Ebüssuûd Efendi’nin (ö. 982/1574) İrşâdü’l-Akli’s-Selîm Adlı Tefsirinde İsrâiliyata Yaklaşımı
Öz
Ebüssuûd Efendi’nin (ö. 982/1574) İrşâdü’l-Akli’s-Selîm adlı eseri, tefsir külliyatı içerisinde önemli bir konuma sahiptir. Müellif bu tefsirinde fıkhi meseleler, nüzûl sebepleri, kelami konular, kıraat farklılıklarının manaya yansımaları ve etkisi gibi birçok konuyu ele almıştır. Ebüssuûd’un üzerinde durduğu konulardan birisi de isrâiliyattır. Bu meyanda tefsir incelendiğinde isrâiliyata dair rivayetlerin çokluğu göze çarpmaktadır. O, bu tarz rivayetlerin bir kısmında onların uydurma olduklarına dair değerlendirmelerde bulunmakta bir kısmında ise değerlendirme yapmadan rivayetleri aktarmaktadır. İlgili tefsir özelinde isrâiliyata dair bir araştırmanın bulunmaması bu konu hakkında yapılacak bir çalışmayı gerekli kılmaktadır. Önemine binaen bu makalede İrşâdü’l-Akli’s-Selîm adlı tefsirde müellifin isrâiliyata yaklaşımını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Çalışmada literatür tarama yöntemi kullanılarak ilgili tefsir taranmış ve isrâiliyata dair veriler toplanarak belli bir usul çerçevesinde konu değerlendirilmiştir. Çalışma isrâiliyat kavramı, isrâiliyatın tefsirlere girişi ve Ebüssuûd’un İrşâdü’l-Akli’s-Selîm isimli tefsirinde isrâiliyata yaklaşımını kapsamaktadır. Neticede Ebüssuûd’un tefsirinde isrâiliyata dair bazı verileri eleştirdiği bazılarını ise eleştirmeden kullandığı tespit edilmiş ve müfessirin bu konuya yaklaşımı örnekler üzerinden izah edilmiştir
Anahtar Kelimeler
Tefsir, Kur’an, İsrâiliyat, Ebüssuûd Efendi, İrşâdü’l-Akli’s-Selîm.
Teşekkür
Kıymetli Hocam, teşekkür ediyor hayırlı çalışmalar diliyorum
Kaynakça
- Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. Beyrut: Müessesetü’r Risale, 2001.
- Akgündüz, Ahmet. “Ebüssuûd Efendi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 10/365-371. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
- Âlûsî, Ebü’s-Senâ Şihâbüddîn Mahmûd b. Abdillâh b. Mahmûd el-Hüseynî. Rûhu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Kurʾâni’l-ʿazîm ve’s-sebʿi’l-mesânî. 16 Cilt. Beyrut: Daru’l Kütübi’l İlmiyye, 1994.
- Ateş, Süleyman. “İrşâdü’l-Akli’s-Selîm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 22/456-458. İstanbul, 2000.
- Begavî, Ebû Muhammed Muhyissünne el-Hüseyn b. Mes‘ûd b. Muhammed el-Ferrâ’. Meâlimü’t-tenzîl. 5 Cilt. Beyrut: Daru İhyai’t Türasi’l-Arabi, 1999.
- Beyzâvî, Nâsırüddîn Ebû Saîd (Ebû Muhammed) Abdullâh b. Ömer b. Muhammed. Envârü’t-tenzîl ve esrârü’t-te’vîl. 5 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t Türâsi’l-Arabî, 1997.
- Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi Tabakatü’l-Müfessirîn. 2 Cilt. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1973.
- Bilmen, Ömer Nasuhi. Kur’an’ı Kerim’in Türkçe Meali Âlisi ve Tefsiri. 8 Cilt. İstanbul: Bilmen Yayınevi, ts.
- Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. Sahîhu’l-Buhârî. 9 Cilt. Dımeşk: Dâru Tavgi’n Necât, 2001.
- Cerrahoğlu, İsmail. “Garânîk”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 13/361-366. İstanbul: TDV Yayınları, 1996.