MUĞÎRE B. ŞU’BE’NİN İSLÂM’A GİRİŞ RİVAYETLERİYLE İLGİLİ MÜLAHAZALAR
Öz
Sakîf kabilesinden İslam’a giren ilk ve en önemli şahsiyet Muğîre b. Şu’be’dir. O, genç yaşta Medine’ye giderek Müslüman olmuş ve böylelikle de muhacir zümresine dahil olmuştur. Taifliler, Hz. Peygamber (sav) ile görüşüp anlaşmak veya İslâm’a girmek niyetiyle Rasûlüllah (sav)’in Tebük seferi dönüşü esnasında Medine’ye gelmişlerdir. Muğîre’nin, Müslüman olarak Medine’de Hz. Peygamber (sav)’in yanında bulunuyor olması, evinin ve kalbinin kapılarını hemşerilerine açmak süratiyle onlara izzet ve ikramda bulunması, Taif heyetinin İslam’ı ve Müslümanları daha yakından tanımasına fırsatı vermiş, böylelikle de İslâm’a karşı onların kalplerinde bir yumuşamaya vesile olmuştur. Öyle ki Taifliler, İslam’ı kabul etmek için ağır şartlar ileri sürmelerine rağmen, görüşme sonunda rızalarıyla İslâm’ı kabul etmişlerdir. Bununla birlikte Muğîre b. Şu’be’nin İslâm’a nasıl, ne şekilde ve hangi şartlar altında girdiği de tartışmalıdır. Bu nedenle bu çalışmada, Muğîre b. Şu’be’nin İslâm’a girmesine neden olduğu ifade edilen son Mısır yolculuğuyla ilgili rivayetler üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afzalurrahman, Sîret Ansiklopedisi, ter., Kenan Dönmez, I-VI, İstanbul 1996.Akyüz, Vecdi, Bütün Yönleriyle Asr-ı Saadette İslâm, I-IV, Ensar Neşriyat, İstanbul 2007.Aycan, İrfan, “Mugire b. Şu’be”, DİA, İstanbul 2005, XXX, 376-377.Bardakoğlu, Ali, “Diyet”, DİA, İstanbul 1994, 473-479Belâzürî, Ahmed b. Yahya b. Câbir, Ensâbu’l-Eşrâf, thk., Süheyl Zekkâr-Riyad Ziriklî, I-XIII, Beyrut 1417/1996.Buhârî, Muhammed b. İsmail (256/870), Târihu’l-Kebîr, thk., Muhammed Abdülmüîd Han, I-VIII, Haydarâbad trz.Brockelman, Carl, İslam Milletleri ve Devletleri Tarihi, trc., Neş’et Çağatay, Ankara 1964.Devlâbî, Ebu Bişr Muhammed b. Ahmed (310/923), el-Künâ ve’l-Esmâ, thk., Ebu Kuteybe Muhammed el-Feryâbî, I-III, Beyrut 1421/2000.Ebû Nuaym el-İsfahânî, Ahmed b. Abdullah (430/1038), Delâ’ilü’n-Nübüvve, thk., Muhammed Ravas Kal’acî-Abdülberr Abbas, I-II, Beyrut 1406/1986.Ebû Nuaym el-İsfahânî, Ahmed b. Abdullah (430/1038), Ma’rifetü’s-Sahâbe, thk., Âdil b. Yûsuf el-Ğazzâzî, I-VII, Riyad 1419/1998.Ezherî, Ebû Mansûr Muhammed b. Ahmed b. Ezher el-Herevî (370/980), Tehzîbü’l-Lüğa, thk., Muhammed Avaz Mur’ıb, Beyrut 2001.Fesevî, Ebu Yusuf Ya’kub b. Süfyân el-Fesevî (277/890), el-Ma’rifetü ve’t-Târih, thk., Ekrem Ziya el-Ömerî, I-III, Beyrut 1401/1981.Halîfe b. Hayyât (240/854), et-Tabakât, thk., Süheyl Zekkâr, nşr. Daru’l-Fikr, 1414/1993.Hamidullah, Muhammed, İslâm Peygamberi, trc., Salih Tuğ, I-II, İstanbul, 1414/1993.Hamidullah, Muhammed, “Hendek Gazvesi”, DİA, İstanbul 1998, XVII, 194-195Hutayt, Ahmed, el-Muğîre b. Şu’be es-Sekafî, Beyrut 1992.İbn Asâkir, Ebü’l-Kâsım Ali b. el-Hasan b. Hibetillâh (571/1176), Târihu Dımaşk, thk., Amr b. Ğarâmetü’l-Amravî, nşr., Dâru’l-Fikr 1415/1995.İbn Düreyd, Muhammed b. Hasan (321/933), Cemheratü’l-Lüğa, thk., Remzî Münîr Ba’lebekî, Beyrut 1408/1987.İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Ahmed b. Ali (852/1448), el-İsâbe fî Temyizi’s Sahâbe, thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd ve Ali Muhammed Meûz, I-VIII, Beyrut 1415/1995.