EN
TR
Türkiye'de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi
Öz
Pandemiler kişinin kendisine ve sevdiklerine yönelik sağlık tehditlerini de içeren birçok farklı psikososyal stres faktörü ile ilişkilidir. Pandemi sürecinde, insanların yaşamış oldukları duygusal sorunların ve enfeksiyonun yayılmasını önleyecek psikolojik faktörlerin belirlenmesi, hastalığın yayılmasını engelleyecek olan davranışların yerine getirilmesi, duygusal sıkıntıların uyumsuzlukların ve yıkıcı davranışların yönetilmesi açısından önemlidir. Bu araştırmada Türkiye’de yaşayan yetişkin bireyler üzerinde Covid-19 pandemisinin psikososyal etkilerinin incelenmesi ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde analiz edilmesi amacıyla, nitel araştırma yöntemlerine dayalı olarak durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18 yaş üzerindeki 245 yetişkin birey oluşturmuştur. Bulgular katılımcıların %7.3’ünün sağlık güvencesi bulunmadığını ve %23.7’si karantina süresince hiç egzersiz yapmadığını, %35.5’inin gelir kaybı yaşadığını, %72.7’sinin sosyal medya kullanma davranışlarının arttığını, %89.8’inin virüsün sıkı önlemler alınmasını gerektirecek kadar tehlikeli olduğuna inandığını göstermektedir. Salgın süreci ile birlikte katılımcıların hayatlarında biyolojik, sosyolojik, psikolojik, ekonomik pek çok farklı değişimler, zorlanmalar, öğrenmeler olmuştur. Katılımcıların Covid 19’a yönelik düşünceleri de birbirinden farklılık göstermektedir. Katılımcılardan çok azı (f=24) salgına dair akılcı düşüncelere sahiptir. Katılımcıların akılcı olmayan düşünceleri, Talepkarlık (f=104), Felaketleştirme (f=84), Rahatsız olmaya katlanamama (f=66) ve Diğerlerini ve kendini derecelendirme (f=36) olmak üzere dört kategoriye ayrılmıştır. Akılcı düşüncelere sahip katılımcıların duyguları daha sağlıklı ve davranışları daha işlevselken, akılcı olmayan düşüncelere sahip katılımcıların duyguları daha sağlıksız ve davranışları da daha işlevsizdir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Kaynakça
- American Psychiatric Association [APA], (2020), New Poll: COVID-19 Impacting Mental Well-Being. Erişim adresi: https://www.psychiatry.org/newsroom/news-releases/new-poll-covid-19-impacting-mental-well-being-americans-feeling-anxious-especially-for-loved-ones-older-adults-are-less-anxious Erişim Tarihi: 30/06/2020
- Balkıs, M., & Duru, E. (2018). The protective role of rational beliefs on the relationship between ırrational beliefs, emotional states of stress, depression and anxiety. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 37, 96-112. https://doi.org/10.1007/s10942-018-0305-7
- Baloran, E. T. (2020). Knowledge, attitudes, anxiety, and coping strategies of students during COVID-19 pandemic. Journal of Loss and Trauma, 1-8. https://doi.org/10.1080/15325024.2020.1769300
- BBC NEWS, (2020). Koronavirüs: adım adım Türkiye'nin covid-19'la mücadelesi. Erişim Adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-52899914 Erişim tarihi: 17/09/2020
- Bilge, Y., & Bilge, Y. (2020). Koronavirüs salgını ve sosyal izolasyonun psikolojik semptomlar üzerindeki etkilerinin psikolojik sağlamlık ve stresle baş etme tarzları açısından incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23. 38-51. https://doi.org/10.5505/kpd.2020.66934
- Branch, R. & Willson, R. (2020). Cognitive Behavioural Therapy For Dummies. (3rd Edition) New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
- Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., & Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. The Lancet, 395(10227), 912–920. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30460-8.
- Buschmann, T., Horn, R.A., Blankenship, V.R. Garcia, Y. E. & Bohan, K. B. (2018). The relationship between automatic thoughts and ırrational beliefs predicting anxiety and depression. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 36, 137–162. https://doi.org/10.1007/s10942-017-0278-y
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2021
Gönderilme Tarihi
13 Haziran 2021
Kabul Tarihi
6 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Karademir, Ç., & Şahan, B. (2021). Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 416-439. https://doi.org/10.33400/kuje.951888
AMA
1.Karademir Ç, Şahan B. Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi. KUJE. 2021;4(2):416-439. doi:10.33400/kuje.951888
Chicago
Karademir, Çağla, ve Birsen Şahan. 2021. “Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 4 (2): 416-39. https://doi.org/10.33400/kuje.951888.
EndNote
Karademir Ç, Şahan B (01 Kasım 2021) Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 4 2 416–439.
IEEE
[1]Ç. Karademir ve B. Şahan, “Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi”, KUJE, c. 4, sy 2, ss. 416–439, Kas. 2021, doi: 10.33400/kuje.951888.
ISNAD
Karademir, Çağla - Şahan, Birsen. “Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 4/2 (01 Kasım 2021): 416-439. https://doi.org/10.33400/kuje.951888.
JAMA
1.Karademir Ç, Şahan B. Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi. KUJE. 2021;4:416–439.
MLA
Karademir, Çağla, ve Birsen Şahan. “Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi”. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, c. 4, sy 2, Kasım 2021, ss. 416-39, doi:10.33400/kuje.951888.
Vancouver
1.Çağla Karademir, Birsen Şahan. Türkiye’de Covid-19 pandemisinin psikososyal etkileri ve akılcı duygusal davranışçı terapinin ABC modeli çerçevesinde incelenmesi. KUJE. 01 Kasım 2021;4(2):416-39. doi:10.33400/kuje.951888
Cited By
2010-2022 Yılları Arasında Yapılmış Akılcı Duygusal Davranış Terapi Odaklı Çalışmaların İncelemesi
Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.38155/ksbd.1286175