (2019). Üniversite öğrencilerinin toplumsal barışa ilişkin algılarının tespit edilmesine yönelik bir çalışma: Bingöl üniversitesi örneği. Bingöl Araştırmaları Dergisi, 5(2), 41-60.
37. Topçu-Kabasakal, Z., Sağkal, A. S., veTürnüklü, A. (2016). Barış eğitimi programının öğrencilerin şiddet eğilimleri ve sosyal sorun çözme becerileri üzerindeki etkileri. Eğitim ve Bilim, 40(182), 43-62. https://doi.org/10.15390/EB.2015.4704
38. Türk Dil Kurumu. (2023). Barış. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
39. Yeşilçayır, C. (2018). Barış eğitiminin teorik zemininde felsefenin önemi. Mavi Atlas, 6, 13-28. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.484833