Araştırma Makalesi

Muhammed el-Hümeyyis’in Ebû Hanîfe Algısı

Cilt: 4 Sayı: 1 15 Eylül 2020
PDF İndir
EN TR

Muhammed el-Hümeyyis’in Ebû Hanîfe Algısı

Öz

Selefîlik hareketi, özellikle son yıllarda basın ve yayın organlarının sistemli kullanılmasıyla yapılan propagandalarla dikkatleri üzerine çeken bir akım haline gelmiştir. Bu akım Selef ya da Selef-i Sâlihîn kavramları ile karıştırıldığından dolayı taraftar bulmakta zorlanmamıştır. Bu kavram kargaşası, Selefîlerin görüşlerine Ebû Hanîfe gibi İslâm âlemi tarafından kabul görmüş önemli şahsiyetlerin görüşlerini de dâhil etmeye çalışmasıyla karmaşık bir hâl almıştır. Selefîler, Selef takipçileri olduklarını iddia ettikleri gibi Ebû Hanîfe’nin görüşlerinin Selefî görüşlerle örtüştüğünü de öne sürmektedirler. Kendisini Selefî olarak tanımlayan ve Ebû Hanîfe’nin de Selefî olduğunu iddia edenlerden birisi de Muhammed el Hümeyyis’tir. Bu çalışmada Muhammed el Hümeyyis örneği üzerinden Selefîliğin Ebû Hanîfe algısını ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Ancak çalışmamızın makale sınırlarını aşmaması için, Muhammed el Hümeyyis’in itikadî konularda yaptığı değerlendirmelerinden sadece Tevhîd ve Allah’ın sıfatları ile ilgili görüşleri ele alınacaktır. Bu amaç doğrultusunda Muhammed el Hümeyyis’in görüşleri ile Ebû Hanîfe’nin görüşleri karşılaştırılacaktır. Böylece özelde Muhammed el Hümeyyis’in, genelde ise Selefîlerin Ebû Hanîfe hakkındaki iddialarının gerçeği ne derece yansıttığı ortaya çıkarılacaktır. Selefîlerin itikadî görüşleri hakkında daha önce çeşitli eserler kaleme alınmıştır. Fakat ilk defa Ebû Hanîfe üzerinden Selefîler’in kendi itikadî görüşlerini kabul ettirme gayretlerine dikkat çeken bir makale hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kelâm , Hanefîlik , Selefîlik , Vehhabîlik , Muhammed el-Hümeyyis

Kaynakça

  1. Abdülazîm Mahmûd ed Dîb. “Cüveynî, İmamül Haremeyn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8/141-144. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  2. Ali el-Kâri el-Hanefî. el-Fıkhu’l-ekber Şerhi İmam-ı Âzam Ebû Hanîfe Numan b. Sabit el-Kûfî. Beyrut-Lübnan: Daru’l-kutub el-ilmiyye, 1984.
  3. Aykaç, Mustafa. “Tahâvî Bağlamında İki Farklı Hanefîlik Okuması: Ekmelüddîn el-Bâbertî ve İbn Ebi’l-İzz Örneği”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/33 (Haziran 2018), 127-156.
  4. Babertî, Muhammed b. Muhammed b. Mahmud. Şerhu’l Akîdeti’t-Tahaviyye. thk. Ahmed Mahmud eş- Şehade. y.y.: Mektebetü’l-Hanîfeti, ts.
  5. Beyazîzâde, Ahmed Efendi. el Usulü’l-Münife li’l-İmam Ebû Hanîfe İmam-ı Azam Ebû Hanîfe’nin İtikadî Görüşleri: Araştırma ve Notlar İlavesiyle. çev. İlyas Çelebi. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 6. Basım, 2017.
  6. Buhârî, Muhammed b. İsmail Ebu Abdullah el-Cu’fî. Sahîhu’l-Buhârî. thk. Mustafa Dîb el-Buga. Beyrut: y.y. 1987.
  7. Cürcânî, Ali İbn Muhammed es-Seyyid eş-Şerif. Şerhu’l-Mevâkıf. çev. Ömer Türker. 3 Cilt. İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2015.
  8. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn. el-Varakât Fıkıh Usulü. çev. Adnan Memduhoğlu. İstanbul: Beyan Yayınları, 2016. Çelebi, İlyas. “Sıfat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37/100-106. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  9. Ebû Hanîfe. İmâm-ı A’zam’ın Beş Eseri el-Fıkhu’l-ekber. çev. Mustafa Öz. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2017.
  10. Ebû Hanîfe. İmâm-ı A’zam’ın Beş Eseri el-Fıkhu’l-Ebsat. çev. Mustafa Öz. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2017.

Kaynak Göster

ISNAD
Yeniyayla, Seher - Aykaç, Mustafa. “Muhammed el-Hümeyyis’in Ebû Hanîfe Algısı”. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/1 (01 Eylül 2020): 92-114. https://izlik.org/JA25WE66NW.