İbnü’l-Cevzî’nin Mevzûât’ındaki Metin Tenkidi Tatbikatı Üzerine Bazı Mülahazalar
Öz
İbnü’l-Cevzî’nin Mevzûât isimli eserindeki metin tenkidi tatbikatı oldukça kapsamlı olup bu konuda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu makalede önceki çalışmalarda eksik gördüğümüz bazı hususları tamamlamak, bazı yanlışlıkları tashih etmek ve metin tenkidi konusuyla alakalı olarak önemli gördüğümüz bazı noktalara dikkat çekmek hedeflenmiştir. Bu kapsamda İbnü’l-Cevzî’nin metin tenkidiyle alakalı kullandığı bazı kavramların doğru medlûlleri araştırılmış, müellifin uyguladığı olumlu metin tenkidine dikkat çekilmiş, İbnü’l-Cevzî’nin metin tenkidiyle alakalı verdiği izahlar incelenmiş, önceki çalışmalarda geçmeyen bazı örnekler ele alınmış, İbnü’l-Cevzî’nin metin tenkidinde kullandığı farklı kıstaslar gösterilmiştir. Yine, belli bir metin tenkidi kıstası tasrih edilmeyen yerlerde de bazı kıstasların zımnen uygulanması, hadis değerlendirmelerinin doğru okunması, bazı mütekaddim muhaddislerin metin tenkidi tatbikatı ve diğer bazı hususlar ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdusselam Azûzî. Davâbıt nakdi’l-metn inde’l-İmâm Mâlik fi’l-Muvatta. Mağrib: Daru’l-hadisi’l-haseniyye, Doktora Tezi, 2014.
- Atâvî, Bessâm b. Abdullah b. Salih el-Ğânim. “el-Ehâdîs elletî eʿalle el-İmâmu’l-Buhârî Mutûnehâ bi’t-tenâkuż”, Mecelletü’l-Hikme 34 (2007 Şubat), 165-259.
- Belhî, Nebîl Ahmed. Mesâlik nakdî’l-metn inde nukkâdi’l-hadîs fi’l-karni’s-sâlisi’l-hicrî. Kuveyt: el-Hey’etü’l-Âmme li’l-inâye bi-tıbâati ve neşr, 2021.
- Buhârî, Ebû ʿAbdillâh Muhammed b. İsmâʿîl. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. thk. Muhammed Züheyr b. Nâsır. 9 Cilt. b.y.: Dârü Tavki'n-Necât, 1422.
- Çalgan, Mehmet Ali. “Müslim’in Kitâbu’t-Temyîz'i Işığında Erken Dönem Münekkidlerinde Metin Tenkidi”. HADITH 7 (Aralık 2021): 4-51.
- Çetin, Mehmet. Metin Eksenli Hadis Tenkidinde Öznellik ve Yorumsallık (Teori ve Uygulama). Ankara: Gece Kitaplığı, 2018.
- Deyhânî, Fahd Felâh. Nakdi’l-mütûn inde İbni’l-Cevzî. Kâhire: Kahire Üniversitesi, Doktora Tezi, 2013.
- Durays, Halid b. Mansur. Nakdu’l-metni’l-hadîsî ve eseruhû fi’l-hükmi ale’r-ruvât inde ülemâi’l-cerhi ve’t-ta’dîl. Riyad: Daru’l-Muhaddis, 2007.
- Dümeynî, Misfir b. Garamullah. Mekayisu İbn’il-Cevzî fi nakdi mütûni’s-sünne min hilâl kitâbihî’l-Mevdûât. Riyad: 1984.
- Harbî, Nehlâ bint Hamdân. Meâyîru’n-nakdi’l-metn inde’l-İmâmi’l-Hattâbî. Suudi Arabistan: Câmiatu Taybe, Yüksek Lisans Tezi, 1436.