İbn Hadîde, Cemâleddin Muhammed (Abdullah) b. Ali b. Ahmed b. Abdurrahman b. Hasan el-Ensârî (783/1381), el-Misbâhu’l-Muzî fî Kitâbi’n-Nebiyyi’l-Ümmiyyi ve Rusulihî ilâ Mülûükü’l-Arz’ı min Arabî ve Acemî, thk., Muhammed Azimüddîn, I-II, Beyrut trz.İbn Hişam, Ebû Muhammed Abdülmelik b. Hişam (213/828), es-Sîretü’n-Nebeviyye, thk., Mustafa es-Sakâ, İbrahim el-Ebyârî, Abdülhafız Çelebî, I-II, Mısır, 1375/1955.İbn Kayyim el-Cevziyye, Şemsüddîn Muhammed b. Ebî Bekr (751/1350), Zâdü’l-Meâd fî Hedyi Hayri’l-İbâd, I-V, Beyrut 1415/1994.İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim ed-Dîneverî (276/889), Garîbü’l-Hadîs, thk., Abdullah el-Cübûrî, I-III, Bağdad 1397/1977.İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim ed-Dîneverî (276/889), el-Maârif, thk., Servet Ukkâşe, Kahire 1992.İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem (711/1311), Lisânü’l-Arab, I-XV, Beyrut 1414/1993.İbn Mencûye, Ebû Bekir Ahmed b. Ali b. Muhammed b. İbrahim (428/1037), Ricâlü Sahih-i Müslim, thk., Abdullah el-Leysî, I-II, Beyrut 1407.İbn Sa’d, Ebû Abdillâh Muhammed (230/844), et-Tabakâtü’l-Kübrâ, thk., Ali Muhammed Ömer, I-XI, Kahire 1421/2001. İbn Şebbe, Ebû Zeyd Ömer en-Nümeyrî el-Basrî (262/876), Târîhu’l-Medîne, thk., Fehîm Muhammed Şeltût, Cidde 1399/1979. İbn Şihâb ez-Zührî, Muhammed b. Müslim b. Ubeydullah (124/742), el-Meğâzî’n-Nebeviyye, thk., Süheyl Zekkâr, Şam 1400/1980.İbn Teymiyye, Takıyyüddîn el-Harrânî (728/1328), el-Cevâbü’s-Sahîh Limen Beddele Dine’l-Mesih, thk., Ali b. Hasan-Abdülaziz b. İbrahim-Hamdan b. Muhammed, I-VI, Suudi Arabistan 1419/1999.Kelâbâzî, Ebû Nasr Ahmed b. Muhammed b. el-Hüseyn el-Buhârî, Ricâlü Sahîhi’l-Buhârî, thk., Abdullah el-Leysî, Beyrut 1407/1986.Lammens, Henry, “Mugîre”, İA, Eskişehir 1997, VIII, 450-451Makrîzî, Ebü’l-Abbâs Takıyyüddîn Ahmed b. Ali b. Abdilkâdir (845/1441), İmtâ’u’l-Esmâ, thk.,, Muhammed Abdülhamîd en-Nümeysî, Beyrut 1420/1999.Malik b. Enes (179/795), Muvatta, thk., Muhammed Mustafa A’zamî, I-VIII, Abu Dabi 1425/2004.Mizzî, Cemâlüddin Ebi’l-Haccac Yusuf (742/1341), Tehzîbü’l-Kemâl fî Esmâi’r-Ricâl, thk., Beşşâr Avvâd Ma’ruf, I-XXXV, Beyrut 1400/1980.Müslim, Müslim b. Haccac (261/875), el-Esmâ ve’l-Künâ, thk., Abdurrahim Muhammed Ahmed el-Kaşkarî, I-II, Medine 1404/1984.Nevevî, Ebu Zekeriyâ Yahyâ b. Şeref (676/1276), Tehzîbü’l-Esmâ ve’l-Luğât, I-IV, Beyrut trz.Suyutî, Celalüddin Abdurrahman b. Ebî Bekr (911/1505), Husnü’l-Muhâdara fî Tarîhi Mısır ve’l-Kahire, I-II, thk., Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahim, Mısır 1387/1967.Şükrî Faysal, Hareketü’l-Fethi’l-İslâmî fi’l-Karni’l-Evvel, Beyrut 1982.Wellhausen, Julius, Arap Devleti ve Sukutu, çev., Fikret Işıltan, Ankara 1963.Vâkıdî, Muhammed b. Ömer, (207/823), Kitâbü’l-Meğâzî, I-III, thk., Marsden Jones, Beyrut 1409/1998.Yâkut el-Hamevî, Ebû Abdullah Şihabüddin Yakut b. Abdullah (626/1229), Mu’cemü’l-Büldan, I-VII, Beyrut 1995.Zebîdî, Ebü’l-Feyz Muhammed el-Murtazâ b. Muhammed b. Muhammed b. Abdirrezzâk (1205/1790), Tâcü’l-Arûs min Cevâhiri’l-Ķāmûs, thk., Komisyon, nşr., Dâru’l-Hidâye trz. Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Osman (748/1347), Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ, I-XXV, thk., Şuayb Arnavud, nşr., Müessesetü’r-Risale, 1405/1985.Ziriklî, Hayreddîn (1396/1976), el-A’lâm, I-VIII, Beyrut 2002.